AOW, pensioen en belasting op Cyprus: wat het nieuwe verdrag met de 5%-regeling doet

Cyprus staat in elke lijst van fiscaal vriendelijke pensioenbestemmingen, en de Cypriotische kant van dat verhaal klopt: een keuzeregeling van 5%, een ruime nulschijf, geen erfbelasting. Wat de lijsten meestal missen, is dat Nederland en Cyprus tot 2024 helemaal geen belastingverdrag hadden — en dat het nieuwe verdrag een drempel bevat die de som voor de meeste Nederlanders kantelt. Dit artikel maakt hem eerlijk.

Het nieuwe verdrag: de drempel van € 15.000

Sinds 1 januari 2024 geldt het eerste verdrag ooit tussen beide landen. Artikel 16 lid 1 wijst pensioenen en lijfrenten aan de woonstaat toe — dat is de regel die de folders citeren. Maar lid 2 voegt eraan toe: komt het totale brutobedrag van je pensioenen, lijfrenten en socialezekerheidspensioenen (dus inclusief AOW, en inclusief een eventueel overheidspensioen) in een jaar boven € 15.000, dan mag Nederland over het geheel heffen, volgens Nederlands recht.

Let op de constructie: het is een drempel, geen voetvrijstelling. Eén euro boven de € 15.000 en Nederland heft over alles — niet alleen over het meerdere. Cyprus heft als woonstaat óók en verrekent dan de Nederlandse belasting, maar die verrekening is gemaximeerd op de (lage) Cypriotische heffing. Per saldo blijft de Nederlandse belasting gewoon staan.

Wat dat betekent, in twee scenario's

Boven de drempel — vrijwel iedere Nederlandse gepensioneerde met AOW plus een bedrijfspensioen: je betaalt effectief het Nederlandse tarief. De Cypriotische 5%-keuze verandert daar niets wezenlijks aan; hij bepaalt alleen hoeveel Cyprus formeel rekent voordat het verrekent. Cyprus is dan fiscaal neutraal — niet nadelig, maar ook niet het paradijs uit de brochure.

Onder de drempel — een klein pensioen, of een huishouden dat de inkomens slim spreidt: alleen Cyprus heft. En daar is het stelsel echt vriendelijk: de gewone schijven beginnen pas boven € 22.000, en de keuzeregeling belast buitenlands pensioen tegen 5% boven een vrijstelling van € 5.000. De keuze tussen die twee mag je elk jaar opnieuw maken in de aangifte — bij een klein pensioen wint de schijventabel vaak van de 5%.

Wat sowieso Nederlands blijft

Een pensioen uit overheidsdienst — ABP-jaren als ambtenaar, leraar, politieagent of militair — blijft via artikel 17 lid 2 Nederlands belast, tenzij je Cypriotisch staatsburger wordt. En het telt bovendien gewoon mee voor de € 15.000-drempel.

Wat wél overeind blijft: de non-dom en de nul op erfbelasting

Voor vermogen is Cyprus onverminderd interessant. Wie er woont maar niet gedomicilieerd is — vrijwel elke Nederlandse nieuwkomer, en dat blijft zo tot je zeventien van de laatste twintig jaar inwoner bent — betaalt geen defensiebijdrage over dividend en rente. Alleen de zorgbijdrage van 2,65% blijft staan, tot een plafond, en Nederlandse dividendbelasting blijft als bronheffing van maximaal 15% hangen. Cyprus kent verder geen vermogensbelasting en geen erfbelasting — al reist de Nederlandse schenk- en erfbelasting Nederlanders na emigratie nog tien jaar na, dus die nul is de eerste tien jaar vooral theorie.

Wat Nederland verder niet loslaat

Je AOW-opbouw stopt op de vertrekdag; het opgebouwde deel gaat binnen de EU volledig mee. Een lijfrente, pensioenaanspraak of aanmerkelijk belang reist met een conserverende aanslag: tien jaar niets geks doen en hij vervalt. Het vertrekjaar gaat met een M-aangifte.

De som die je vóór vertrek maakt

Tel je bruto jaarinkomens op: AOW plus bedrijfspensioen plus lijfrente plus eventueel ABP. Boven € 15.000 is Cyprus fiscaal neutraal en moet het eiland het winnen op kosten, klimaat en de non-dom voor je vermogen. Onder € 15.000 is het een cadeau. Wat de regels samen voor jullie betekenen — en of spreiden over partners of jaren zin heeft — is het werk van een fiscalist die beide landen kent; met dit artikel weet je precies wat je hem moet vragen.