AOW en pensioen in Noorwegen: Nederland heft, sinds 2014

Wie over pensioen in Noorwegen leest, komt twee verhalen tegen: het oude (belast waar je woont) en het geldende. Het verschil is een protocol uit 2013, en het bepaalt aan welke kant van de Noordzee je aangifte doet.

Het verdrag: alles naar de bronstaat

Sinds het wijzigingsprotocol — geldend vanaf eind 2013 — wijst artikel 18 pensioenen, lijfrenten én socialezekerheidsuitkeringen toe aan het land waar ze vandaan komen: Nederland heft over je AOW, je bedrijfspensioen en je lijfrente. De woonstaatheffing waar oudere Nederlandse gidsen over schrijven, is voor nieuwe gevallen geschiedenis. Ook het overheidspensioen (ABP uit een overheidsdienstverband) blijft Nederlands — dat was al zo en bleef zo.

Voor vermogen geldt het patroon van de noordelijke verdragen: een verhuurd huis in Nederland blijft volledig Nederlands belast (artikel 6), over dividend mag Nederland als bronstaat 15% inhouden (artikel 10), en rente is exclusief voor je woonstaat — over Nederlandse spaarrente heft alleen Noorwegen (artikel 11).

De Noorse kant: meetellen en verrekenen

Als inwoner van Noorwegen geef je je wereldinkomen aan, inclusief de Nederlandse pensioenen die Nederland al belastte; het verdrag voorkomt dat je dubbel betaalt. Hoe de twee stelsels precies op jouw mix ingrijpen — zeker in combinatie met Noors arbeidsinkomen of de PAYE-regeling voor nieuwkomers — is het ene fiscalistgesprek waard dat elke corridor verdient.

De zorgkant: de factor op het maximum

Gepensioneerden zonder werk in Noorwegen vallen onder de CAK-verdragsroute: S1-formulier naar Helfo, en daarna gelden dezelfde eigen bijdragen en hetzelfde frikort als voor elke Noor. De woonlandfactor staat voor Noorwegen op 1,0000 — afgetopt, want de berekende factor is zelfs 1,4205: de Noorse zorg is duurder dan de Nederlandse. Je betaalt dus het volle Nederlandse niveau, en de zorgtoeslag kan doorlopen. En ook hier geldt de deadline die de planning van vroeggepensioneerden domineert: per — naar verwachting — 1 november 2026 geeft vroegpensioen geen toegang meer tot de CAK-route; wie daarvóór is aangemeld, behoudt zijn rechten.

Wat Nederland verder niet loslaat

De conserverende aanslag over je pensioen- en lijfrenteopbouw is ook bij Noorwegen een papieren kwestie: het automatische uitstel geldt voor de EU én de EER, en de Belastingdienst zegt expliciet dat je voor Noorwegen, IJsland en Liechtenstein geen zekerheid hoeft te stellen. De M-aangifte over het emigratiejaar doe je online — bewaar je Nederlandse jaaropgaven, want die komt pas het jaar erna.