De verblijfsroutes naar Indonesië: KITAS, Second Home en de klokken
Visum, ITAS en de inschrijving bij Dukcapil zijn drie verschillende dingen, en wie ze door elkaar haalt, loopt vast. De routes op een rij, zoals de immigratiedienst ze beschrijft: het pensioenvisum E33F vanaf 55 jaar met 3.000 dollar inkomen per maand, de Silver Hair en de Second Home met een deposito, de remote worker, en de klokken die overal doorheen tikken.
Voor een gepensioneerde vanaf 55 jaar is het E33F-visum de gewone route naar Indonesië, met een aangetoond inkomen van 3.000 dollar per maand. Wie wil investeren, kiest de Second Home met een deposito van 130.000 dollar.
Wie "een visum voor Bali" googelt, vindt een woud aan codes en agenten. De structuur eronder is eenvoudiger dan hij lijkt, als je drie begrippen uit elkaar houdt en de klokken kent.
De vondst zit bij de immigratiedienst zelf: het E33F-visum verbiedt niet alleen werk in loondienst, maar ook het verkopen van goederen of diensten.
Visum, ITAS, SKTT: drie dingen, één keten
Het eVisum vraag je online aan via het officiële portaal van de immigratiedienst, en je moet het binnen negentig dagen na afgifte gebruiken om Indonesië in te reizen. De immigratiedienst waarschuwt er zelf bij: de geldigheid van het visum is iets anders dan de duur van je verblijf. Bij binnenkomst krijg je de ITAS, de eigenlijke verblijfsvergunning, als elektronische vergunning en desgewenst als kaart.
En dan volgt de schakel die vrijwel elke site overslaat: binnen veertien dagen na de afgifte van je ITAS meld je je bij Dukcapil, de burgerlijke stand, voor de SKTT, het bewijs van je woonadres. Hoe dat loket werkt, staat in SKTT en NPWP in Indonesië.
De routes op een rij
| Route | Voor wie | Kern van de eis | Kosten volgens de immigratiedienst |
|---|---|---|---|
| E33F, pensioen | 55 jaar of ouder | 3.000 dollar per maand aan inkomen, een bankafschrift met minstens 2.000 dollar over drie maanden, een garantsteller | Rp7.000.000 voor een jaar |
| E33E, Silver Hair | ouderen, tot 5 jaar | 3.000 dollar per maand, en de toezegging 50.000 dollar te storten bij een staatsbank | niet vermeld |
| E33, Second Home | tot 5 jaar | binnen 90 dagen na aankomst 130.000 dollar bij een staatsbank, of vastgoed van 1 miljoen dollar | Rp13.000.000 voor tot 5 jaar |
| E33G, remote worker | werknemers van een buitenlands bedrijf | 60.000 dollar per jaar, arbeidscontract met een bedrijf buiten Indonesië, 2.000 dollar saldo | Rp7.000.000 voor een jaar |
Voor alle vier geldt een paspoort dat nog minstens zes maanden geldig is. Bij de Silver Hair en de Second Home krijg je volgens de immigratiedienst de elektronische ITAS en de herintredevergunning automatisch bij aankomst. Met die herintredevergunning mag je na een reis het land weer in. Op die twee routes meld je binnen negentig dagen de rekening bij de staatsbank, of de nakoming van je toezegging, bij het immigratiekantoor.
Wat mag je niet?
Op het E33F-visum is het verboden goederen of diensten te verkopen en te werken tegen betaling van personen of bedrijven in Indonesië. Voor de E33G geldt hetzelfde: je voert opdrachten uit voor je buitenlandse werkgever, niet voor Indonesische klanten.
Op de Second Home ligt het anders. Volgens de immigratiedienst mag je daarop zakendoen en investeren. Werken mag ook, maar alleen als je het werk als extra activiteit meldt bij het immigratiekantoor dat je ITAS afgaf. Bij werk voor een Indonesische werkgever hoort daar een werkvergunning bij: de werkgever laat bij het ministerie van Arbeid een plan voor buitenlandse werknemers goedkeuren, de RPTKA. Zonder die stappen is werken ook op de Second Home verboden.
Het E33F-visum vraagt een garantsteller. Bij de documenten staat een garantie van de garantsteller, de sponsor die voor jou instaat. De immigratiedienst stuurt beslissingen over je verblijf elektronisch naar jou én naar je garantsteller, en ook een verlenging kan via hem lopen. Spreek dus vooraf af dat hij blijft instaan zolang je in Indonesië woont.
Hoe verleng je, en hoe lang kan het?
