Emigreren met vroegpensioen: de CAK-route sluit naar verwachting per 1 november 2026
Wie met een Nederlands pensioen naar de EU of Zwitserland verhuist, regelt zijn zorg via het CAK. Die deur gaat op een kier: naar verwachting worden vanaf 1 november alleen nog nieuwe aanmelders met AOW, Anw, WAO, WIA of Wajong toegelaten. Vroegpensioen en RVU vallen erbuiten — wie al klant is, houdt zijn rechten.
Emigreer je met alleen een vroegpensioen naar de EU, de EER (de Europese Economische Ruimte) of Zwitserland, dan kun je je naar verwachting vanaf 1 november 2026 niet meer als nieuwe klant via het CAK verzekeren. Het CAK is de Nederlandse instantie voor zorg in het buitenland. Het laat in die landen dan alleen nog nieuwe klanten toe met een wettelijke uitkering. Wie enkel vroegpensioen heeft, verzekert zich zelf in het woonland tot de AOW, het Nederlandse staatspensioen, ingaat.
Voor veel mensen is dit de kern van het emigratieplan: stoppen met werken vóór de AOW-leeftijd. En dan met dat vroegpensioen of die RVU-regeling, een regeling om eerder te stoppen met werken, naar Spanje, Portugal, Frankrijk, Duitsland of Zwitserland. De zorg leek daarbij het minste probleem. Die regel je via het CAK, met een S1-formulier. Daarmee neemt je woonland je op in het lokale stelsel. Precies die deur gaat op een kier.
Wat verandert er bij het CAK?
Het CAK meldt dat de regels voor de verdragszorgverzekering wijzigen. Nieuwe klanten die in de EU, de EER of Zwitserland wonen, hebben straks alleen nog recht op een zorgverzekering via het CAK als zij één van deze wettelijke uitkeringen ontvangen: AOW, Anw (het nabestaandenpensioen van de SVB), WAO, WIA of Wajong.
Wie alleen een vroegpensioen of een overbruggingsuitkering heeft, valt daarbuiten. Het CAK noemt met naam: vroeg-, flex- en keuzepensioen, een overbruggingsuitkering, een RVU-uitkering, militair en spoorwegpensioen, en wachtgeld. Ook een vervroegd ingegaan bedrijfspensioen telt niet. Die groep moet zelf een zorgverzekering regelen in het woonland, tot het moment dat de AOW ingaat. Op dat moment meldt die groep zich opnieuw aan met het digitale formulier.
De achtergrond is Europees: de instellingen hebben voorlopig ingestemd met een wijziging van Bijlage XI bij Verordening 883/2004, de verordening waar het hele verdragsrecht op rust.
Voor wie geldt het, en voor wie niet?
De nieuwe regel raakt alleen mensen die aan álle drie deze voorwaarden voldoen:
- ze zijn nog geen klant bij het CAK;
- ze emigreren of gaan met vroegpensioen op of na de ingangsdatum;
- én ze wonen in of verhuizen naar een EU/EER-land of Zwitserland.
Dat betekent drie geruststellingen:
- Ben je al klant bij het CAK op basis van vroegpensioen, dan verandert er naar verwachting niets: "als u vóór 1 november 2026 verzekerd was via het CAK, blijft dat zo."
- Ontvang je AOW (of Anw, WAO, WIA of Wajong), dan verandert er ook niets.
- Verhuis je naar een verdragsland buiten de EU/EER, dan houdt een vroegpensioen daar wél recht op de CAK-route. Het gaat om het Verenigd Koninkrijk, Turkije, Marokko, Servië, Montenegro, Bosnië-Herzegovina, Noord-Macedonië, Kaapverdië en Tunesië.
Staat je woonland op geen enkele lijst, zoals Australië of Amerika, dan had je sowieso geen verdragsroute en regel je de zorg daar apart.
| Situatie | CAK-zorgverzekering na 1 november 2026 (naar verwachting) |
|---|---|
| AOW, Anw, WAO, WIA of Wajong, EU/EER of Zwitserland | ja |
| Alleen vroegpensioen, RVU, OBR of wachtgeld, EU/EER of Zwitserland | nee, tot de AOW ingaat |
| Al vóór 1 november 2026 via het CAK verzekerd | ja, ongewijzigd |
| Vroegpensioen in het VK, Turkije, Marokko of een ander verdragsland buiten de EU | ja |
| Partner van iemand mét CAK-recht | mogelijk meeverzekerd |
| Reactie van het CAK op een aanmelding | brief binnen 4 weken |
| Convenio especial in Spanje, jonger dan 65 | € 60 per maand, na 1 jaar verblijf |
| Convenio especial in Spanje, 65 jaar of ouder | € 157 per maand, na 1 jaar verblijf |
Hoe zeker is de datum?
