AOW, pensioen en belasting in Japan: het verdrag dat alles anders maakt

Wie de Dubai-pagina's van deze site kent, weet wat er op het spel staat: buiten verdragslanden zakt de AOW van een alleenstaande naar de gehuwdennorm van 50%, onherstelbaar. Voor Japan geldt dat níét — en dat is geen toeval maar een verdrag uit 2009. Dit artikel zet op een rij wat dat verdrag regelt, waar je zelf nog moet kiezen, en waar de fiscus van twee landen elkaar raakt.

De AOW gaat volledig mee

Japan staat op de verdragslandenlijst van de SVB. Dat betekent: je opgebouwde AOW wordt in Japan volledig uitbetaald, inclusief de alleenstaandennorm van 70% — de terugval naar 50% uit artikel 9a AOW geldt alleen voor landen zónder verdrag. Wat wél gewoon doorgaat: elk jaar buiten Nederland bouw je 2% minder AOW op. Dat gat is te repareren met de vrijwillige verzekering: aanvragen binnen een jaar na vertrek, maximaal tien jaar, tegen 17,9% van je inkomen met een minimum van € 569 en een maximum van € 5.693 per jaar (2026). Wie tegen de minimumpremie kan deelnemen, koopt daarmee goedkoop opbouw terug.

Japanse premies zijn geen weggegooid geld — dankzij het samentellen

In Japan betaal je verplicht mee aan het pensioenstelsel: als werknemer via de kōsei nenkin (percentage van je loon, werkgever betaalt de helft), anders de kokumin nenkin van ¥ 17.920 per maand (2026). Het verdrag maakt die premies waardevol: Nederlandse en Japanse verzekeringsjaren tellen bij elkaar op voor de wachttijden, en zelfs een paar Japanse jaren leveren later een klein, levenslang Japans pensioen op naast je AOW. De Japan Pension Service bevestigt dat het Nederlandse akkoord tot de verdragen mét samentelling behoort — anders dan bijvoorbeeld het Britse.

De lump-sum: direct geld terug, maar je wist je tijdvakken

Vertrek je ooit weer uit Japan, dan lonkt de lump-sum withdrawal: een teruggave van maximaal zestig maanden premie, aan te vragen binnen twee jaar na vertrek. De keerzijde staat er bij de Japan Pension Service letterlijk bij: de gebruikte tijdvakken vervallen definitief. De vuistregel: wie kort in Japan werkte en vrijwel zeker niet terugkeert, pakt de teruggave; wie langer blijft of het verdrag wil laten werken, laat de tijdvakken staan — de teruggave vergoedt toch nooit meer dan vijf jaar, een levenslang pro-rata pensioen wel.

Het belastingverdrag: de clausule die aan je overboekingen hangt

Het belastingverdrag van 2010 wijst pensioenen en AOW toe aan het woonland — zonder de bedragsgrens die het Duitse verdrag kent, maar mét een eigen voorbehoud: is het inkomen in Japan "not adequately subject to tax", dan mag Nederland als bronland heffen. En precies daar raakt het de Japanse kant: wie nog geen vijf jaar in Japan woont, is daar non-permanent resident en betaalt alleen Japanse belasting over buitenlands inkomen dat naar Japan wordt overgemaakt. Nederlands pensioen dat je op je Nederlandse rekening laat staan, blijft dan buiten de Japanse heffing — en daarmee binnen de Nederlandse. Dit samenspel is te belangrijk om op een website te beslissen: neem het mee naar een fiscalist die beide landen kent. Wat je van deze site moet onthouden is alleen dát het bestaat.

En de vertrekkant: uitstel vraag je hier zelf aan

Over je opgebouwde pensioen en lijfrente legt Nederland bij emigratie een conserverende aanslag op. Binnen de EU krijg je automatisch uitstel; voor Japan vraag je dat zelf aan én stelt de Belastingdienst zekerheid als voorwaarde — een bankgarantie, hypotheekrecht of verpanding. Houd je je tien jaar aan de regels (niet afkopen), dan volgt kwijtschelding. En de hypotheekrenteaftrek over een aangehouden Nederlandse woning vervalt: Japan valt buiten de landenkring van de kwalificerende buitenlandse belastingplicht.

In Vertrekklaar is dit fase 3 van 5 van het traject: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie — in jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject naar Japan.