Een ITAS van hooguit een jaar verleng je bij het immigratiekantoor van je woonplaats, met een aanvraag op zijn vroegst dertig dagen vóór het einde en uiterlijk op de laatste dag. Heb je vóór die dag aangevraagd en betaald, dan telt de tijd die de afhandeling kost niet als overschrijding. Voor het E33F-visum schrijft de immigratiedienst voor dat elke verlenging niet langer mag zijn dan de eerste periode, en dat de ITAS bij elkaar niet langer dan zes jaar mag lopen.
Daarna is er een weg naar de permanente vergunning, de KITAP. Voor oudere buitenlandse bezoekers (wisatawan lanjut usia mancanegara) staat die open na minstens drie aaneengesloten jaren met een ITAS, en de overstap vraag je aan uiterlijk dertig dagen vóór je ITAS afloopt. Wie met een Indonesiër getrouwd is, kan na een huwelijk van minstens twee jaar overstappen.
De klokken op een rij
Negentig dagen om het eVisum te gebruiken. Veertien dagen voor de SKTT. Negentig dagen voor het deposito of de melding van de rekening op de depositoroutes. Dertig dagen vóór afloop het venster voor de verlenging, en zes jaar voor de E33F-reeks als geheel. Wie deze klokken kent en bijhoudt, heeft het zware deel van de Indonesische papierwinkel gehad.
In Vertrekklaar is dit fase 1 van 5 van het traject, stap 1.1: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie — in jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject naar Indonesië of ga meteen naar stap 1.1 in het open stappenplan.
Waar dit op rust
De feiten in dit artikel komen van deze officiële pagina's. Regels veranderen. Bij twijfel geldt de bron, niet dit artikel.
- Imigrasi — het pensioenvisum E33F (vanaf 55 jaar, kosten, documenten, werkverbod) — evisa.imigrasi.go.id
- Imigrasi — het Silver Hair-visum E33E (deposito van 50.000 dollar) — evisa.imigrasi.go.id
- Imigrasi — Second Home E33: deposito van 130.000 dollar of vastgoed, binnen 90 dagen — evisa.imigrasi.go.id
- Imigrasi — Visa Rumah Kedua E33 (werken na melding van een extra activiteit) — imigrasi.go.id
- Imigrasi — het remote-workervisum E33G (60.000 dollar per jaar) — evisa.imigrasi.go.id
- Imigrasi — de verblijfsvergunning ITAS, verlenging en de totale looptijd — imigrasi.go.id
- Imigrasi — veelgestelde vragen over verblijfsvergunningen, met de overstap naar de KITAP — imigrasi.go.id
- Disdukcapil Batam — de SKTT binnen 14 dagen na de afgifte van de ITAS — disdukcapil.batam.go.id
Verder lezen
- BraziliëJe verblijfsrecht5 min
De verblijfsroutes naar Brazilië: 2.000 dollar pensioen, 1.500 dollar op afstand, of een werkgever die het dossier draagt
Als Nederlander reis je Brazilië zonder visum in, voor hooguit 90 dagen per 180. Wie blijft, heeft een autorização de residência nodig, en de migratiewet van 2017 kent daar vaste deuren voor: een pensioen van minstens 2.000 dollar per maand, werk op afstand met 1.500 dollar per maand, een investering vanaf 500.000 real, een werkgever die vooraf in Brazilië indient, of een gezinslid dat er al woont. Je dient in bij het consulaat in Amsterdam of in Brazilië zelf, en registreert je bij de Polícia Federal: binnen 90 dagen na aankomst met een visum, of binnen 30 dagen na een toekenning in Brazilië.
Bijgewerkt 10 oktober 2026
- BulgarijeRegistratie in Bulgarije4 min
Verblijf in Bulgarije: drie maanden, een bewijs van 3,58 euro en een persoonsnummer
Als EU-burger mag je drie maanden in Bulgarije zijn zonder voorwaarden. Daarna vraag je binnen die drie maanden het verblijfsbewijs voor langdurig verblijf aan, voor 3,58 euro, tot vijf jaar geldig — en dat bewijs geeft je het persoonsnummer waar de bank, het ziekenfonds en de verkeerspolitie om vragen. Het adresbewijs is de valkuil: een notariële verklaring van je verhuurder, of een eigendomsakte.
Bijgewerkt 25 september 2026
- Costa RicaJe verblijfsrecht5 min
De verblijfsroutes naar Costa Rica: drie kaarten, een inkomenstoets in dollars, en een wachttijd die de folder niet noemt
Costa Rica geeft wie blijft een tijdelijke residentie als pensionado, rentista of inversionista, met een inkomenstoets die letterlijk in de wet staat: 1.000 dollar pensioen per maand, of 2.500 dollar vast inkomen. Je dient in Costa Rica zelf in, binnen de 180 dagen die je als toerist krijgt, en wacht daarna maanden op de beslissing. En de stimuleringswet van 2021 die elke folder noemt, is op 14 juli 2026 dichtgegaan.
Bijgewerkt 26 september 2026