De Verklaring van Rechtswege op Sint-Maarten: IBP, Census Office en de drie-jaarsakte

Als Nederlander mag je op Sint-Maarten wonen, maar je moet dat recht aantonen met een Verklaring van Rechtswege.

"Het is toch Nederland, je kunt er zo gaan wonen." Dat is de zin waarmee de meeste Sint-Maarten-plannen beginnen, en hij klopt half. Je paspoort geeft je inderdaad het recht om er te wonen. Maar sinds Sint-Maarten in 2010 een autonoom land werd, regelt een eigen Landsverordening toelating en uitzetting (LTU) hoe je dat recht aantoont. Het kost XCG 200 aan leges (de kosten van de aanvraag, in Caribische guldens), en de inschrijving daarna is gratis.

De valkuil zit in twee datums:

• een verklaring van goed gedrag die niet ouder mag zijn dan twee maanden;
• akten die niet ouder mogen zijn dan drie jaar.

Dit artikel legt de keten uit: eerst de Verklaring, dan het Census Office (het bevolkingsregister), dan de ID-kaart.

Wie is van rechtswege toegelaten?

De LTU zondert alleen Nederlanders die op de eilanden geboren zijn volledig uit van het toelatingsregime. Voor de Europese Nederlander geldt artikel 3, eerste lid, onderdeel f. Je bent van rechtswege toegelaten (automatisch, op grond van de wet) als je aan de minister van Justitie drie dingen aantoont:

• een verklaring van goed gedrag over de laatste vijf jaar, afgegeven door het bevoegde gezag binnen twee maanden vóór je aankomst (in de praktijk: een verse VOG uit Nederland);
• huisvesting;
• voldoende middelen van bestaan.

Dat laatste bewijs past bij je situatie: bankafschriften voor wie van vermogen leeft, een pensioenbewijs, of een getekende arbeidsovereenkomst. Je minderjarige kinderen met de Nederlandse nationaliteit liften mee zolang één van de ouders aan die voorwaarden voldoet. De toelating eindigt volgens artikel 5 zodra huisvesting of middelen van bestaan wegvallen.

Dat recht laat je vastleggen in de Verklaring van Rechtswege: een document dat op verzoek wordt afgegeven door de immigratiedienst, de Immigration and Border Protection Services (IBP). De wet kent daarnaast de toerist, die niet langer dan drie maanden blijft en geen betaald werk doet (artikel 8). Wie komt wonen, loopt vanaf ongeveer dat punt tegen de toelatingsregels aan, en wie komt werken eerder. Vraag de verklaring dus direct na aankomst aan.

Op internet circuleert het getal van honderdtachtig dagen. De landsverordening zelf noemt dat nergens: daar staat drie maanden. Ga uit van de wettekst, niet van de samenvattingen.

Wat kost het en hoe lang duurt het?

Schakel	Loket	Kosten	Termijn
Verklaring van goed gedrag (Nederlandse VOG)	Justis, vanuit Nederland	Nederlandse leges	afgegeven binnen 2 maanden vóór aankomst
Verklaring van Rechtswege, formulier Model IV	IBP, online portaal	XCG 200	geen wettelijke beslistermijn
Inschrijving in de basisadministratie	Census Office, op afspraak, iedereen in persoon	gratis	zo'n 2 weken
Geboorte-, huwelijks- en echtscheidingsakten met apostille	Nederlandse gemeente en rechtbank	leges per akte	hooguit 3 jaar oud bij inschrijving
Identiteitskaart (18 jaar en ouder)	Civil Registry, op afspraak	XCG 45	direct, 5 jaar geldig

De aanvraag loopt via het online portaal van IBP, met het formulier Model IV, in het Nederlands. De leges staan in de Legesverordening: XCG 200 voor de verklaring. Vreemdelingen betalen voor een verblijfsvergunning het dubbele of meer.

Er is geen openbare wettelijke beslistermijn, en de dienst kent achterstanden. Reken op weken tot maanden, en dien direct na aankomst in. Je verblijf komt als Nederlander intussen niet in gevaar — maar het Census Office wil de verklaring (of het lopende aanvraagbewijs) zien, dus elke week uitstel schuift de hele keten op.