AOW, pensioen en belasting in Japan: het verdrag dat alles anders maakt

Woon je in Japan, dan wijst het belastingverdrag je pensioen en je AOW toe aan Japan, je woonland. Alleen als dat inkomen in Japan niet voldoende wordt belast, mag Nederland heffen.

Drie dingen om vooraf te weten:

• Je AOW gaat volledig mee. Wie de Dubai-pagina's van deze site kent, weet wat er op het spel staat: buiten verdragslanden krijgt een alleenstaande de AOW voor gehuwden, 50 in plaats van 70 procent van het netto minimumloon, zolang je daar woont. Voor Japan geldt dat níét, en dat is geen toeval maar een verdrag uit 2009.
• Het belastingverdrag heeft een clausule die aan je overboekingen hangt. Ben je in Japan non-permanent resident, dan blijft pensioen dat je niet naar Japan overmaakt buiten de Japanse heffing, en daarmee binnen de Nederlandse.
• Vertrek je ooit weer uit Japan, dan moet je zelf kiezen: je Japanse premie terugvragen, of je Japanse pensioenjaren laten staan.

De AOW gaat volledig mee

Japan staat op de verdragslandenlijst van de SVB. Dat betekent dat je opgebouwde AOW in Japan volledig wordt uitbetaald, inclusief de alleenstaandennorm van 70% van het netto minimumloon. De terugval naar 50% uit artikel 9a AOW geldt alleen voor landen zónder verdrag.

Wat wél gewoon doorgaat: elk jaar buiten Nederland bouw je 2% minder AOW op. Dat gat is te repareren met de vrijwillige verzekering. Je vraagt die aan binnen een jaar na het einde van de verplichte verzekering (meestal de dag van vertrek), en je kunt je zo maximaal tien jaar verzekeren. De premie is 17,9% van je inkomen, met een minimum van € 569 en een maximum van € 5.693 per jaar (2026). Wie tegen de minimumpremie kan deelnemen, koopt daarmee goedkoop opbouw terug.

Japanse premies zijn geen weggegooid geld — dankzij het samentellen

In Japan betaal je verplicht mee aan het pensioenstelsel. Als werknemer doe je dat via de kōsei nenkin, de pensioenverzekering voor werknemers: een percentage van je loon, waarvan de werkgever de helft betaalt. Anders betaal je de kokumin nenkin, het nationale pensioen, van ¥ 17.920 per maand (2026).

Het verdrag maakt die premies waardevol. Nederlandse en Japanse verzekeringsjaren tellen bij elkaar op voor de wachttijden: de minimale verzekeringsduur die je nodig hebt voor recht op pensioen. Zo leveren zelfs een paar Japanse jaren later een klein, levenslang Japans pensioen op naast je AOW. De Japan Pension Service bevestigt dat het Nederlandse akkoord tot de verdragen mét samentelling behoort. Dat is anders dan bijvoorbeeld het Britse.

De lump-sum: direct geld terug, maar je wist je tijdvakken

Vertrek je ooit weer uit Japan, dan lonkt de lump-sum withdrawal: een teruggave van maximaal zestig maanden premie. Je vraagt die aan binnen twee jaar na vertrek. De keerzijde staat er bij de Japan Pension Service letterlijk bij: de gebruikte tijdvakken vervallen definitief.

De vuistregel: wie kort in Japan werkte en vrijwel zeker niet terugkeert, pakt de teruggave. Wie langer blijft of het verdrag wil laten werken, laat de tijdvakken staan. De teruggave vergoedt toch nooit meer dan vijf jaar, een levenslang pro-rata pensioen (naar verhouding van je Japanse jaren) wel.