Zorg in Turkije: de CAK-route die bijna niemand kent
Turkije is een verdragsland: gepensioneerden met een Nederlands wettelijk pensioen krijgen via het CAK toegang tot het Turkse staatsstelsel SGK, tegen een verdragsbijdrage — geen levenslange particuliere polis dus. Wie er niet onder valt, heeft de particuliere eis van de ikamet, de polis voor de ikamet en na een jaar de vrijwillige staatsverzekering.
Vertrek je uit België? Lees de Belgische versie van dit artikel
5 min lezen
Geschreven en nagelopen door Auke, op , aan de hand van de bronnen onderaan. Klopt er iets niet meer? Meld het hieronder, ik pas het aan.
Met een Nederlands wettelijk pensioen heb je in Turkije geen levenslange particuliere polis nodig. Via het CAK kom je in het Turkse staatsstelsel, de SGK. Je betaalt daarvoor een verdragsbijdrage met woonlandfactor 0,0682: de factor die je bijdrage omrekent naar wat zorg in Turkije kost.
Daarmee is Turkije de uitzondering in het rijtje verre bestemmingen. Bij Thailand en Indonesië is de zorgparagraaf een waarschuwing:
- geen verdrag;
- levenslang particulier verzekeren;
- leeftijdsgrenzen als dealbreaker.
Dit artikel zet de routes op een rij, per situatie.
Hoe werkt de CAK-verdragsroute naar de SGK voor gepensioneerden?
Nederland heeft met Turkije een socialezekerheidsverdrag. Woon je in Turkije met een Nederlands wettelijk pensioen of uitkering, zoals AOW, WIA (de arbeidsongeschiktheidsuitkering) en verwanten? Dan meld je je bij het CAK, het Centraal Administratie Kantoor. Je krijgt een verdragsformulier: het 121-formulier, de evenknie van de Europese S1. Dat formulier lever je in bij het kantoor van de Turkse socialezekerheidsdienst SGK in je woonplaats. Vanaf dat moment val je onder het Turkse staatsstelsel: huisarts, ziekenhuis en medicijnen bij SGK-gecontracteerde zorgverleners.
Je betaalt daarvoor een maandelijkse verdragsbijdrage aan het CAK. Die bestaat uit een vast deel plus een inkomensafhankelijk deel, en wordt ingehouden op je pensioen of uitkering. Gezinsleden zonder eigen inkomen kunnen na goedkeuring door de SGK meeverzekerd worden.
En dan het getal dat deze corridor bijzonder maakt. De bijdrage wordt eerst berekend over je Nederlandse bijdrage-inkomen: een vast deel van € 157 per maand, plus 4,85% voor de Zvw (de Zorgverzekeringswet) en 9,65% voor de Wlz (de Wet langdurige zorg). Daarna wordt ze vermenigvuldigd met de woonlandfactor van je woonland. Die factor drukt uit hoeveel de zorg in dat land kost ten opzichte van Nederland. Voor Turkije staat hij in 2026 op 0,0682.
Dat is een van de laagste van de hele regeling. Ter vergelijking: Duitsland staat op 1,0000, Spanje op 0,4408, Kroatië op 0,3201. Je betaalt in Turkije dus ruwweg zeven procent van wat dezelfde persoon in Duitsland kwijt zou zijn. Voor een alleenstaande met zo'n € 26.000 aan bijdrage-inkomen komt dat neer op een orde van grootte van enkele tientjes per maand in plaats van enkele honderden.
Reken je eigen bedrag uit met de rekenhulp van het CAK, en niet met dit voorbeeld: heffingskortingen en je precieze inkomen schuiven de uitkomst. Wat blijft staan, is de verhouding: dit is financieel de gunstigste zorgroute van alle bestemmingen buiten de EU op deze site.
| Onderdeel van de verdragsbijdrage (2026) | Bedrag of percentage |
|---|---|
| Vast deel (nominale Zvw-bijdrage) | € 157 per maand |
| Inkomensafhankelijk deel Zvw, over AOW en ander inkomen | 4,85 % |
| Inkomensafhankelijk deel Wlz, over inkomen in de eerste en tweede schijf | 9,65 % |
| Woonlandfactor Turkije | 0,0682 (2025: 0,0623) |
| Ter vergelijking | Duitsland 1,0000; Spanje 0,4408; Kroatië 0,3201 |
| Inhouding | maandelijks op je pensioen of uitkering |
| CAK-route met vroegpensioen | blijft open; de beperking die naar verwachting per 1 november 2026 ingaat, geldt alleen in de EU, de EER en Zwitserland |
Weet ook wat de route níét is: geen werelddekking en geen dekking in Nederland. Je bent verzekerd voor het Turkse pakket, bij Turkse zorgverleners. Voor bezoeken aan Nederland en reizen daarbuiten hoort er dus een reisdekking naast.
Vertrek je vóór de AOW-leeftijd met vroegpensioen? Dan kun je in Turkije gewoon via het CAK. Naar verwachting geeft vanaf 1 november 2026 vroegpensioen nieuwe aanmelders geen recht meer op de CAK-route, maar alleen in de EU, de EER en Zwitserland. Het CAK noemt Turkije met name als land waar vroegpensioen, RVU en wachtgeld wél recht blijven geven.
Wat geldt voor niet-gepensioneerden: de ikamet-eis en de GSS?
