De justificatif de domicile: het papier waar heel Frankrijk om vraagt
Geen registratie, geen verplichte verblijfskaart — en toch vraagt élk Frans loket bewijs dat je woont waar je woont. Wat er als bewijs telt, hoe vers het moet zijn (dat verschilt per loket), hoe je de keten op dag één start, en wat Frankrijk als enige wél van een EU-burger mag vragen: de middelen om niet ten laste van de bijstand te komen.
Vertrek je uit België? Lees de Belgische versie van dit artikel
Een justificatif de domicile is een bewijs dat je woont waar je zegt te wonen, en in Frankrijk vraagt vrijwel elk loket erom. Frankrijk registreert je namelijk nergens. Dit papier is de Franse manier om dat op te lossen.
Allemaal willen ze er een zien:
- de bank;
- de school;
- de verzekeraar;
- het kenteken;
- straks de carte d'identité van je kinderen.
Wie het spel kent, bouwt vanaf dag één een stapeltje op. Wie het niet kent, loopt bij het derde loket vast.
Waarom registreert Frankrijk je niet?
Omdat de wet het niet vraagt. Als EU-burger mag je je na drie maanden in Frankrijk vestigen. De verblijfskaart die je daarbij kunt aanvragen, is volgens Service-Public "niet verplicht, maar kan nuttig zijn".
Werk je, dan is de kaart citoyen UE/EEE/Suisse – Toutes activités professionnelles gratis en online aan te vragen. Bij een vast contract is hij vijf jaar geldig.
Na vijf jaar onafgebroken legaal verblijf heb je een permanent verblijfsrecht. Dat kun je met elk middel aantonen, zoals arbeidscontracten, bankafschriften en belastingaanslagen. Je verliest het pas na twee jaar aaneengesloten afwezigheid.
Wat Frankrijk wél mag, en waar dezelfde pagina precies over is: een niet-werkende EU-burger moet een ziektekostenverzekering hebben en "voldoende middelen om niet ten laste te komen van het Franse stelsel van sociale bijstand". De administratie mag daarbij niet meer eisen dan deze bedragen per maand:
| Situatie | Alleenwonend | Als stel |
|---|---|---|
| Zonder kinderen | € 651,69 | € 977,54 |
| Met 1 kind | € 1.115,80 | € 1.173,05 |
| Met 2 kinderen | € 1.394,75 | € 1.368,55 |
| Met 3 kinderen | € 1.673,70 | € 1.629,23 |
| Met 4 kinderen | € 1.952,65 | € 1.824,74 |
Die eis komt in de praktijk maar op één plek boven water: bij de CPAM, de zorgkas van je woonplaats, als je na drie maanden zonder werk in de zorg wilt. Daar is het adresbewijs dan opnieuw de sleutel. Het verblijf van die drie maanden toon je namelijk aan met huurkwitanties en facturen.
Wat er telt als bewijs
De klassiekers, steeds op jouw naam en met je adres erop:
- Een energie-, water-, internet- of telefoonfactuur (mobiel telt ook).
- De quittance de loyer: de huurkwitantie van je verhuurder of het verhuurkantoor.
- Je avis d'imposition (belastingaanslag). Die heb je als nieuwkomer pas na je eerste aangifte, maar daarna is hij de sterkste van allemaal.
- Een attestation van je woonverzekering. Vaak is dit het snelst geregelde bewijs van allemaal, want die polis is voor een huurder verplicht.
- De eigendomsakte, als je gekocht hebt.
Woon je (tijdelijk) bij iemand in, dan bestaat daar een vaste vorm voor: een attestation d'hébergement, een verklaring van onderdak. Die bestaat uit drie stukken:
- een ondertekende verklaring van je gastheer;
- een kopie van diens identiteitsbewijs;
- diens eigen adresbewijs.
Meer mag een loket niet eisen.
Hoe recent moet het zijn? Dat verschilt — echt
Het internet zegt "drie maanden", en dat is nét te simpel. De houdbaarheid is per procedure geregeld:
- Voor een carte d'identité of paspoort mag het bewijs tot een jaar oud zijn.
