Zorg in Italië: het ticket, de klassen en de vrijstellingen
Huisarts en ziekenhuis zijn gratis, voor specialist en diagnostiek betaal je het ticket van maximaal € 36,15 per recept — en de prioriteitsklasse op dat recept bepaalt bindend hoe lang je mag wachten. Wie de klassen, de vrijstellingen en de intramoenia-route kent, haalt uit het Italiaanse stelsel wat erin zit.
Vertrek je uit België? Lees de Belgische versie van dit artikel
Het Italiaanse zorgstelsel is op papier een van de toegankelijkste van Europa:
- geen premie;
- geen eigen risico;
- gratis huisarts.
De praktijk draait om drie dingen die op geen enkel loket worden uitgelegd: het ticket (de eigen bijdrage), de klassen en de vrijstellingen. En om één bedrag dat je vooraf moet kennen als je niet werkt en geen S1 hebt, het formulier waarmee je je Nederlandse zorgrecht meeneemt: de vrijwillige inschrijving kost minimaal € 2.000 per jaar.
De toegang: ASL, huisarts en de tessera
Je recht op zorg loopt via je residenza, je inschrijving als inwoner. Daarmee schrijf je je in bij de ASL van je district, de regionale gezondheidsdienst. Wie er hoe binnenkomt:
- Werknemers en zelfstandigen zijn verplicht én gratis ingeschreven, gelijkgesteld met Italianen.
- Wie onvrijwillig werkloos wordt na minder dan een jaar werk, houdt de inschrijving nog een jaar. Na meer dan een jaar werk houd je hem zolang de werkloosheid duurt.
- Nederlandse gepensioneerden komen binnen met het S1-formulier van het CAK.
- Wie niet werkt en geen S1 heeft, kiest tussen een particuliere polis of de vrijwillige inschrijving.
De premie voor de vrijwillige inschrijving gaat over je inkomen van het jaar ervoor, in Italië én daarbuiten:
| Inkomen vorig jaar | Premie vrijwillige inschrijving (per kalenderjaar, niet deelbaar) |
|---|---|
| tot € 31.924 | het minimum van € 2.000 |
| € 31.925 tot € 51.645,68 | € 2.000 plus 4% van het inkomen boven € 31.925 |
| € 51.645,69 en hoger | het maximum van € 2.788,87 |
Dat minimum is sinds 2024 een verdubbeling, die veel sites nog niet kennen.
Bij de inschrijving kies je je medico di base, je huisarts: gratis, vrij te wisselen, en de poortwachter voor alles daarna. De tessera sanitaria die volgt, is drie dingen in één: zorgpas, codice fiscale (je Italiaanse fiscale nummer) en Europese zorgkaart.
Vertrek je vóór je AOW-leeftijd, let dan op de datum. De CAK-route staat naar verwachting vanaf 1 november 2026 alleen nog open voor nieuwe aanmelders met een wettelijke uitkering: AOW, Anw, WAO, WIA of Wajong.
Wie alleen een vroegpensioen, RVU-uitkering of vervroegd ingegaan bedrijfspensioen meeneemt, valt er dan buiten. Die belandt tot de AOW-leeftijd in de tabel hierboven: een particuliere polis of de vrijwillige inschrijving. Wie al klant is bij het CAK, houdt zijn rechten. Wat er precies verandert, en wat je nu kunt doen.
Het ticket: maximaal € 36,15 — en de mythe van de tientjes
Huisarts en ziekenhuisopname kosten niets. Voor specialistische zorg en diagnostiek betaal je per recept het ticket: landelijk gemaximeerd op € 36,15, in veel regio's lager.
De "superticket" van € 10 die op oudere sites nog bij elk consult wordt opgeteld, is sinds 1 september 2020 landelijk afgeschaft.
Medicijnen uit klasse A zijn in principe gratis. Je betaalt wel een regionaal ticket van een paar euro per recept, en het prijsverschil als je een merk kiest waar een generiek bestaat.
De vrijstellingen: wie betaalt geen ticket?
De vrijstellingen zijn ruim en de moeite van het aanvragen waard; de code komt op elk recept te staan.
| Code | Wie | Inkomensgrens gezin |
|---|---|---|
| E01 | kinderen onder de zes en iedereen boven de 65 | onder € 36.151,98 |
| E02 | werklozen die eerder werkten, en hun gezinsleden | onder € 8.263,31, verhoogd tot € 11.362,05 met een partner ten laste en € 516,46 per kind |
| E03 | ontvangers van een sociaal pensioen en hun gezinsleden | — |
| E04 | 60-plussers met een minimumpensioen en hun gezinsleden | onder € 8.263,31, met dezelfde verhogingen |
Daarnaast bestaan aparte vrijstellingen voor chronische aandoeningen en zwangerschap.
