Medicijnen mee over de grens: verklaringen, voorraad en het 90-dagenplafond
Voor medicijnen onder de Opiumwet heb je een verklaring nodig — en het Nederlandse stelsel draagt je maar drie maanden. Wat je bij het CAK regelt, wat Australië aan de grens wil zien, en waarom een lokale arts vinden gewoon bij je eerste weken hoort.
Er bestaat geen Nederlandse medicijnverklaring die je "voor altijd" dekt als je emigreert. Valt je medicijn onder de Opiumwet, de wet voor onder meer zware pijnstillers, ADHD-medicatie en slaapmiddelen, dan regel je bij het CAK een van deze twee:
- een Schengenverklaring van hooguit 30 dagen (maximaal drie achter elkaar);
- een Engelstalige verklaring van een jaar.
Het CAK is de overheidsinstantie die deze verklaringen afstempelt. Daarna hoor je bij het stelsel van je nieuwe land. Het systeem is gebouwd voor reizen, niet voor emigreren, en dat bepaalt je hele aanpak. Wie dagelijks medicatie gebruikt, verhuist dus met een extra dossier.
Valt je medicijn onder de Opiumwet, en welke verklaring hoort daarbij?
Rijksoverheid is stellig: gebruik je een medicijn dat onder de Opiumwet valt, dan heb je bij de grens een medicijnverklaring nodig. Het CAK noemt als voorbeelden:
- zware pijnstillers en ADHD-medicatie als Ritalin (lijst I);
- slaap- en kalmeringsmiddelen (lijst II).
De "Medicijnen mee op reis-hulp" van het CAK zegt in een paar minuten of jouw middel erbij hoort. Een medicijnpaspoort of medicatieoverzicht is handig, maar "niet voldoende" als vervanging.
Voor Spanje, Portugal en Frankrijk is dat de Schengenverklaring. Zo werkt hij:
- Je vult hem online in.
- Je (huis)arts tekent.
- Je uploadt hem en het CAK zet er een stempel op. Zonder die stempel is hij niet geldig.
Stuur hem bij voorkeur een week voor vertrek op. Je hebt één verklaring per medicijn nodig. Let op de looptijd: maximaal 30 dagen, dus twee verklaringen voor 30 tot 60 dagen en drie voor 60 tot 90 dagen. Negentig dagen is het plafond; wie langer gaat, gebruikt de Engelstalige verklaring.
Voor Australië en elk ander land buiten het Schengengebied bestaat die Engelstalige medicijnverklaring. Hij is een jaar geldig vanaf de handtekening van je arts, zolang medicijn en dosering niet veranderen. Je gebruikt één formulier voor al je middelen. Let op deze eisen:
- Hij vraagt om natte handtekeningen, met pen gezet en niet digitaal, en een stempel op elke pagina.
- Hij gaat per post of aan de balie in Den Haag naar het CAK (geen scan).
- Hij heeft vaak nog een tweede stempel nodig van de rechtbank of de ambassade.
Begin er vier weken voor vertrek aan.
| Wat | Termijn |
|---|---|
| Schengenverklaring geldig | maximaal 30 dagen, 1 medicijn per verklaring |
| Verblijf 30–60 dagen | 2 Schengenverklaringen per medicijn |
| Verblijf 60–90 dagen | 3 Schengenverklaringen per medicijn |
| Schengenverklaring opsturen | bij voorkeur 1 week voor vertrek |
| Engelstalige verklaring geldig | 1 jaar vanaf de handtekening van de arts |
| Engelstalige verklaring opsturen | uiterlijk 4 weken voor vertrek |
| Voorraad meenemen naar Australië | maximaal 3 maanden |
| Eerste kopie van je medisch dossier | gratis |
Wat wil Australië aan de grens zien?
De Australische regels zijn streng maar werkbaar. Ze gelden voor iederéén met medicijnen in de koffer, Opiumwet of niet:
- maximaal drie maanden voorraad;
- in de originele apotheekverpakking met etiket;
- met je recept of een doktersbrief die middel en dosering noemt;
- en alles netjes aangeven bij binnenkomst.
