Uitschrijven bij de gemeente: wanneer precies, en wat er dan stopt

Je schrijft je uit bij je gemeente vanaf vijf dagen vóór je vertrek tot uiterlijk de dag zelf. Verplicht is het zodra je meer dan acht maanden per jaar buiten Nederland bent. Met het uitschrijven eindigt je inschrijving als inwoner van Nederland in de Basisregistratie Personen (BRP).

Het uitschrijven zelf kost tien minuten. Toch is het de stap met de meeste gevolgen van je hele vertrek. Op de datum van uitschrijving schakelen deze drie dingen mee om:

• je zorgverzekering;
• je toeslagen;
• je opbouw van AOW, het Nederlandse staatspensioen.

Regel die gevolgen dus vóór die tien minuten, in plaats van ze erna te ontdekken. Dit artikel legt uit wanneer je je uitschrijft en wat er dan verandert. De regels zijn voor Spanje precies dezelfde als voor Australië.

Wanneer moet het, en wanneer kan het?

De verplichting staat in de Wet BRP. Je doet aangifte van vertrek, zoals uitschrijven officieel heet, als je naar redelijke verwachting gedurende een jaar ten minste twee derde van de tijd buiten Nederland verblijft. NederlandWereldwijd maakt daar "meer dan 8 maanden" van. Die maanden hoeven niet aaneengesloten te zijn: twee periodes van vijf maanden in één jaar tellen ook. Wie emigreert, zit daar per definitie boven. Voor jou is het dus geen keuze. Wie het niet doet, "kan een boete krijgen".

De timing: uitschrijven doe je bij je eigen gemeente, vanaf vijf dagen voor je vertrek tot uiterlijk de dag van vertrek zelf. Eerder kan niet, en dat is maar goed ook. Je wilt niet wéken zonder inschrijving in Nederland zitten terwijl je er nog woont. Hoe het gaat, verschilt per gemeente: schriftelijk of aan de balie. In persoon is verplicht als niet alle gezinsleden meeverhuizen.

Wat gebeurt er met je gegevens?

Je verdwijnt niet uit de administratie. Je gegevens verhuizen van het ingezetenendeel van de Basisregistratie Personen naar de Registratie Niet-Ingezetenen (RNI): hetzelfde register, een andere afdeling. Je burgerservicenummer (BSN) blijft gewoon geldig. Dat is belangrijk, want je hebt je BSN nog nodig voor de aangifte over je emigratiejaar en voor elk later contact met de Nederlandse overheid.

Geef bij het uitschrijven je nieuwe adres door als je dat al hebt, of pas het later aan. Dan weet de overheid waar post over aanslagen en pensioen naartoe moet. Een Nederlands briefadres, een adres in Nederland waar je alleen je post ontvangt, kan niet meer als je meer dan acht maanden per jaar weg bent. De gemeente geeft je uitschrijving door aan de Belastingdienst, de zorgverzekeraars en de pensioenfondsen. Een schriftelijke adreswijziging verwerkt de Belastingdienst binnen tien werkdagen, een online doorgegeven adres binnen vijf.

Vraag bij het uitschrijven meteen een internationaal bewijs van uitschrijving. Je krijgt het alleen mee als de uitschrijfdatum gelijk is aan je emigratiedatum. Buitenlandse instanties kunnen erom vragen bij je inschrijving daar, en het is het soort document dat je aan de balie zo meekrijgt en later alleen omslachtig kunt opvragen: een internationaal uittreksel bij een van de 19 gemeenten met een RNI-loket, per post binnen drie weken, tegen kosten die per loket verschillen.

Wat	Termijn of regel
Uitschrijven verplicht	meer dan 8 maanden per jaar buiten Nederland
Aangifte van vertrek	vanaf 5 dagen vóór vertrek tot op de dag zelf
Internationaal bewijs van uitschrijving	aan de balie, alleen bij uitschrijfdatum = emigratiedatum
RNI-uittreksel achteraf	bij 19 RNI-gemeenten, verstuurd binnen 3 weken
Adreswijziging bij de Belastingdienst	10 werkdagen per brief, 5 werkdagen online
Burgerservicenummer	blijft geldig
Nederlands briefadres	niet mogelijk bij meer dan 8 maanden weg