AOW, AOV en de BES-belastingen: wat er stopt en wat er meereist
Wie naar Bonaire verhuist, stopt met AOW opbouwen — het Caribische Koninkrijk telt voor de SVB als buitenland. Maar de opgebouwde AOW reist op de volle norm mee, Bonaire heft er als woonland over tegen het mildere BES-tarief van 29,4% boven een belastingvrije som van USD 21.956, en box 3 bestaat er niet. De pensioensom van de vriendelijkste belastingverhuizing binnen het Koninkrijk.
Woon je op Bonaire, dan belast Bonaire je AOW en je pensioen, tegen het BES-tarief van Caribisch Nederland (Bonaire, Sint Eustatius en Saba). Een pensioen uit overheidsdienst, vaak bij het ABP, blijft in Nederland belast.
Drie dingen om vooraf te weten:
- Voor de SVB en de Belastingdienst is Bonaire buitenland; voor het staatsrecht is het Nederland. Uit die spagaat komt een fiscaal plaatje dat verrassend gunstig uitpakt, met twee scherpe randen.
- Je opgebouwde AOW gaat volledig mee, maar de opbouw stopt: elk gemist jaar kost twee procent AOW.
- Spaargeld en beleggingen zijn op Bonaire onbelast. Alleen onroerend goed dat niet je hoofdverblijf is, valt onder de vastgoedbelasting.
De opbouw stopt, de uitkering reist eersteklas
Wie naar Bonaire verhuist, is niet langer AOW-verzekerd. Het Caribische deel van het Koninkrijk telt als wonen buiten Nederland, en elk gemist jaar kost twee procent AOW. Daarvoor in de plaats begint de Caribische AOV, het basispensioen van Caribisch Nederland: zelfde systematiek, eigen potje. Je bent verzekerd tussen je vijftiende en je 65e. In 2026 is een vol pensioen op Bonaire $ 1.576 per maand, en de pensioenleeftijd is 65 (geen 67). Ook hier snoeit de wet: op het pensioen wordt een korting van 2% toegepast voor elk kalenderjaar dat je niet verzekerd was. Wie halverwege zijn werkzame leven oversteekt, eindigt dus met twee halve basispensioenen.
Vrijwillig doorverzekeren voor de AOW kan, als aan twee voorwaarden is voldaan:
- je was direct vóór vertrek minstens een jaar aaneengesloten in Nederland verzekerd;
- je dient de aanvraag binnen één jaar na het einde van de verplichte verzekering (meestal de dag van vertrek) bij de SVB in.
Daarna is de deur dicht.
De uitkeringskant is de meevaller. Opgebouwde AOW gaat volledig mee. Het exportbesluit zegt letterlijk dat je AOW krijgt "alsof hij in Nederland woont". Dus blijft ook de alleenstaandennorm van 70 procent van het netto minimumloon staan. In een land buiten de EU zonder verdrag krijgt een alleenstaande 50 procent.
Wie heft: het woonland, tegen het mildere tarief
Tussen Europees en Caribisch Nederland geldt geen belastingverdrag maar de Belastingregeling voor het land Nederland. Artikel 2.9 daarvan wijst pensioenen, lijfrenten en soortgelijke beloningen toe aan het woonland: Bonaire. De SVB houdt dan geen Nederlandse loonheffing meer in. Het BES-tarief doet de rest. De cijfers van 2026 staan op één pagina van de Belastingdienst Caribisch Nederland:
| Post (2026) | Bedrag of tarief |
|---|---|
| Belastingvrije som | USD 21.956 |
| Ouderentoeslag bovenop de belastingvrije som | USD 1.678 |
| Inkomstenbelasting tot en met USD 53.198 belastbare som | 29,4% |
| Inkomstenbelasting boven USD 53.198 | 38,4% |
| Premie AOV | 25% over maximaal USD 38.390 |
| Premie AWW (nabestaanden) | 1,3% over maximaal USD 38.390 |
| Werknemersdeel zorgverzekering | 0,5% over maximaal USD 38.390 |
| Vol AOV-pensioen Bonaire | $ 1.576 per maand |
| Korting AOV per niet-verzekerd jaar | 2% |
Voor een gemiddeld pensioeninkomen is dat aanzienlijk milder dan de Nederlandse heffing. Eén detail voor wie een huis koopt: hypotheekrente is alleen aftrekbaar tegen 29,4%, ook als je inkomen in de schijf van 38,4% valt.
Er zijn twee uitzonderingen op de woonlandregel:
- Overheidspensioenen (artikel 2.10, bijvoorbeeld ABP wegens een overheidsdienstverband) blijven in Nederland belast.
- Wordt een pensioen of lijfrente vóór de ingangsdatum afgekocht, dan mag ook het bronland heffen, het land waar het pensioen vandaan komt.
Vermogen kent zijn eigen verrassing: box 3 bestaat op Bonaire niet. Spaargeld en beleggingen zijn er onbelast. Alleen onroerend goed dat niet je hoofdverblijf is, valt onder de vastgoedbelasting. Dat is een forfaitaire heffing over een fictief inkomen van 4% van de waarde (effectief 0,91% van de waarde per jaar). Het huis waarin je zelf woont, is vrijgesteld.
