Direct naar de inhoud
Vertrekklaar
Menu
EnglishInloggenStart je stappenplan

Wanneer blijft je pensioen in Nederland belast? De drie potjes en de drie voorwaarden

"Je pensioen wordt in je nieuwe woonland belast" klopt bij benadering en niet in de details. Je AOW, je bedrijfspensioen en je overheidspensioen volgen elk een eigen regel, en bij het bedrijfspensioen kan Nederland alsnog heffen als drie voorwaarden tegelijk gelden. Dit artikel legt uit welke drie, en welke vier vragen je voor je eigen situatie moet beantwoorden.

5 min lezenLaatst bijgewerkt:

Of je pensioen na emigratie in Nederland belast blijft, hangt af van welk deel van je pensioen het is. Fiscaal bestaat het uit drie potjes, elk met een eigen regel:

  • Je overheidspensioen, opgebouwd in dienst van de overheid, blijft meestal in Nederland belast.
  • Je bedrijfspensioen gaat naar je woonland, tenzij drie voorwaarden tegelijk gelden. Een daarvan is een drempel: in het verdrag met België € 25.000 per jaar.
  • Je AOW, het Nederlandse staatspensioen, volgt per verdrag een eigen regel.

Op vrijwel elke emigratiepagina, ook op deze site, staat de zin dat je pensioen in je nieuwe woonland wordt belast. Die zin klopt bij benadering, niet in de details. En die details maken het verschil tussen een prettige verrassing en een naheffing, een belastingaanslag achteraf.

Wat is het denkraam: drie potjes, drie regels?

Je "pensioen" is fiscaal geen ding maar drie dingen, en ze volgen elk een eigen artikel in het belastingverdrag. Waar je woont, bepaalt de Nederlandse wet "naar de omstandigheden", niet naar een dagentelling.

Potje Wie mag heffen Verdragsartikel Drempel bronstaatheffing
Overheidspensioen — opgebouwd in dienst van de overheid Nederland, tenzij je de nationaliteit van je woonland hebt doorgaans artikel 19 —
Bedrijfspensioen en lijfrente je woonland, tenzij drie voorwaarden gelden doorgaans artikel 18 België € 25.000, Polen € 20.000, Duitsland € 15.000 per jaar
AOW verschilt per verdrag eigen bepaling, vaak in artikel 18 —

De artikelnummers zijn de gebruikelijke; oudere verdragen kunnen afwijken. Lees de artikelen van jouw verdrag zelf. Ze zijn korter dan je denkt.

Potje 1 — waarom blijft overheidspensioen Nederlands?

Dit is de regel die het vaakst verkeerd wordt onthouden, en de misvatting is steeds dezelfde: mensen denken dat het om het pensioenfonds gaat. Het gaat om je werkgever. Het verdrag met Thailand zegt het als voorbeeld letterlijk: beloningen, "daaronder begrepen pensioenen", betaald door een van de staten "ter zake van diensten bewezen aan die Staat" in de uitoefening van overheidsfuncties, "mogen in die Staat worden belast". Werkte je voor het Rijk, een provincie, een gemeente, de politie, defensie of het openbaar onderwijs, dan blijft dat deel in Nederland belast. Dat geldt niet als je de nationaliteit van je woonland hebt, zegt NederlandWereldwijd.

Twee misvattingen:

  • Het lidmaatschap van het ABP, het pensioenfonds voor overheid en onderwijs, maakt een pensioen niet automatisch Nederlands. Wat telt, is aan wie de dienst werd bewezen.
  • Wie vijftien jaar bij een gemeente en twintig jaar bij een bedrijf werkte, heeft twee potjes die je apart uitrekent.

Potje 2 — bedrijfspensioen: woonland, tenzij?

De hoofdregel is eenvoudig, en het verdrag met Thailand laat zien hoe hij eruitziet: pensioenen "ter zake van een vroegere dienstbetrekking" en lijfrenten zijn "slechts in die Staat belastbaar". Met die Staat is de woonstaat bedoeld. In nieuwere verdragen bedingt Nederland daar een uitzondering op, omdat het over de premie-inleg destijds aftrek gaf. De Belastingdienst werkt zelf het verdrag met België als voorbeeld uit. Daarin mag Nederland pas heffen als alle drie de voorwaarden tegelijk gelden:

  1. De opbouw was in Nederland fiscaal gefaciliteerd: de aanspraak was vrijgesteld, of de premies waren aftrekbaar.
  2. Het woonland belast de uitkering onvoldoende: niet tegen het normale tarief voor inkomsten uit werk, óf minder dan 90 procent van het bedrag wordt in de heffing betrokken.
  3. Het bedrag komt boven een drempel uit: in het Belgische verdrag € 25.000 per kalenderjaar, geteld over het deel dat aan voorwaarde 1 en 2 voldoet. In het jaar van je verhuizing telt daarvoor alleen het pensioen uit de buitenlandse periode mee, niet het hele jaar.

