Amerikaans belastingplichtig: twee meldplichten, en het kind dat er geboren wordt

Bijna elk land belast je omdat je er wóónt. Amerika belast je ook omdat je er bént — en die twee woorden schelen meer dan je denkt. Voor wie een paar jaar naar de Verenigde Staten gaat en daarna terugkomt, is dit het hoofdstuk dat het langst nawerkt.

Wereldwijd inkomen, vanaf je eerste jaar

Zodra je een green card hebt, of genoeg dagen in de VS bent geweest voor de substantial presence test, ben je "resident alien" voor de belasting. Dan belast Amerika je wereldwijde inkomen: je Amerikaanse salaris, maar ook je Nederlandse spaarrente, je verhuurde woning in Nederland en de winst van je BV.

Dubbel betalen hoeft meestal niet — het belastingverdrag en de foreign tax credit voorkomen dat — maar aangifte doen moet wél, en dat is een andere verplichting dan betalen. Dat onderscheid is waar de meeste mensen op vastlopen: "ik betaal daar toch al belasting" zegt niets over je aangifteplicht in de VS.

Twee meldplichten, en de een vervangt de ander niet

Dit is de valkuil waar zelfs zorgvuldige mensen in trappen, omdat het logisch lijkt dat één melding genoeg is. Dat is het niet.

De FBAR. Komen al je buitenlandse rekeningen samen op enig moment in het jaar boven de 10.000 dollar uit, dan meld je ze. Let op het woord samen: drie rekeningen van vierduizend euro tellen op tot boven de grens. De FBAR gaat niet naar de IRS maar naar FinCEN, en hij hoort niet bij je aangifte — het is een losse elektronische melding. De boetes op vergeten zijn fors, en bij opzet extreem.

Form 8938. Dit formulier gaat wél mee met je aangifte, naar de IRS, en kent hógere drempels. Woon je buiten de VS, dan begint de plicht bij 200.000 dollar aan buitenlandse financiële bezittingen op 31 december (alleenstaand) of 400.000 dollar (gehuwd, samen aangifte). Woon je ín de VS, dan liggen die grenzen veel lager.

Ze overlappen, maar ze vervangen elkaar niet: wie boven beide drempels zit, doet beide. En wie alleen boven de tienduizend zit, doet alleen de FBAR. De IRS zet ze zelf naast elkaar — dat is de tabel die je wilt printen.

Een kind dat daar geboren wordt, is Amerikaan

Wordt jullie kind in de Verenigde Staten geboren, dan is het Amerikaans staatsburger — ongeacht jullie nationaliteit en ongeacht welk visum jullie hebben. Dat volgt uit het veertiende amendement en uit 8 U.S. Code §1401.

En dat staatsburgerschap eindigt niet bij vertrek. Amerika belast zijn burgers op nationaliteit, niet op woonplaats: dat kind moet zijn leven lang Amerikaanse aangifte doen over zijn wereldwijde inkomen, ook als het op zijn tweede terugkeert naar Nederland en er nooit meer komt. In de praktijk loopt het daar pas tegenaan bij het openen van een beleggingsrekening of een hypotheek, want Nederlandse banken moeten Amerikaanse klanten onder FATCA apart melden en sommige weigeren ze liever.

Dit punt is politiek in beweging, en dat hoor je van ons te horen. In januari 2025 tekende president Trump een besluit dat het geboorterecht wilde inperken voor kinderen van ouders zonder verblijfsrecht of met een tijdelijk visum. Het Hooggerechtshof verklaarde dat besluit op 30 juni 2026 ongrondwettig, met zes stemmen tegen drie, en bevestigde daarmee de regel zoals hierboven beschreven. Op 6 augustus 2026 volgde een nieuw, veel smaller besluit dat zich richt op kinderen van buitenlandse overheidsfunctionarissen en op een handvol andere categorieën; ook dat ligt bij de rechter. Voor een Nederlands gezin op een werkvisum geldt op dit moment dus gewoon: geboren in Amerika is Amerikaan.

Afstand doen kan — en werd dit jaar fors goedkoper

Wie het staatsburgerschap niet wil houden, kan er afstand van doen bij een Amerikaans consulaat. De administratieve vergoeding daarvoor stond jarenlang op 2.350 dollar en is sinds 13 april 2026 verlaagd naar 450 dollar — het niveau van vóór 2015.

Het bedrag is dus niet meer de drempel; de fiscale kant is dat wel. Wie boven bepaalde vermogens- of belastinggrenzen uitkomt, geldt als covered expatriate en krijgt te maken met de exit tax: een afrekening alsof je al je bezit op de dag vóór je afstand hebt verkocht. Voor een kind dat nooit in Amerika heeft gewerkt speelt dat zelden, maar het is een gesprek met een fiscalist en geen formuliertje.

Wat je hiermee doet

Drie dingen, en ze kosten alle drie geen geld:

1. Weet vóór vertrek of je onder de drempels zit. Tel je Nederlandse rekeningen bij elkaar op — spaarrekeningen, beleggingsrekeningen, een lijfrente. Boven de tienduizend dollar is de FBAR jaarlijks werk.
2. Reken de gezinsplanning mee. Als er een kinderwens is en jullie verwachten na een paar jaar terug te komen, is de plaats van bevalling een keuze met gevolgen die decennia meegaan. Geen reden om ervan af te zien — wel iets om bewust te doen.
3. Zoek een fiscalist die beide landen kent, vóór je gaat. Niet erna. De duurste fouten in dit hoofdstuk zijn de fouten die je in je eerste jaar onbewust maakt.

Vertrekklaar geeft geen fiscaal advies en beoordeelt je aangifte niet. Wat we wel doen: je op tijd vertellen wanneer dit gesprek speelt — en dat is vóór je vliegtuig vertrekt.