De CPAM en het nummer waar je maanden op wacht: start de klok op dag één
De Franse zorg kent je pas als jij je meldt. Voor niet-werkenden begint het recht na drie maanden verblijf, en daarna loopt de behandeling nog weken tot maanden door. Wie de inschrijving meteen start, heeft er het minst last van.
Vertrek je uit België? Lees de Belgische versie van dit artikel
De Franse zorg weet pas dat je bestaat op de dag dat jij je meldt bij de CPAM, de zorgkas van je woonplaats. Vanaf dát moment begint een wachttijd die in maanden telt. Hoe eerder je je meldt, hoe beter.
In Spanje en Portugal is de valkuil een registratieplicht die niemand kent. In Frankrijk is het precies andersom: er hoeft niets, en dus start ook niets vanzelf. Dit is de langste klok van het hele Franse traject. Alles in dit artikel dient één doel: hem zo vroeg mogelijk laten starten.
Wie meteen recht heeft, en wie drie maanden wacht
Het Franse woonlandstelsel (PUMa) dekt iedereen die in Frankrijk werkt of er stabiel en regelmatig woont.
Werk je, in loondienst of als zelfstandige? Dan heb je volgens Service-Public vanaf het eerste uur werk recht en kun je meteen aanvragen.
Werk je niet, dan geldt een wachttijd. Je moet eerst drie maanden stabiel in Frankrijk wonen. Je middelen moeten minstens op het niveau van het Franse sociale minimum liggen. Daarna blijven je rechten open zolang je minstens zes maanden per jaar in Frankrijk woont.
Gepensioneerd met een Nederlands pensioen? Dan loop je een andere route: het S1-formulier van het CAK, het Europese formulier waarmee je recht op zorg meeverhuist. De behandeltijd is maximaal vier weken, en je registreert het formulier bij de CPAM. Voor jou geldt de wachttijd niet.
| Wie | Wanneer begint het recht | Termijn die ertegenover staat |
|---|---|---|
| werkend, in loondienst of zelfstandig | vanaf het eerste uur werk | aanvraag meteen na de start |
| niet-werkende EU-burger | na 3 maanden stabiel verblijf, met voldoende middelen | rechten blijven open bij minstens 6 maanden per jaar in Frankrijk |
| gepensioneerd met S1 van het CAK | bij registratie van het S1 bij de CPAM | CAK beslist binnen maximaal 4 weken |
| voorlopig nummer (NIA) | na de aanvraag, per brief | 9 maanden bruikbaar |
| definitief nummer | na behandeling van de geboorteakte | maximaal 9 maanden behandeltermijn |
| vroegpensioen zonder AOW | CAK-route sluit voor nieuwe aanmelders | naar verwachting per 1 november 2026 |
Vertrek je vóór je AOW-leeftijd, let dan op de datum. De CAK-route staat naar verwachting vanaf 1 november 2026 alleen nog open voor nieuwe aanmelders met een wettelijke uitkering: AOW, Anw, WAO, WIA of Wajong. Wie alleen een vroegpensioen, RVU-uitkering of vervroegd ingegaan bedrijfspensioen meeneemt, valt er dan buiten. Die loopt tot de AOW-leeftijd de route van de niet-werkenden hierboven: drie maanden wachttijd, de middeleneis, en een eigen polis voor het gat. Wie al klant is bij het CAK, houdt zijn rechten. Wat er precies verandert, en wat je nu kunt doen.
Voor de niet-werkenden betekent dit: je Nederlandse dekking stopt bij emigratie, en de Franse begint pas na maanden. De verzekering die dat gat overbrugt, regel je vóór vertrek.
De aanvraag: één formulier, bij de kas van je woonplaats
De aanvraag is formulier S1106 ("demande d'ouverture des droits à l'assurance maladie"). Je dient het in bij de CPAM van je woonplaats: online voor EU-burgers zonder werk, of per post. Wat erbij gaat:
- een kopie van je identiteitsbewijs
- je IBAN
- bewijs van drie maanden verblijf als je niet werkt (huurcontract, huurkwitanties, energiefacturen)
- bewijs van je werk als je wél werkt
- een geboorteakte
Over die akte doen twee verhalen de ronde, en maar één klopt. Officieel moet hij "gewaarmerkt" zijn — een leesbaar stempel — en zegt de kas je zelf of een vertaling nodig is; standaard verplicht is die niet. Dat hij ook recent moet zijn staat nergens in de officiële stukken — het is hooguit iets wat een lokale kas vraagt. Neem dus je internationale (meertalige) uittreksel mee uit Nederland, en laat je niet op voorhand een verse akte plus beëdigde vertaling aanpraten.
