Het groene registratiecertificaat: wat je meeneemt naar de afspraak

Het certificado de registro de ciudadano de la Unión is het document waarmee Spanje vastlegt dat jij hier woont. In de volksmond het "groene papiertje", omdat het dat lange tijd letterlijk was — inmiddels krijg je vaak een groen pasje ter grootte van een creditcard.

Het is geen verblijfsvergunning. Als EU-burger heb je die niet nodig; je verblijfsrecht komt uit het Europese vrij verkeer. Wat dit certificaat doet is dat recht registreren, en Spanje verplicht je daartoe zodra je langer dan drie maanden blijft.

De termijn: drie maanden, en die telt vanaf binnenkomst

Je moet de aanvraag persoonlijk indienen binnen drie maanden na je aankomst in Spanje. Dat is de termijn uit het Real Decreto 240/2007, en hij loopt vanaf de datum dat je het land binnenkwam — niet vanaf het moment dat je een woning vond.

In de praktijk wordt er zelden meteen gehandhaafd. Dat is geen reden om te wachten: zonder certificaat loop je later vast bij de bank, de Belastingdienst en de verkeersdienst, en dan moet je het alsnog regelen terwijl er iets anders op stilstaat.

Waar je moet zijn

Bij de Oficina de Extranjería of het politiebureau (Comisaría de Policía) van de provincie waar je gaat wonen. Niet bij de gemeente — dat is het empadronamiento, een andere procedure bij een andere instantie.

Het formulier heet EX-18. De leges betaal je vooraf met modelo 790, código 012: € 12,00 per persoon volgens de tarievenlijst van Orden PJC/617/2025. Elk gezinslid heeft een eigen certificaat nodig, dus voor een gezin van vier is dat vier keer € 12 en vier keer een afspraak.

Wat er van je gevraagd wordt

Artikel 7 van het Real Decreto noemt vier situaties waarin je hier mag verblijven. Welke op jou van toepassing is, bepaalt wat je meeneemt.

Werk je in Spanje, in loondienst of als zelfstandige? Dan is het simpel. Je toont je arbeidsovereenkomst of je inschrijving als autónomo, en daarmee is zowel je inkomen als je zorgdekking geregeld — je valt onder de Spaanse sociale zekerheid.

Werk je niet in Spanje? Dan moet je twee dingen aantonen, en dit is waar het huiswerk zit:

1. Voldoende middelen voor jezelf en de gezinsleden die met je meekomen. Wat "voldoende" is, wordt individueel beoordeeld op basis van je persoonlijke en gezinssituatie, en getoetst aan een bedrag dat elk jaar in de Spaanse begrotingswet wordt vastgesteld. Aanvaard bewijs is onder meer een eigendomsakte, een bankverklaring, gecertificeerde cheques of bewijs van inkomsten uit vermogen.
2. Een ziektekostenverzekering die alle risico's in Spanje dekt. Publiek of privaat, in Spanje of elders afgesloten — als de dekking maar in Spanje geldt.

Wat "voldoende middelen" precies is, staat niet in dit artikel — en dat is met opzet. Het bedrag wordt jaarlijks vastgesteld en de beoordeling is individueel. Een getal noemen dat volgend jaar niet meer klopt is erger dan geen getal noemen. De actuele grens vind je via de bronnen onderaan.

Twee uitzonderingen zijn het waard om te kennen:

• Ben je gepensioneerd? Dan volstaat het aantonen dat je recht hebt op zorg ten laste van het land dat je pensioen betaalt. Voor Nederlanders loopt dat via het S1-formulier.
• Ben je student? Dan mag een Europese zorgpas (EHIC) volstaan, mits die je hele verblijfsperiode dekt.

Wat er op het certificaat staat

Verwacht geen indrukwekkend document. Er staan vijf dingen op: je naam, je nationaliteit, je adres, je NIE-nummer en de datum van registratie.

Dat adres is de reden dat je eerst je empadronamiento nodig hebt. Het is ook de reden dat je het certificaat moet laten aanpassen als je verhuist.

En dat NIE-nummer is hetzelfde nummer dat je al vanuit Nederland kunt aanvragen. Heb je dat nog niet, dan wordt het hier alsnog toegekend — maar dan sta je in Spanje in de rij voor iets wat je in Nederland in twee weken had kunnen regelen.

De volgorde die tijd bespaart

Elk document is hier de sleutel tot het volgende, en één ontbrekend papier betekent een nieuwe afspraak. Dit is de route die het minste heen-en-weer oplevert:

1. NIE, bij voorkeur al vanuit Nederland
2. Woning huren, met de vraag vooraf of je je erop mag inschrijven
3. Empadronamiento bij de gemeente
4. Bewijs van middelen en zorgdekking verzamelen — bankverklaring, S1, polis
5. Modelo 790/012 betalen en de afspraak maken
6. EX-18 indienen, in persoon

Stap 4 is degene die mensen overslaan. Een bankafschrift op je telefoon is geen bankverklaring, en een Nederlandse zorgpolis die bij emigratie afloopt is geen dekking in Spanje. Regel die twee vóór je de afspraak maakt.

Waar dit in je traject zit

Dit is het sluitstuk van de registratiefase en het moment waarop je van "hier verblijvend" naar "hier wonend" gaat. Daarna resteren de praktische dingen: zorgpas, huisarts, school, en de vraag waar je straks belasting betaalt — die laatste verdient meer aandacht dan hij meestal krijgt.