AOW, pensioen en belasting in Australië: alles verhuist naar de woonstaat — behalve je ABP

Australië heeft met Nederland zowel een socialezekerheidsverdrag als een belastingverdrag, en samen doen ze iets wat weinig bestemmingen doen: ze maken de fiscale kant van je pensioen overzichtelijk. Bijna alles verhuist naar één fiscus — de Australische. Dit artikel zet op een rij wat er meegaat, wat er achterblijft, en waar de Australische kant je verrast.

Je AOW gaat volledig mee — en verhuist fiscaal mee

Australië staat op de verdragslandenlijst van de SVB: je opgebouwde AOW wordt er volledig uitbetaald, en een alleenstaande houdt het volle ongehuwdenpensioen van 70% — de terugval naar 50% geldt alleen buiten verdragslanden. De opbouw stopt wel op je vertrekdag: elk jaar buiten Nederland scheelt 2%. Repareren kan met de vrijwillige verzekering (aanvragen binnen één jaar na vertrek, maximaal tien jaar) tegen 17,9% van je inkomen, met in 2026 een minimum van € 569 en een maximum van € 5.693 per jaar.

Fiscaal is Australië vervolgens de omgekeerde wereld van Nieuw-Zeeland. Het belastingverdrag uit 1976 zegt in artikel 18 dat pensioenen — "daaronder begrepen pensioenen toegekend krachtens een publiekrechtelijke regeling inzake sociale zekerheid", dus ook je AOW — en lijfrenten slechts belastbaar zijn in je woonland. AOW, bedrijfspensioen en lijfrente gaan dus alle drie naar de Australische fiscus. Vraag bij de Belastingdienst de vrijstellingsverklaring aan, zodat de Nederlandse inhouding stopt.

De uitzondering: je overheidspensioen

Artikel 19 houdt één categorie thuis: beloningen inclusief pensioenen voor diensten in overheidsfuncties mogen worden belast door het land dat ze betaalt. Een ABP-pensioen uit een publieke functie — onderwijs, politie, defensie, gemeente — blijft dus Nederlands belast, ook als je in Sydney woont. Een gemengd pensioen wordt per deel behandeld: het overheidsdeel blijft Nederlands, het particuliere deel gaat mee naar Australië.

De Australische kant: gewoon inkomen, met een vrijgesteld deel

Australië belast je Nederlandse pensioen als gewoon inkomen in je aangifte. Maar er is een verzachting die je moet kennen: de undeducted purchase price (UPP). Het deel van je pensioen dat een terugbetaling van je eigen bijdragen is, is belastingvrij — je claimt het als aftrek op het belastbare bedrag. De ATO kent voor Nederlandse pensioenen een vaste route om dat aftrekbare deel vast te stellen. Het is geen groot bedrag, maar het is gratis geld voor wie het aanvraagt — en onzichtbaar voor wie het niet kent.

Het Age Pension: een toets, geen opbouw

Het Australische staatspensioen werkt fundamenteel anders dan de AOW: het Age Pension is geen opbouwpensioen maar een voorziening met een inkomens- en vermogenstoets. Je Nederlandse AOW en pensioen tellen in die toets mee — wie een behoorlijk Nederlands pensioen heeft, krijgt dus weinig of geen Age Pension, niet omdat iets wordt gekort maar omdat de toets zo werkt.

Het socialezekerheidsverdrag helpt wél aan de toegangskant: het laat je Nederlandse verzekeringstijdvakken samentellen met Australische woonjaren om aan de minimumeisen te voldoen, en het regelt dat verdragspensioenen in beide landen betaald kunnen worden. Daarnaast bouw je als werkende in Australië superannuation op — de verplichte werkgeversbijdrage die het echte Australische pensioen is. Reken voor je oude dag dus op: AOW plus Nederlands pensioen plus superannuation, en behandel het Age Pension als een vangnet dat je waarschijnlijk maar gedeeltelijk raakt.

Wat je in Nederland kwijtraakt

De vertrouwde niet-EU-lijst geldt ook hier. De kwalificerende buitenlandse belastingplicht vervalt — die regeling geldt alleen voor de EU, de EER, Zwitserland en de BES-eilanden — dus geen hypotheekrenteaftrek over een aangehouden Nederlandse woning en geen belastingdeel van de heffingskortingen. En over je opgebouwde pensioen, lijfrente en aanmerkelijk belang legt de Belastingdienst bij emigratie een conserverende aanslag op: buiten de EU vraag je het uitstel van betaling zelf aan én kan zekerheid worden verlangd. Houd je je tien jaar aan de regels, dan volgt kwijtschelding; voor een aanmerkelijk belang blijft de aanslag onbeperkt geldig.

In Vertrekklaar is dit fase 4 van 5 van het traject: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie — in jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject naar Australië.