Waar betaal je belasting als je in Spanje woont?

Waar je belasting betaalt als je in Spanje woont, hangt niet alleen af van het aantal dagen dat je er bent. Vraag tien mensen die naar Spanje willen verhuizen waar ze straks belasting betalen, en negen noemen de 183 dagen. Dat is de helft van het verhaal:

• Spanje ziet je inderdaad als fiscaal inwoner zodra je er meer dan 183 dagen per kalenderjaar bent.
• De Nederlandse Belastingdienst rekent niet in dagen. Die beoordeelt "naar de omstandigheden" of je nog in Nederland woont.

Je kunt dus ruim een half jaar in Spanje doorbrengen en volgens de Nederlandse wet gewoon in Nederland wonen. En als beide landen je claimen, beslist het belastingverdrag in vaste volgorde.

Hoe bepaalt Nederland waar je woont?

De Nederlandse Belastingdienst bepaalt je woonplaats op grond van artikel 4 van de Algemene wet inzake rijksbelastingen. Die bepaling doet geen rekensom. Hij zegt dat waar iemand woont "naar de omstandigheden wordt beoordeeld". Dat betekent: alle feiten, in samenhang, per geval. Wat er dan wordt gewogen is niet één ding maar een optelsom:

• Waar staat je duurzame woning, en heb je er nog één in Nederland?
• Waar wonen je partner en je kinderen, en waar gaan de kinderen naar school?
• Waar werk je, en voor wie?
• Waar bankiert, verzekert en artsent je het?
• Waar zit je sociale leven: familie, vereniging, huisarts, tandarts?

De vraag daarachter: is er nog een duurzame band van persoonlijke aard met Nederland? Zo ja, dan woon je hier. Hoeveel dagen je elders was, doet daar op zichzelf niet aan af.

Het gaat niet om waar je bent, maar om waar je leven staat. Een appartement in Spanje en een half jaar zon veranderen daar niets aan zolang je huis, je gezin en je werk hier zijn.

Waar gaan die 183 dagen dan wél over?

Voor Spanje zijn ze wél de regel. Artikel 9 van de Spaanse inkomstenbelastingwet maakt je fiscaal inwoner in twee gevallen:

• Je verblijft meer dan 183 dagen in het kalenderjaar in Spanje. Sporadische afwezigheid telt mee als verblijf, tenzij je aantoont dat je elders fiscaal inwoner bent.
• Het middelpunt van je economische activiteiten of belangen ligt in Spanje.

En Spanje vermoedt dat je er woont als je partner en minderjarige kinderen er wonen.

In de Nederlandse belastingverdragen komt een andere 183-dagenregel voor, over loon uit dienstbetrekking. Die regel bepaalt welk van de twee landen je salaris mag belasten als je in het ene woont en in het andere werkt. Hij verdeelt heffingsrecht over een specifiek soort inkomen, maar bepaalt niet waar je woont.

Die vragen door elkaar halen is precies de fout. Eerst wordt vastgesteld waar je woont. Pas daarna komt het verdrag in beeld om te bepalen wie wat mag belasten.

Is uitschrijven bij de gemeente doorslaggevend?

Nee. Je uitschrijving is een feit dat meetelt in de beoordeling, net als je huurcontract in Spanje en je empadronamiento daar. Maar het is één feit tussen de andere. Houd je je Nederlandse woning aan, blijft je gezin hier, en kom je elke maand terug? Dan weegt dat zwaarder dan een regel in de basisregistratie, het Nederlandse bevolkingsregister.