Emigreren met vroegpensioen: de CAK-route sluit naar verwachting per 1 november 2026

Voor veel mensen is het de kern van het emigratieplan: stoppen met werken vóór de AOW-leeftijd, en met dat vroegpensioen of die RVU-regeling naar Spanje, Portugal, Frankrijk, Duitsland of Zwitserland. De zorg leek daarbij het minste probleem — die regel je via het CAK, met een S1-formulier waarmee je woonland je in het lokale stelsel opneemt.

Precies die deur gaat op een kier.

Wat er verandert

Het CAK meldt dat de regels voor de verdragszorgverzekering wijzigen. Nieuwe klanten die in de EU, de EER of Zwitserland wonen, hebben straks alleen nog recht op een zorgverzekering via het CAK als zij één van deze wettelijke uitkeringen ontvangen:

• AOW
• Anw (nabestaandenpensioen van de SVB)
• WAO, WIA of Wajong

Wie alleen een vroegpensioen of een overbruggingsuitkering heeft — een RVU-uitkering, wachtgeld, of een vervroegd ingegaan bedrijfspensioen — valt daarbuiten. Die moet zelf een zorgverzekering regelen in het woonland, tot het moment dat de AOW ingaat.

De achtergrond is Europees: de instellingen hebben voorlopig ingestemd met een wijziging van Bijlage XI bij Verordening 883/2004, de verordening waar het hele verdragsrecht op rust.

Voor wie geldt het, en voor wie niet

De nieuwe regel raakt alleen mensen die aan álle drie deze voorwaarden voldoen: ze zijn nog geen klant bij het CAK, ze emigreren of gaan met vroegpensioen op of na de ingangsdatum, én ze wonen in of verhuizen naar een EU/EER-land of Zwitserland.

Dat betekent drie geruststellingen. Ben je al klant bij het CAK op basis van vroegpensioen, dan verandert er niets — je behoudt je huidige rechten. Ontvang je AOW (of Anw, WAO, WIA of Wajong), dan verandert er ook niets. En verhuis je buiten de EU/EER en Zwitserland — naar Engeland, Curaçao, Australië of Amerika — dan raakt deze wijziging je niet, al hebben die bestemmingen hun eigen zorgroute die je sowieso apart moet regelen.

De datum, met de slag om de arm die erbij hoort

Het CAK schrijft dat de wijziging naar verwachting op 1 november 2026 ingaat, en dat de Europese instellingen voorlopig hebben ingestemd. Dat is geen formaliteit-taal die je kunt wegdenken: de datum kan schuiven, en tot het besluit definitief is staat de precieze uitwerking niet vast. Reken dus niet op uitstel, maar ga er evenmin van uit dat de deur op 1 november om middernacht dichtvalt zonder dat er iets aan te doen is.

Wat dit praktisch betekent

Zit je in deze groep, dan verandert het gesprek van "welke route neem ik" naar "wat kost een eigen polis, en kan ik dat dragen tot mijn AOW-leeftijd". Dat verschil is niet klein. In Spanje bestaat het convenio especial, een publieke regeling die je zelf kunt afsluiten maar die geen medicijnen dekt. In Frankrijk kom je na drie maanden verblijf in de PUMa, met een eigen bijdrage. In Duitsland betaalt een vrijwillig verzekerde zonder inkomen al snel enkele honderden euro's per maand. En in Zwitserland is er sowieso geen ontsnappen aan: daar geldt een verzekeringsplicht van rond de CHF 465 per volwassene per maand, ongeacht welke route je dacht te nemen.

Reken dat verschil dus door vóór je een datum prikt, niet erna. En als je al ver in de planning zit: dit is de eerste vraag die je bij het CAK stelt, niet de laatste. Zij kunnen als enige zeggen of jouw situatie onder de oude of de nieuwe regels valt.