NISS en número de utente: de twee nummers die je Portugese leven dragen
Na het NIF komen er nog twee nummers: het NISS voor werk en sociale zekerheid, het número de utente voor de zorg. Wie ze aanvraagt, waar, en de route die gepensioneerden via het CAK lopen — met een loket dat drie nummers in één keer regelt.
Vertrek je uit België? Lees de Belgische versie van dit artikel
Naast het NIF (het fiscale nummer dat alles opent) heb je in Portugal nog twee nummers nodig: het NISS voor werk en sociale zekerheid, en het número de utente voor de zorg. Portugal hangt je leven op aan nummers. Alle drie zijn gratis, en alle drie heb je nodig.
De volgorde wijst zichzelf zodra je weet wie wat uitgeeft:
- Het NISS, voluit Número de Identificação da Segurança Social, krijg je van de Segurança Social, de Portugese sociale zekerheid.
- Het zorgnummer krijg je van de publieke zorg.
- Bij twaalf Espaços Cidadão (overheidsloketten voor burgers) krijg je ze samen met het NIF in één keer.
Hoe vraag je het NISS aan?
Ga je in Portugal werken, in loondienst of als zelfstandige, dan heb je het NISS nodig. Met dat nummer bouw je rechten op en draag je premies af, en zonder dat nummer kan je werkgever je niet aanmelden.
De aanvraag is gratis en loopt online, via het formulier voor buitenlanders op het portaal van de Segurança Social. Een werkgever kan hem ook voor je in gang zetten, met een volmacht of het formulier PA-12.
Wat er in de aanvraag gaat:
- een geldig identiteitsbewijs, gescand (voor EU-burgers volstaat je ID-kaart, paspoort of verblijfskaart);
- een bewijs van je arbeidssituatie: een arbeidscontract, of de start van je activiteit als zelfstandige met kopieën van je facturen.
Daarna krijg je op het opgegeven adres een aangetekende brief dat het nummer klaarligt. Je haalt het persoonlijk af bij een balie van de Segurança Social, met je identiteitsbewijs, of laat het ophalen door iemand met een originele volmacht. Een afspraak maak je via het platform SIGA of telefonisch. De stand van je aanvraag volg je in de Segurança Social Direta, het online portaal van de sociale zekerheid.
Waar krijg je het número de utente?
Het zorgnummer krijg je bij de publieke zorg zelf. Portugezen krijgen het automatisch bij hun Cartão de Cidadão (de Portugese identiteitskaart). Buitenlanders krijgen het de eerste keer dat ze zich melden bij een publieke zorginstelling: een centro de saúde (gezondheidscentrum) of een ziekenhuis.
Het nummer alleen is geen dekking. Gov.pt zegt het letterlijk: de toekenning van het número de utente garandeert niet dat het SNS je zorgkosten draagt. Wie de rekening betaalt hangt af van je situatie — werk in Portugal, het S1-formulier, of je eigen verzekering. Regel dus eerst de dekking, dan pas is het nummer iets waard.
Gepensioneerd? Dan loopt jouw route via het CAK
Wie met een Nederlands pensioen of Nederlandse uitkering naar Portugal verhuist, is verplicht de zorg via het CAK te regelen. De Nederlandse basisverzekering kun je bij emigratie niet aanhouden.
Zo gaat het:
- Geef je verhuisdatum bij voorkeur twee maanden vóór vertrek door aan je zorgverzekeraar, om dubbele kosten te voorkomen.
- Het CAK beoordeelt de aanvraag binnen vier weken en stuurt je dan het S1-formulier.
- De verdragsbijdrage wordt daarna ingehouden op je pensioen of uitkering.
Dat S1 lever je in Portugal in bij de instantie die het CAK aanwijst, niet bij het SNS (de Portugese publieke zorg) zelf:
- op het vasteland bij het Centro Distrital de Solidariedade e Segurança Social van je woonplaats;
- op Madeira bij het Centro de Segurança Social in Funchal;
- op de Azoren bij het Centro de Prestações Pecuniárias.
Is dat geregeld, dan sta je in het systeem zoals elke inwoner, met Nederland als betaler op de achtergrond.
