Emigreren naar Ierland

Geen register, dus alles draait om adresbewijzen

In deze fase leer je hoe Ierland werkt zonder register, en kies je waar je gaat wonen. Als EU-burger hoef je je nergens te melden: geen vreemdelingendienst, geen verblijfskaart, geen bevolkingsregister. De keerzijde is het thema van dit traject. Elke instantie vraagt om adresbewijzen van hooguit drie maanden oud, en die heb je als nieuwkomer nog niet. Je kiest tussen Dublin, de banenmachine met de duurste markt, en de rest van het land. En je voert het eerlijke gesprek over de huurmarkt, het natte klimaat en de duurste elektriciteit van de EU. Onthoud ook: Ierland zit niet in Schengen, het gebied zonder paspoortcontrole aan de grens.

De drempel van € 25.000, en de S1 die hier goud waard is

In deze fase werk je de vertrouwde lijst af: zorg, toeslagen, uitschrijven. Ierland heeft daarbij twee bijzonderheden. De eerste is het belastingverdrag uit 2019. Tot € 25.000 bruto in totaal mag alleen Ierland je pensioen en AOW belasten. Daarboven mag Nederland ook heffen. De Ierse kant is milder dan de tabel: je AOW is er vrij van de USC (een Ierse heffing op inkomen), en boven de zeventig vervalt de PRSI (de Ierse sociale premie). De tweede is de S1, het zorgformulier van het CAK. Die levert hier iets unieks op: een medical card (de Ierse zorgkaart) zonder inkomenstoets. Dat telt in een land waar de huisarts anders € 60 tot € 80 per bezoek kost.

De lange boot, en drie klokken voor de auto

In deze fase regel je de overtocht, de auto en de hond. Er vaart geen directe ferry vanuit Nederland. Je kiest uit bijna 24 uur varen vanaf Duinkerke, de langere route vanaf Cherbourg, of de landbrug door Groot-Brittannië met Brexit-douanepapieren. De auto neem je goedkoop mee met de Transfer of Residence-vrijstelling, die je de Ierse registratiebelasting bespaart. De eis is dat je de auto zes maanden in bezit hebt. Bij aankomst begint wel meteen een reeks klokken: zeven dagen om de vrijstelling te claimen en de keuring te boeken, dertig dagen om te registreren, en twaalf maanden waarin je de auto niet verkoopt. De hond heeft zijn eigen lintwormvenster van 24 tot 120 uur.

Eerst het adres, dan het PPS-nummer, dan de rest

In deze fase bouw je in Ierland je basis op, in de enige volgorde die werkt. Registreren hoeft niet. Eerst komt de woning, op de krapste markt van de EU. Het RTB-register (het openbare register van huurcontracten) is je controle-instrument, en de borg is wettelijk begrensd op één maand. Dan het PPS-nummer, via MyWelfare, het online loket van de Ierse overheid. Heb je nog geen adresbewijs, dan is er een officiële uitweg: een energierekening van je gastheer met een briefje erop. Daarna volgen de bank, de registratie bij Revenue (de Ierse belastingdienst) die je redt van emergency tax (het hoogste tarief over je hele loon), en de S1 naar de HSE (de Ierse zorgdienst). Zet ook de nutsvoorzieningen op je eigen naam. Elke rekening is het adresbewijs voor het volgende loket.

De klokken van de auto afwerken, en het eiland eigen maken

In deze fase werk je de laatste termijnen af en ga je echt in Ierland wonen. De auto doorloopt zijn klokken van zeven, dertig en drie dagen, met het ferryticket als bewijs. Bij de belastingaangifte gelden Ierse eigenaardigheden. Je AOW is vrij van USC. En is Nederland je domicilie, het land waar je je blijvend thuis voelt, dan belast Ierland je buitenlandse inkomen alleen voor zover je het naar Ierland overmaakt. Dat heet de remittance basis. Je Ierse inkomen en loon voor werk in Ierland vallen er nooit onder. De school is in 88% van de gevallen katholiek. Je hebt een wettelijk opt-out-recht voor de godsdienstlessen, en dat is volstrekt gangbaar. En dan het leven zelf: je leert de duurste stroom van de EU managen, links rijden went sneller dan gevreesd, en de pub is geen kroeg maar de huiskamer van het dorp.