AOW, pensioen en belasting in China: het verdrag dat nét niet genoeg doet

Er bestaat een socialezekerheidsverdrag tussen Nederland en China, en China staat netjes op de verdragslandenlijst van de SVB. Wie daaruit concludeert dat zijn AOW veilig meereist, trapt in de best verstopte valkuil van deze corridor. Dit artikel zet op een rij wat het verdrag wél en niet doet — en wat de fiscus aan beide kanten van je verwacht.

De AOW: de lijst zegt ja, het verdrag zegt nee

Het verdrag uit 2017 regelt geen export van uitkeringen — de toelichtende nota zegt het letterlijk, en de minister bevestigde in 2024 dat Nederland naar alle verdragslanden de volledige AOW exporteert "met uitzondering van China en Pakistan". Concreet: de AOW zelf krijg je overal ter wereld, maar buiten de exportlanden geldt de gehuwdennorm. Een stel merkt daar niets van (twee keer 50%), maar een alleenstaande valt blijvend terug van 70% naar 50% — op de huidige bedragen honderden euro's per maand, zolang je er woont. Wie als alleenstaande op latere leeftijd naar China vertrekt, moet dit getal in zijn pensioenplan hebben staan.

Voor de opbouw geldt het gewone verhaal: elk jaar buiten Nederland is 2% minder AOW, en de vrijwillige verzekering (aanmelden binnen één jaar na vertrek, maximaal tien jaar) kan dat gat dichten tegen 17,9% van je inkomen met een minimum van zo'n € 569 per jaar.

Wat het verdrag wél goed doet: detachering

Het verdrag is gemaakt om dubbele premies te stoppen, en dat doet het. Wie door een Nederlandse werkgever wordt gedetacheerd, blijft maximaal zestig maanden onder het Nederlandse stelsel en is in China vrijgesteld van de premies voor het basispensioen en de werkloosheidsverzekering — met een Certificate of Coverage van de SVB als bewijs. Wie lokaal tekent bij een Chinese werkgever, heeft daar niets aan: dan geldt het werklandbeginsel en betaal je gewoon de Chinese sociale premies. Eén troost aan het eind: het werknemersdeel van je Chinese pensioenafdracht (8%) staat op een individuele rekening en wordt bij definitief vertrek op verzoek in één keer uitbetaald.

Het belastingverdrag: Nederland blijft heffen

Het verdrag uit 2013 heeft in artikel 18 een dubbele angel. Over socialezekerheidsuitkeringen — dus ook de AOW — heft exclusief Nederland. En over pensioen en lijfrente die in Nederland fiscaal gefacilieerd zijn opgebouwd, mág Nederland ook heffen — verwacht dus geen vrijstelling van loonheffing zoals bij zuivere woonstaatverdragen. Let op: het verdrag geldt alleen voor vastland-China; Hongkong heeft een eigen verdrag en Macau helemaal geen.

Daarnaast de bekende vertrekpunten: de conserverende aanslag over pensioen-, lijfrente- en AB-vermogen kent buiten de EU geen automatisch uitstel — je vraagt het aan én stelt zekerheid — en de kwalificerende buitenlandse belastingplicht vervalt, dus geen hypotheekrenteaftrek meer over een aangehouden woning.

De Chinese kant: de zesjaarsregel en de 30-dagenreset

China belast nieuwkomers mild: de eerste jaren betaal je er alleen belasting over Chinees inkomen. Pas wie zes opeenvolgende jaren telkens 183 dagen of meer in China was, wordt over zijn wereldinkomen belast — en één aaneengesloten buitenlandverblijf van meer dan dertig dagen zet die teller op nul. Voor wie Nederlands vermogen of verhuurinkomsten heeft, is de lange zomervakantie dus ook een fiscaal instrument. Daarbovenop zijn de klassieke expatvergoedingen (huur, schoolgeld, vluchten naar huis) nog tot en met 31 december 2027 belastingvrij te vergoeden; wat daarna komt is onzeker.

Hoe AOW-norm, artikel 18, de conserverende aanslag en de zesjaarsregel voor jullie precies samenvallen, is het ene gesprek met een fiscalist die beide landen kent dat hier écht loont — het verschil loopt in de duizenden euro's per jaar.

In Vertrekklaar is dit fase 3 van 5 van het traject: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie — in jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject naar China.