- Voor het droit au compte bij de Banque de France moeten facturen en kwitanties jonger dan drie maanden zijn.
- Voor het omwisselen van je rijbewijs moet het jonger dan zes maanden zijn.
- Voor een gewone bankrekening noemt de regelgeving geen termijn, en bepaalt de bank het zelf.
De veilige gewoonte: bewaar je maandelijkse facturen en kwitanties digitaal. Dan héb je altijd iets vers.
De keten start bij je energiecontract
Praktisch is dit de volgorde: huurcontract tekenen → energie en internet meteen op je eigen naam zetten → eerste factuur binnen = eerste justificatif. Vanaf dat moment kan alles: de bank, de CPAM-aanvraag, de school. Wie de nutscontracten op naam van de verhuurder laat doorlopen, spaart een klusje uit en betaalt ervoor met een gat in zijn bewijsketen.
En als een bank ondanks je nette stapeltje weigert? Dat mag ze, zonder opgaaf van reden. Dan is er het droit au compte, het recht op een rekening. De Banque de France (de Franse centrale bank) wijst binnen één werkdag een bank aan die je een basisrekening móét geven, gratis, met pas en incasso's. De weigeringsbrief van de eerste bank is dan je toegangsbewijs. Dat recht hardop noemen is meestal al genoeg.
In Vertrekklaar is dit fase 4 van 5 van het traject, stap 4.1: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie — in jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject naar Frankrijk of ga meteen naar stap 4.1 in het open stappenplan.
Waar dit op rust
De feiten in dit artikel komen van deze officiële pagina's. Regels veranderen. Bij twijfel geldt de bron, niet dit artikel.
- Service-Public — welk adresbewijs bij ID en paspoort (jonger dan één jaar) — service-public.gouv.fr
- Service-Public — een bankrekening openen, en wat de bank vraagt — service-public.gouv.fr
- Service-Public — het droit au compte, met de eigen termijnen — service-public.gouv.fr
- Service-Public — langdurig verblijf van een EU-burger: de kaart is niet verplicht, de middeleneis voor niet-werkenden, permanent verblijf na vijf jaar — service-public.gouv.fr
- Service-Public — de verblijfskaart voor een werkende EU-burger: gratis en facultatief — service-public.gouv.fr
Verder lezen
- FrankrijkBasis op orde in Frankrijk4 min
Bankrekening in Frankrijk: identiteitsbewijs en adresbewijs, en het droit au compte als de bank nee zegt
Een Franse rekening open je met een identiteitsbewijs en een justificatif de domicile; de bank mag weigeren, maar moet je dan op het droit au compte wijzen. Met die weigering wijst de Banque de France binnen één werkdag een bank aan die je een gratis basisrekening moet geven — pas, incasso's en overschrijvingen inbegrepen. Wat je meeneemt, wat de bank mag vragen, en waarom de weigeringsbrief je beste papier is.
Bijgewerkt 26 september 2026
- FrankrijkBasis op orde in Frankrijk5 min
De CPAM en het nummer waar je maanden op wacht: start de klok op dag één
De Franse zorg kent je pas als jij je meldt. Voor niet-werkenden begint het recht na drie maanden verblijf, en daarna loopt de behandeling nog weken tot maanden door. Wie de inschrijving meteen start, heeft er het minst last van.
Bijgewerkt 26 september 2026
- FrankrijkBasis op orde in Frankrijk5 min
Huren in Frankrijk: één maand borg, drie jaar contract, en het dossier dat de verhuurder mág vragen
De Franse huurwet is opvallend vriendelijk voor de huurder: de borg is maximaal één maand kale huur (twee bij gemeubileerd), een contract met een particulier loopt minstens drie jaar, en jij kunt altijd weg met drie maanden opzegtermijn — één maand in de drukke steden. Wat de verhuurder aan papieren mag vragen staat in een decreet, en een buitenlandse belastingaanslag telt daarin gewoon mee.
Bijgewerkt 26 september 2026