De scherpe rand: de conserverende aanslag
Hier wreekt zich de status van het eiland. Bonaire is geen EU- of EER-grondgebied (het heeft de LGO-status, die van de landen en gebieden overzee). Daarmee valt de conserverende aanslag over je pensioen- en lijfrenteopbouw onder het strenge regime. Dat is de aanslag die bij vertrek wordt opgelegd om de Nederlandse belastingclaim veilig te stellen. Je krijgt geen automatisch uitstel zoals bij een verhuizing naar Spanje of Finland, maar uitstel op verzoek. De Belastingdienst kan daarbij een zekerheid eisen, zoals een bankgarantie.
Voor de meeste emigranten blijft het bij papierwerk. Maar wie een groot pensioen of een aanmerkelijk belang heeft, wil dit vóór vertrek met een fiscalist doorrekenen. De vaste regels blijven gelden: tien jaar geen verboden handelingen (afkoop vooral), daarna kwijtschelding op verzoek. Dat geldt voor pensioen en lijfrente. Voor een aanmerkelijk belang blijft de aanslag onbeperkt geldig.
Twee klokken in het eerste jaar. De vrijwillige AOW-verzekering moet binnen één jaar na het einde van de verplichte verzekering (meestal de dag van vertrek) zijn aangevraagd, en de conserverende aanslag komt na de M-aangifte over je vertrekjaar. Wie beide laat liggen tot "als alles staat", mist de eerste en schrikt van de tweede.
Wat je vóór vertrek doorrekent
Drie sommen, in deze volgorde:
- Eerst het pensioengat: het aantal jaren tot je AOW-leeftijd maal 2% van de AOW, tegenover de AOV die je op het eiland opbouwt en de premie van de vrijwillige verzekering.
- Dan de heffing: je Nederlandse pensioen en AOW tegen het BES-tarief, met de belastingvrije som en de ouderentoeslag, en apart een eventueel overheidspensioen dat Nederlands belast blijft.
- En tot slot de conserverende aanslag, met de vraag of de Belastingdienst zekerheid vraagt.
Wie in loondienst gaat, leest daarnaast wat er op het eiland aan vangnet ontbreekt.
In Vertrekklaar is dit fase 2 van 5 van het traject: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie — in jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject naar Bonaire.
Wat dit voor jouw cijfers betekent →
Waar dit op rust
De feiten in dit artikel komen van deze officiële pagina's. Regels veranderen. Bij twijfel geldt de bron, niet dit artikel.
- SVB — het Caribische Koninkrijk telt als wonen buiten Nederland — svb.nl
- SVB — de voorwaarden voor vrijwillig verzekeren: aanvragen binnen één jaar — svb.nl
- Besluit regels export uitkeringen, artikel 11 — AOW alsof je in Nederland woont — wetten.overheid.nl
- Wet AOV BES — opbouw tussen 15 en 65 en de korting van 2% per gemist jaar — wetten.overheid.nl
- RCN — de bedragen van AOV, minimumloon en kinderbijslag per 1 januari 2026 — rijksdienstcn.com
- Belastingregeling voor het land Nederland — artikel 2.9 en 2.10: pensioenen naar het woonland, overheidspensioen niet — wetten.overheid.nl
- Belastingdienst CN — tarieven, belastingvrije som en premies 2026 — belastingdienst-cn.nl
- Belastingdienst CN — de vastgoedbelasting en de vrijstelling voor de eigen woning — belastingdienst-cn.nl
- Belastingdienst — conserverende aanslag bij emigratie — belastingdienst.nl
Verder lezen
- ArubaNederland afsluiten5 min
AOW, pensioen en belasting op Aruba: wat het Koninkrijk wél regelt
Aruba is de mildste bestemming buiten Europa voor je oude dag: de AOW gaat volledig mee, met de alleenstaandennorm en de toeslag, en de Belastingregeling voor het Koninkrijk uit 1964 laat het woonland heffen over pensioen uit vroegere dienstbetrekking. Wat er stopt (de opbouw), wat er begint (de Arubaanse AOV), wat Aruba rekent, en waar de scherpe randen zitten: de conserverende aanslag, het overheidspensioen en de afkoop.
Bijgewerkt 26 september 2026
- AustraliëIndienen5 min
AOW, pensioen en belasting in Australië: alles verhuist naar de woonstaat — behalve je ABP
Australië is verdragsland, dus je AOW gaat volledig mee — en het belastingverdrag uit 1976 stuurt zowel je AOW als je bedrijfspensioen naar de Australische fiscus. Alleen een overheidspensioen blijft Nederlands. Aan de Australische kant telt je pensioen als gewoon inkomen (met een belastingvrij UPP-deel), en het Age Pension is een toets, geen opbouw.
Bijgewerkt 26 september 2026
- BelgiëNederland afsluiten5 min
AOW, pensioen en belasting in België: het verdrag en de grens van € 25.000
Binnen de EU gaat je AOW mee en loopt de opbouw zelfs door als je in Nederland blijft werken. Het echte verhaal zit in het belastingverdrag: de beruchte € 25.000-grens in het pensioenartikel, de hypotheekrenteaftrek die je als grensarbeider kunt houden — en het nieuwe verdrag uit 2023 dat nog altijd niet in werking is.
Bijgewerkt 26 september 2026