Vertrek je vóór je AOW-leeftijd, let dan op de datum. De CAK-route staat naar verwachting vanaf 1 november 2026 alleen nog open voor nieuwe aanmelders met een wettelijke uitkering: AOW, Anw, WAO, WIA of Wajong. Neem je alleen een vroegpensioen, RVU-uitkering of vervroegd ingegaan bedrijfspensioen mee, dan val je er buiten. De dekking tot de AOW-leeftijd regel je dan zelf in Portugal. Wie al klant is bij het CAK, houdt zijn rechten. Wat er precies verandert, en wat je nu kunt doen.
| Wat | Kosten of termijn |
|---|---|
| NIF aanvragen | gratis |
| NISS aanvragen (online) | gratis; afhalen aan de balie na aangetekende brief |
| Número de utente | gratis; bij het eerste bezoek aan centro de saúde of ziekenhuis |
| NIF, NISS en utente in één keer | 12 Espaços Cidadão (stand 17 september 2026) |
| Verhuisdatum doorgeven aan je zorgverzekeraar | bij voorkeur 2 maanden vóór vertrek |
| Beoordeling door het CAK, dan het S1 | binnen 4 weken |
| Nieuwe CAK-aanmelding met alleen vroegpensioen | naar verwachting niet meer vanaf 1 november 2026 |
De kortste route: drie nummers in één keer
Er bestaat een loket dat dit hele artikel inkort. Bij twaalf Espaços Cidadão kunnen buitenlanders met een adres in Portugal het NIF, het NISS én het número de utente in één keer aanvragen.
De voorwaarde is dat je een Portugees adres hebt en de nationaliteit van een EU-land (of een verblijfsvergunning hebt aangevraagd of gekregen). Een gemachtigde mag het voor je doen, met een geldige volmacht en kopieën van je identiteitsbewijs die consulair of met een apostille zijn gewaarmerkt. Niet elk Espaço Cidadão doet het. Check de actuele lijst op gov.pt voordat je gaat.
De volgorde van dit alles is minder streng dan hij lijkt: het NIF komt eerst (dat regel je idealiter al vanuit Nederland), de rest volgt zodra je een adres hebt.
In Vertrekklaar is dit fase 4 van 5 van het traject, stap 4.3: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie — in jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject naar Portugal of ga meteen naar stap 4.3 in het open stappenplan.
Waar dit op rust
De feiten in dit artikel komen van deze officiële pagina's. Regels veranderen. Bij twijfel geldt de bron, niet dit artikel.
- gov.pt — het número de utente aanvragen — gov.pt
- gov.pt — NIF en NISS aanvragen als buitenlander (gids) — gov.pt
- gov.pt — NIF, NISS en utente in één keer aanvragen (Espaço Cidadão) — gov.pt
- CAK — de aangewezen instantie per woonland, waar het S1 in Portugal landt — hetcak.nl
- NederlandWereldwijd — zorgverzekering via het CAK bij pensioen of uitkering — nederlandwereldwijd.nl
- CAK — emigreren met vroegpensioen, de verwachte wijziging per 1 november 2026 — hetcak.nl
Verder lezen
- PortugalRegistratie in Portugal5 min
Bankrekening in Portugal: met je NIF bij elke bank, en de basisrekening van hooguit € 5 per jaar
Een Portugese rekening open je met je NIF en je paspoort, en als inwoner van de EU mag geen bank je weigeren omdat je er nog maar net woont. Wat Nederlanders verrast zijn de maandkosten van een gewone rekening. Het antwoord staat in de wet: de serviços mínimos bancários, een basisrekening met pas, incasso's en overboekingen, waarvan de jaarkosten zijn gemaximeerd op één procent van de IAS — een paar euro per jaar.
Bijgewerkt 26 september 2026
- PortugalRegistratie in Portugal5 min
Het CRUE: de registratie bij de câmara die na drie maanden verplicht is
Na drie maanden in Portugal heb je 30 dagen om je te registreren — niet bij een vreemdelingendienst, maar bij het gemeentehuis. Wat het kost, wat je meeneemt, aan welke voorwaarde je moet voldoen, en de boete die vrijwel niemand kent.
Bijgewerkt 26 september 2026
- PortugalRegistratie in Portugal5 min
Je eerste weken in Portugal: de zes klokken die lopen, en de volgorde die ze haalbaar maakt
Niemand houdt je tegen, en dus vertelt niemand je wat er nu moet. Zes termijnen beginnen te lopen op de dag dat je aankomt: zestig dagen voor je rijbewijs, drie maanden plus dertig dagen voor je registratie bij de gemeente, 120 dagen voor je hond of kat, twaalf maanden voor de auto — en daarvóór het NIF en de bankrekening, want zonder die twee staat alles stil.
Bijgewerkt 26 september 2026