AOW, pensioen en belasting in België: het verdrag en de grens van € 25.000

Verhuizen naar België is fiscaal de mildste emigratie van deze site — en tegelijk de meest misverstane, want vrijwel alles wat erover rondzingt is nét verkeerd. Drie lagen, van makkelijk naar scherp.

De AOW: volledig mee, en soms loopt de opbouw gewoon door

Binnen de EU wordt de AOW volledig geëxporteerd, inclusief de alleenstaandennorm van 70% — geen woonlandkorting, geen verdragsgedoe. En het misverstand "je opbouw stopt altijd": dat hangt af van waar je werkt, niet waar je woont. Wie in België woont maar in Nederland blijft werken, blijft in Nederland sociaal verzekerd en bouwt gewoon 2% AOW per jaar op. Alleen wie ook in België gáát werken, stapt over naar het Belgische stelsel — de AOW-opbouw stopt dan, en daar begint het Belgische rustpensioen (pensioenleeftijd 66, vanaf 2030 67) tegenover te staan; bij pensionering telt de EU beide loopbanen samen en betaalt elk land zijn deel.

Het pensioenartikel: de grens van € 25.000

Onder het verdrag van 2001 is de hoofdregel woonstaatheffing: België heft over je AOW en je bedrijfspensioen. Maar artikel 18 heeft een tweede lid dat de praktijk bepaalt: komt het totaal van je Nederlandse pensioenen en lijfrenten boven € 25.000 per jaar én belast België ze niet tegen het gewone progressieve tarief, dan mag Nederland alsnog heffen. Voor de meeste gepensioneerde Nederbelgen met een serieus pensioen is dat geen theorie maar de realiteit — en bij afkoop vóór de ingangsdatum heft Nederland sowieso, net als over overheidspensioenen. Wat je hieruit meeneemt: laat vóór je verhuist doorrekenen aan welke kant van de grens jouw pensioen belast wordt; het verschil tussen Nederlandse en Belgische tarieven is te groot om te gokken.

Voor het jaar van je verhuizing zelf heeft de kennisgroep van de Belastingdienst een opvallend mild standpunt vastgelegd: de € 25.000-grens wordt in het migratiejaar getoetst aan het pensioen uit alleen de buitenlandse periode — niet aan het hele kalenderjaar. Wie in de zomer verhuist, kan dat jaar dus onder de grens blijven terwijl het jaartotaal er ruim boven zit. (Bij het verdrag met Duitsland oordeelde dezelfde kennisgroep precies andersom; de verdragsteksten verschillen net genoeg.)

Vermogen dat in Nederland achterblijft

Drie regels uit hetzelfde verdrag voor wie huis, aandelen of spaargeld aanhoudt. Een verhuurd huis in Nederland blijft volledig Nederlands belast — inkomsten uit onroerend goed horen bij het land waar het ligt (artikel 6). Over dividend uit een Nederlandse vennootschap mag Nederland als bronstaat beperkt inhouden: 15%, of 5% bij een belang van minstens 10% (artikel 10). En over rente mag de bronstaat maximaal 10% houden (artikel 11) — de rest is aan België, dat spaargeld en beleggingen sowieso op zijn eigen manier belast, per verrichting en opbrengst.

Het nieuwe verdrag: getekend in 2023, nog altijd niet in werking

Over het verdrag dat Nederland en België op 21 juni 2023 tekenden, zingt van alles rond — "vanaf 2025", "pensioen voortaan in Nederland belast". De stand medio 2026: het is nog niet geratificeerd — Nederland mikt op parlementaire behandeling in 2026, in België moeten zes parlementen tekenen, en toepassing komt daarmee op z'n vroegst in 2027, mogelijk 2028. Tot die dag geldt het verdrag van 2001 integraal. En wie op het nieuwe verdrag wacht voor een beter pensioenregime, wacht op niets: het pensioenartikel blijft inhoudelijk gelijk, inclusief de niet-geïndexeerde € 25.000-grens.

De aftrek, de aanslag en het loket

Drie geruststellingen tot slot. De hypotheekrenteaftrek ben je niet automatisch kwijt: wie minstens 90% van zijn inkomen in Nederland belast ziet — de typische grensarbeider — kwalificeert als buitenlands belastingplichtige en houdt de aftrek voor de Belgische eigen woning, mét een jaarlijkse inkomensverklaring van de Belgische fiscus. De conserverende aanslag over pensioen en aanmerkelijk belang krijgt binnen de EU automatisch uitstel, zonder zekerheidstelling. En voor elke grensvraag die overblijft is er een gratis loket dat beide belastingdiensten samen bemannen: team GWO — bel ze vóór je iets onomkeerbaars tekent.

In Vertrekklaar is dit fase 2 van 5 van het traject: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie — in jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject naar België.