Emigreren: wat er praktisch op je afkomt

1. 01

   Oriëntatie

   Kan het, mag het, en willen we het echt?

   Voordat je een euro uitgeeft, wil je drie dingen weten. Is er überhaupt een route voor jou? Wat gaat het traject ongeveer kosten? En staat iedereen die meegaat er echt achter? Deze fase levert geen papieren op, dus het voelt alsof er niets gebeurt. Toch worden hier de meeste trajecten gered of verloren. Wie nu eerlijk kijkt of het haalbaar is, betaalt later geen duizenden euro's aan assessments (beoordelingen van je diploma's en werkervaring) voor een route die nooit ging werken.

2. 02

   Toestemming

   Mag je er wonen, en zo ja: hoe leg je dat vast?

   Hier lopen de twee soorten trajecten uit elkaar. Ga je naar een land buiten de EU, dan heb je een visum nodig. Je moet dan aantonen dat je aan de eisen voldoet, vaak met een puntensysteem, een beroepenlijst en een taaltest. Binnen de EU mag je gewoon wonen. Blijf je langer dan drie maanden, dan moet je je wel registreren, en ook daar hangen eisen aan.

3. 03

   Papieren

   Alles wat bewezen moet worden

   Geboorteakten, diploma's, werkervaring, politieverklaringen, medische keuringen, vertalingen. Elk document op zich is een formaliteit. Samen vormen ze een puzzel, want het ene document duurt lang om te krijgen en het andere is maar beperkt geldig. In deze fase worden de meeste vermijdbare fouten gemaakt, en bijna altijd doordat iemand iets te vroeg aanvraagt.

4. 04

   Vertrek

   Nederland afsluiten en je leven verplaatsen

   Uitschrijven bij de gemeente, zorgverzekering beëindigen, toeslagen stopzetten, de belastingaangifte over het emigratiejaar, abonnementen opzeggen, post regelen. Tegelijk loopt de verhuizing zelf: verkopen, verschepen of meenemen. Die keuze kan in je budget tienduizend euro schelen. Beide sporen lopen naast elkaar en hebben elk hun eigen deadlines.

5. 05

   Landen

   Van aankomen naar wonen

   Telefoonnummer, bankrekening, belastingnummer, zorg, huisvesting, school, rijbewijs. De volgorde doet hier meer ertoe dan mensen verwachten, want de registraties haken in elkaar. Zonder adres krijg je geen bankpas. Zonder belastingnummer wordt je loon maximaal belast. Zonder inschrijving bij de gemeente is er geen school. Wie de goede volgorde kent, heeft het in twee weken geregeld. Anderen doen er twee maanden over.

Zodra je het uitrekent, vallen twee dingen op. De visumleges zijn hoger dan bijna iedereen verwacht: voor een gezin naar Australië gaat het om vele duizenden euro's, alleen al aan overheidskosten. En de eerste maanden na aankomst, waar vrijwel niemand vooraf aan denkt, zijn vaak toch de grootste post van de drie.

—Uitgaan van het officiële minimum

Bij puntensystemen is de wettelijke ondergrens niet de score waarmee je wordt uitgenodigd. Wie op het minimum mikt, dient in en hoort vervolgens jarenlang niets.

—Documenten te vroeg aanvragen

Bij Australië zijn politieverklaringen en medische keuringen bijvoorbeeld twaalf maanden geldig. Wie ze aan het begin van het traject regelt, mag ze aan het eind opnieuw doen, en opnieuw betalen.

—Alles tegelijk willen starten

Sommige stappen kunnen pas beginnen als een andere klaar is. Waar het kan, is tegelijk werken slim. Waar het niet kan, levert het alleen wachttijd en verlopen papieren op.

—De meeverhuizende partner vergeten

De papieren staan vaak op één naam, het leven niet. Kan de partner die niet de hoofdaanvrager is daar werk vinden? Dat bepaalt minstens zo sterk of de verhuizing slaagt als de aanvraag zelf.

—Kopen voordat je er hebt gewoond

Dit is een van de duurste fouten die Nederlandse emigranten maken: een huis kopen in een land dat je alleen van vakanties kent, in een wijk en een markt die je nog niet kunt inschatten. Huur eerst een jaar.

—De fiscale kant vooruitschuiven

Waar je belastingplichtig wordt, wat er met je Nederlandse pensioen gebeurt, of je je woning aanhoudt: die beslissingen neem je vóór vertrek, niet erna. Achteraf herstellen is duur of onmogelijk.