Voor een Nederlands echtpaar met AOW en een bescheiden pensioen is E01 de code om bij de ASL aan te vragen. Ben je 65-plus en ligt het gezinsinkomen onder de grens, dan vervalt het ticket.
De klassen: leer het recept lezen
Op elk specialistisch recept staat een prioriteitsklasse. Die is geen advies maar een bindende termijn:
- U betekent binnen 72 uur;
- B binnen 10 dagen;
- D binnen 30 dagen (onderzoeken 60);
- P binnen 120 dagen.
Vraag je huisarts welke klasse hij invult. Het bepaalt letterlijk je plek in de rij.
Loopt de publieke agenda toch vol (in het Zuiden en bij populaire specialismen gebeurt dat), dan is er de intramoenia-route. Je gaat dan naar dezelfde ziekenhuisspecialist, buiten de wachtlijst om, tegen een privétarief van grofweg honderd euro.
Voor de spoedpost geldt sinds 2019 een landelijke telling van vijf codes. Met code 5 (wit, niet urgent) betaal je in de meeste regio's een klein ticket: de zachte rem op oneigenlijk spoedbezoek.
Grote financiële zorgrisico's kent dit stelsel niet. Wie de klassen kent, kent ook de wachttijden.
De premie voor de vrijwillige inschrijving geldt per kalenderjaar en is niet deelbaar. Wie in november aankomt en zich inschrijft, betaalt voor dat jaar het volle bedrag en in januari opnieuw. Voor wie zonder S1 komt is de aankomstdatum dus een bedrag van € 2.000 waard — neem hem mee in de planning van je streefdatum.
In Vertrekklaar is dit fase 5 van 5 van het traject: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie — in jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject naar Italië.
Waar dit op rust
De feiten in dit artikel komen van deze officiële pagina's. Regels veranderen. Bij twijfel geldt de bron, niet dit artikel.
- ASL Roma 1 — zorg voor EU-burgers per profiel, en de vrijwillige inschrijving met de premie van minimaal € 2.000 — aslroma1.it
- Regione Puglia — afschaffing van de superticket van € 10 — regione.puglia.it
- Emilia-Romagna — vademecum vrijstellingen: het ticket van € 36,15 en de inkomensgrenzen — salute.regione.emilia-romagna.it
- Ministero della Salute — de nationale triagerichtlijn — simeup.it
- CAK — emigreren met vroegpensioen, de verwachte wijziging per 1 november 2026 — hetcak.nl
Verder lezen
- ItaliëAankomst5 min
School in Italië: gratis vanaf zes, inschrijven in januari, en de 40-urenweek die je moet aanvragen
De Italiaanse staatsschool is gratis en verplicht van zes tot zestien. Het inschrijfvenster voor het volgende schooljaar ligt in januari en februari, online via Unica, en bij de primaria kies je zelf de weekindeling — 24, 27 tot 30 of 40 uur met lunch, als de school er plek voor heeft. Voor kinderen onder de drie is er de crèche met de bonus asilo nido tot € 3.600 per jaar, en voor elk kind de assegno unico.
Bijgewerkt 26 september 2026
- ItaliëAankomst5 min
De eerste weken in Italië: de volgorde die het loket van je verwacht
In Italië bestaat geen vergunning, wel een volgorde: codice fiscale, geregistreerd huurcontract, residenza, zorgpas, ID-kaart, bank. De inschrijving zelf duurt twee werkdagen, de woonstcontrole daarna tot 45 dagen, en de auto moet binnen drie maanden op Italiaans kenteken. Wat je in welke week doet, en welke klokken intussen lopen.
Bijgewerkt 26 september 2026
- ItaliëAankomst4 min
Huis kopen in Italië: de notaio regelt veel — maar drie keuzes bepalen je rekening
Italië lijkt op het eerste gezicht op Nederland: de notaio controleert, int de belastingen en schrijft je eigendom in. Het verschil zit in wat jíj vooraf kiest: heffing over de kadastrale waarde (prezzo-valore), wel of geen prima-casa-voordeel met zijn 18-maandendeadline, en kopen van een particulier of een bouwer. Die keuzes schelen duizenden euro's.
Bijgewerkt 26 september 2026