Die drempel verschilt per verdrag: NederlandWereldwijd noemt € 15.000 voor Duitsland, € 20.000 voor Polen en € 25.000 voor België. Heb je een bescheiden bedrijfspensioen, dan raak je de drempel niet en betaal je in je woonland. Heb je een groot pensioen én verhuis je naar een land met een gunstig pensioenregime, dan is voorwaarde 2 juist wél in beeld. Dan kan Nederland alsnog heffen.

Liever alles op één lijst?

Kies je bestemming en we sturen je de vertrekchecklist, met alle stappen op volgorde, en vijf mails over de valkuilen en de echte kosten. Uitzetten kan altijd.

We gebruiken je adres, en je vertrekdatum als je die invult, alleen voor de checklist, de gids en de mails erna. Uitschrijven kan onder elke mail.

Potje 3 — waarom springt de AOW eruit?

De AOW is een sociale-zekerheidsuitkering en geen werkgeverspensioen, en verdragen behandelen hem daarom vaak apart. Soms staat hij in een eigen lid van artikel 18, soms krijgt hij een eigen toewijzing aan de bronstaat, het land waar de uitkering vandaan komt. Er is geen vuistregel die over alle verdragen klopt. Zoek dit per land op.

Welke stap vergeet iedereen: de vrijstellingsverklaring?

Wijst het verdrag je pensioen aan je woonland toe, dan gebeurt er zonder jouw toedoen niets: je pensioenfonds houdt gewoon Nederlandse loonheffing in. Je vraagt daarom bij de Belastingdienst een vrijstelling van inhouding van loonbelasting aan. Als bijlage stuur je een fiscaal woonplaatsattest van je woonland mee: een verklaring dat je daar voor de belasting woont. Daarvoor is het formulier "Verklaring belastingplicht woonland". België tekent dat niet en geeft een eigen attest. Zonder vrijstelling betaal je feitelijk dubbel en vraag je het jaar na jaar terug. Doe het zodra je uitschrijfdatum vaststaat.

Welke vier vragen beantwoord je voor jouw situatie?

  1. Uit welke dienstverbanden bestaat mijn pensioen? Splits het in overheidsdienst en de rest.
  2. Wat zegt het verdrag met mijn bestemmingsland in artikel 18? Staat er een bronstaatbepaling in, en met welke drempel?
  3. Belast mijn nieuwe woonland de uitkering tegen het normale tarief? Als je juist voor een gunstig regime gaat, activeert dit voorwaarde 2.
  4. Heb ik de vrijstellingsverklaring aangevraagd voor het deel dat niet in Nederland belast blijft?

Dit artikel legt de regels uit. Het is geen fiscaal advies. Bij een gemengd pensioen, een eigen woning in Nederland of een bijzonder regime in je woonland is de rekensom werk voor een fiscalist die beide stelsels kent. Zie ook wanneer je een adviseur nodig hebt en wanneer niet en, voor de uitbetaling zelf, je Nederlandse pensioen in het buitenland.

In Vertrekklaar staat deze vraag in fase 3 van je traject, met de verdragsregel van jouw bestemming erbij en de vrijstellingsverklaring als afvinkbare stap. Bekijk de bestemmingen.

Wil je hier meer over weten?

Kies je bestemming en we sturen je de vertrekchecklist, met alle stappen op volgorde, en vijf mails over de valkuilen en de echte kosten. Uitzetten kan altijd.

We gebruiken je adres, en je vertrekdatum als je die invult, alleen voor de checklist, de gids en de mails erna. Uitschrijven kan onder elke mail.

Waar dit op rust

De feiten in dit artikel komen van deze officiële pagina's. Regels veranderen. Bij twijfel geldt de bron, niet dit artikel.

Klopt dit nog?

Verder lezen

Bereken je vertrek in twee minuten

Kies je land en beantwoord een paar korte vragen over jullie situatie. Je krijgt meteen een bandbreedte van wat het kost. Gratis, zonder account.

Ook weten of je vertrekdatum haalbaar is? Doe de vertrekscan: zeven vragen, en je ziet je hele plan in het klein →

Bereken je vertrek →

Klaar om te beginnen?

Negenenveertig trajecten staan volledig klaar: je stappenplan, je documenten en je kosten op één plek, en het plan houdt je termijnen in de gaten. Je betaalt één keer, en dan is het van jullie.

Start je stappenplanKijk eerst in een stappenplan