Het CAK schrijft dat de wijziging naar verwachting op 1 november 2026 ingaat, en dat de Europese instellingen voorlopig hebben ingestemd. Dat is geen formaliteit-taal die je kunt wegdenken. De datum kan schuiven. Tot het besluit definitief is, staat de precieze uitwerking niet vast. Reken dus niet op uitstel, maar ga er evenmin van uit dat de deur op 1 november om middernacht dichtvalt zonder dat er iets aan te doen is.
Wat betekent dit voor je planning?
Zit je in deze groep, dan verandert het gesprek van "welke route neem ik" naar "wat kost een eigen polis, en kan ik dat dragen tot mijn AOW-leeftijd". Het CAK geeft zelf drie richtingen:
- kijk of je partner wél CAK-recht heeft en jij kunt meeverzekeren;
- onderzoek het sociale zorgstelsel van je woonland;
- overweeg een particuliere verzekering.
Spanje laat zien hoe zo'n publiek alternatief eruitziet. Het convenio especial is een regeling waarmee je je in het openbare stelsel inkoopt voor het basispakket: € 60 per maand als je jonger bent dan 65, € 157 per maand daarboven. Dat kan pas nadat je minstens één jaar aaneengesloten in Spanje hebt gewoond. Dat eerste jaar overbrug je dus zelf, en dat is precies het gat dat in je begroting moet staan.
Reken dat verschil dus door vóór je een datum prikt, niet erna. En als je al ver in de planning zit: dit is de eerste vraag die je bij het CAK stelt, niet de laatste. Zij kunnen als enige zeggen of jouw situatie onder de oude of de nieuwe regels valt.
In Vertrekklaar hoort dit bij de fase Nederland afsluiten van het traject: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie — in jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk hoe het stappenplan werkt.
Waar dit op rust
De feiten in dit artikel komen van deze officiële pagina's. Regels veranderen. Bij twijfel geldt de bron, niet dit artikel.
- CAK — emigreren met vroegpensioen, recht op CAK-zorgverzekering vervalt — hetcak.nl
- CAK — vragen en antwoorden over vroegpensioen en zorgverzekering — hetcak.nl
- CAK — wat is een verdragsland? — hetcak.nl
- CAK — aanmelden bij het CAK, de procedure — hetcak.nl
- BOE — Real Decreto 576/2013, het convenio especial en zijn maandbedragen — boe.es
Verder lezen
- Nederland verlatenAfsluiten en afmelden5 min
Bankrekening en DigiD aanhouden: de twee lijntjes die je nooit doorknipt
Na je uitschrijving heb je Nederland nog jaren nodig — voor de M-aangifte, teruggaven en je pensioen. Binnen de EU is je bankrekening een recht, richting Australië een gunst van de bank. En je DigiD regel je vóór vertrek, niet erna.
Bijgewerkt 26 september 2026
- Nederland verlatenAfsluiten en afmelden5 min
De conserverende aanslag: de rekening die meereist, en die voor één post nooit verjaart
Bij emigratie legt Nederland een aanslag op over je pensioen, je lijfrente en je aanmerkelijk belang die je niet hoeft te betalen — zolang je niets doet wat hem opeisbaar maakt. Voor pensioen en lijfrente kun je na tien jaar kwijtschelding vragen. Voor een aanmerkelijk belang niet: die blijft onbeperkt geldig.
Bijgewerkt 7 oktober 2026
- Nederland verlatenAfsluiten en afmelden6 min
Emigreren met een uitkering: wat gaat mee en wat stopt, met Turkije als voorbeeld
Een WIA-, WAO- of WAZ-uitkering gaat mee naar de EU en naar een land waarmee Nederland een verdrag heeft; daarbuiten stopt hij. WW gaat hooguit drie maanden mee binnen Europa, Wajong en bijstand stoppen. Per uitkering wat je meldt, wanneer, en wat er in Turkije van overblijft.
Bijgewerkt 5 oktober 2026