Voor de verblijfsvergunning is een ziektekostenverzekering verplicht die de hele vergunningsperiode dekt. Een polis die aan de minimumeisen voldoet, is betaalbaar. Ruimere dekking en hogere leeftijden maken het snel een veelvoud, en boven de zeventig wordt particulier verzekeren moeilijk.
Over de leeftijdsuitzondering circuleert veel, en hij bestaat: in de veelgestelde vragen van Göç İdaresi, de Turkse migratiedienst, staat dat er bij de kortverblijf- en studentenvergunning onder de 18 en boven de 65 geen verzekeringsplicht is, en dat je in e-ikamet dan die optie kiest. Op de voorwaardenpagina zelf staat hij niet. Daar noemt de dienst alleen wie aantoont zijn behandelkosten te betalen en verzorgers van hooguit twee personen. Neem dus een uitdraai van die vraag mee naar je afspraak, en vraag na bij een gezinsvergunning: daar moet de aanvrager alle gezinsleden verzekeren.
De langetermijnroute voor gezinnen en remote workers is de algemene staatsverzekering GSS. De wet op de sociale verzekeringen laat buitenlanders daar pas in toe als hun vestiging in Turkije een jaar vol is. Tot dan wordt geen premie geheven en ben je niet verzekerd. Daarna verzekeren partner en kinderen mee. Op termijn is dat rustiger dan een particuliere polis die met de leeftijd meestijgt.
Hoe is de kwaliteit, en hoe regel je de overgang?
De Turkse zorg is aan de kust en in de steden goed toegankelijk, met privéziekenhuizen waar het personeel Engels spreekt. Het staatsstelsel werkt in het Turks, dus reken op een tolk bij de eerste bezoeken.
En dan de overgang zelf. Je Nederlandse basisverzekering stopt bij uitschrijving, en de verdragsdekking of je polis begint pas als de aanmelding rond is. Dek het gat met een overbruggingsverzekering die medische kosten in Turkije draagt. Regel die vóór je uitschrijft, en laat hem naadloos aansluiten op de einddatum van je Nederlandse polis.
In Vertrekklaar is dit fase 1 van 5 van het traject, stap 1.2: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie — in jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject naar Turkije of ga meteen naar stap 1.2 in het open stappenplan.
Waar dit op rust
De feiten in dit artikel komen van deze officiële pagina's. Regels veranderen. Bij twijfel geldt de bron, niet dit artikel.
- CAK — de woonlandfactoren en de opbouw van de verdragsbijdrage — hetcak.nl
- CAK — wonen in Turkije met een Nederlands pensioen of uitkering — hetcak.nl
- CAK — verdragsrecht met een pensioen of uitkering — hetcak.nl
- CAK — veelgestelde vragen vroegpensioen: de landen waar het recht blijft — hetcak.nl
- Göç İdaresi — de verzekeringseis bij de verblijfsvergunning — en.goc.gov.tr
- Göç İdaresi — veelgestelde vragen over de ikamet: geen verzekeringsplicht onder de 18 en boven de 65 — goc.gov.tr
- Mevzuat — wet 5510 op de sociale verzekeringen, artikel 60 (GSS na een jaar verblijf) — mevzuat.gov.tr
Verder lezen
- BonaireAankomst4 min
Zorg op Bonaire: één ziekenhuis, en de vliegtickets zitten in het pakket
Op Bonaire ben je als inwoner van rechtswege verzekerd — zonder premie, zonder eigen risico. Wat het eiland niet kan, regelt de verzekering met medische uitzendingen naar Curaçao, Colombia of Nederland, inclusief tickets en verblijf. De achterkant: een tandartspakket dat vanaf achttien jaar vrijwel leeg is, fysiotherapie waarvan de eerste twintig behandelingen voor eigen rekening zijn, en een overgangsgat dat je zelf moet verzekeren.
Bijgewerkt 26 september 2026
- BraziliëOriëntatie5 min
Zorg in Brazilië: het SUS is er voor iedereen, en de plano de saúde kent wachttijden van 24 uur tot 300 dagen
Brazilië staat niet op de verdragslandenlijst van het CAK: je Nederlandse basisverzekering stopt op de dag van uitschrijving en er komt geen S1 voor terug. Wat ervoor in de plaats komt is tweeledig. Het publieke stelsel, het SUS, is volgens de grondwet universeel en volgens de migratiewet ook open voor migranten, ongeacht hun status. Daarnaast sluit vrijwel elke Nederlander een plano de saúde, waarvan de wet van 1998 de wachttijden begrenst: 24 uur voor spoed, 180 dagen voor de rest, 300 dagen voor een bevalling, en twee jaar voor wat je al had. En het visum zelf eist een verzekering die in Brazilië geldt, nog vóór je vertrekt.
Bijgewerkt 5 oktober 2026
- BulgarijeOriëntatie4 min
Zorg in Bulgarije: van het S1 van het CAK naar de huisarts die alles opent
Bulgarije is verdragsland. Met een Nederlands wettelijk pensioen vraag je bij het CAK een S1-formulier aan, laat dat registreren bij de regionale kas van het nationale ziekenfonds, en kiest een huisarts op een formulier. Die huisarts is de sleutel tot alles: zonder verwijzing geen specialist. Per bezoek betaal je een kleine eigen bijdrage, en het publieke stelsel is goedkoop, ongelijk verdeeld en vaak Bulgaarstalig.
Bijgewerkt 10 oktober 2026