Het voorlopige nummer, en de termijnen die niemand noemt
Na je aanvraag krijg je per brief een NIA: een voorlopig nummer waarmee je alvast geïdentificeerd bent en zorgkosten vergoed kunt krijgen. Maar let op wat er níét mee kan: geen carte Vitale (de Franse zorgpas) en geen ameli-account (je online account bij de zorgverzekering). Je declareert dus maandenlang op papier.
Hoe lang dat duurt, is precies het punt waarop je verkeerde verhalen zult tegenkomen. Dus hier wat er echt staat. Ameli noemt twee keer negen maanden, en allebei gaan ze over het definitieve nummer:
- het voorlopige NIA is negen maanden bruikbaar
- de behandeltermijn voor het definitieve nummer is maximaal negen maanden
Dat is een wettelijk maximum voor die ene procedure, geen wachttijd waarin je onverzekerd bent. Met je NIA worden zorgkosten al vergoed.
Wat je er praktisch van moet maken:
- De klok begint pas als jij hem start, en voor niet-werkenden pas na die drie maanden verblijf.
- Daarna volgt een behandeling die weken tot maanden loopt.
- Pas aan het eind valt de carte Vitale op de mat.
Reken dus op een aanloop van meerdere maanden voordat alles soepel draait. Niet op negen maanden zonder zorg, en ook niet op "vast wel een paar weken".
De les is dezelfde als bij elke lange klok: hij telt pas vanaf het moment dat jij hem start. Woning rond, adres bewijsbaar? Dan is de S1106 je eerstvolgende poststuk, nog vóór de dozen zijn uitgepakt.
In Vertrekklaar is dit fase 1 van 5 van het traject, stap 1.2: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie — in jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject naar Frankrijk of ga meteen naar stap 1.2 in het open stappenplan.
Waar dit op rust
De feiten in dit artikel komen van deze officiële pagina's. Regels veranderen. Bij twijfel geldt de bron, niet dit artikel.
- Ameli — de protection universelle maladie (PUMa) — ameli.fr
- Ameli — EU-burgers zonder werk: de 3-maandseis en de middelen — ameli.fr
- Ameli — geboren in het buitenland: het NIA en de termijnen — ameli.fr
- Ameli — formulier S1106, de aanvraag zelf (PDF) — ameli.fr
- CAK — emigreren met vroegpensioen, de verwachte wijziging per 1 november 2026 — hetcak.nl
- Service-Public — wat is de protection universelle maladie (F34308): werk of 3 maanden verblijf, rechten bij 6 maanden per jaar — service-public.gouv.fr
- Service-Public — ziektekostenverzekering van wie zich in Frankrijk vestigt (F12859): S1, werkenden vanaf het eerste uur — service-public.gouv.fr
- NederlandWereldwijd — zorgverzekering via het CAK, behandeltijd maximaal 4 weken — nederlandwereldwijd.nl
Verder lezen
- FrankrijkBasis op orde in Frankrijk4 min
Bankrekening in Frankrijk: identiteitsbewijs en adresbewijs, en het droit au compte als de bank nee zegt
Een Franse rekening open je met een identiteitsbewijs en een justificatif de domicile; de bank mag weigeren, maar moet je dan op het droit au compte wijzen. Met die weigering wijst de Banque de France binnen één werkdag een bank aan die je een gratis basisrekening moet geven — pas, incasso's en overschrijvingen inbegrepen. Wat je meeneemt, wat de bank mag vragen, en waarom de weigeringsbrief je beste papier is.
Bijgewerkt 26 september 2026
- FrankrijkBasis op orde in Frankrijk4 min
De justificatif de domicile: het papier waar heel Frankrijk om vraagt
Geen registratie, geen verplichte verblijfskaart — en toch vraagt élk Frans loket bewijs dat je woont waar je woont. Wat er als bewijs telt, hoe vers het moet zijn (dat verschilt per loket), hoe je de keten op dag één start, en wat Frankrijk als enige wél van een EU-burger mag vragen: de middelen om niet ten laste van de bijstand te komen.
Bijgewerkt 26 september 2026
- FrankrijkBasis op orde in Frankrijk5 min
Je eerste weken in Frankrijk: niemand registreert je, en daarom bouw je zelf de keten
Frankrijk heeft geen loket waar je je meldt: geen registratie, geen verplichte verblijfskaart. Wat er wél is, is een keten van bewijzen die je zelf op gang brengt — energie op je naam, dan de bank, dan de zorg — en vier klokken die intussen lopen: zeven dagen voor je huisdier, acht dagen voor de school, één maand voor de auto, en de negen maanden die de CPAM mag nemen voor je definitieve nummer.
Bijgewerkt 26 september 2026