Sterke opioïden en ADHD-medicatie vallen gewoon onder die reizigersvrijstelling. Een klein rijtje middelen mag er echt niet in (waaronder dipyrone/metamizol en abortuspillen). Wie aangeeft, heeft zelden een probleem; wie het "vergeet", wel.
Hoe draag je de zorg over aan je nieuwe land?
Na die eerste maanden houdt het Nederlandse papier op, en dat is geen gebrek maar het ontwerp: vanaf dan hoor je bij het stelsel van je nieuwe land, met een lokale arts en een lokaal recept. Een huisarts of voorschrijver vinden is dus geen klusje voor "als het nodig is". Het is een stap in je eerste weken, ruim voordat je meegebrachte voorraad slinkt. Elk corridor-stappenplan heeft er een eigen stap voor.
Wat de overdracht soepel maakt, regel je bij je vertrek:
- Vraag je huisarts om een kopie van je medisch dossier. Daar heb je vanaf je twaalfde recht op. De eerste kopie is gratis, een reden hoef je niet te geven en het origineel blijft bij de arts.
- Vraag je apotheek om een actueel medicatieoverzicht, internationaal genoteerd met werkzame stoffen, want merknamen verschillen per land.
Met die twee documenten is het eerste gesprek met je nieuwe arts een overdracht in plaats van een verhoor. Neem alles mee in de originele verpakking van de apotheek met etiket. Vervoer medicatie in je handbagage: een verloren koffer is vervelend, verloren medicatie een noodgeval.
In Vertrekklaar hoort dit bij de fase Nederland afsluiten van het traject: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie — in jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk hoe het stappenplan werkt.
Waar dit op rust
De feiten in dit artikel komen van deze officiële pagina's. Regels veranderen. Bij twijfel geldt de bron, niet dit artikel.
- Rijksoverheid — medicijnen mee op reis en de twee verklaringen — rijksoverheid.nl
- CAK — medicijnen mee op reis, de aanvraagroute — hetcak.nl
- CAK — reizen binnen Europa, hoeveel Schengenverklaringen je nodig hebt — hetcak.nl
- CAK — hoe lang een medicijnverklaring geldig is — hetcak.nl
- CAK — de Engelstalige medicijnverklaring, vier weken vooraf — hetcak.nl
- TGA (Australië) — medicijnen invoeren als reiziger — tga.gov.au
- Office of Drug Control — de reizigersvrijstelling, met de voorwaarden — odc.gov.au
- Rijksoverheid — recht op een kopie van je medisch dossier — rijksoverheid.nl
Verder lezen
- Nederland verlatenAfsluiten en afmelden5 min
Bankrekening en DigiD aanhouden: de twee lijntjes die je nooit doorknipt
Na je uitschrijving heb je Nederland nog jaren nodig — voor de M-aangifte, teruggaven en je pensioen. Binnen de EU is je bankrekening een recht, richting Australië een gunst van de bank. En je DigiD regel je vóór vertrek, niet erna.
Bijgewerkt 26 september 2026
- Nederland verlatenAfsluiten en afmelden5 min
Je zorgverzekering opzeggen zonder gat
Je Nederlandse basisverzekering is gekoppeld aan wonen of werken in Nederland en houdt bij emigratie op vanzelfsprekend te zijn. De kunst is de einddatum te laten aansluiten op je nieuwe dekking — en te weten welke route bij jouw situatie hoort.
Bijgewerkt 26 september 2026
- Nederland verlatenAfsluiten en afmelden5 min
Uitschrijven bij de gemeente: wanneer precies, en wat er dan stopt
Uitschrijven uit de BRP kan pas vanaf vijf dagen voor vertrek, en is verplicht zodra je meer dan acht maanden per jaar weg bent. Wat er op dat moment stopt, wat er blijft, en welk papiertje je meteen moet meevragen.
Bijgewerkt 26 september 2026