AOW, pensioen en de 7%-regeling: vijftien jaar — tenzij je bij het ABP zat

Van alle bestemmingen op deze site heeft Griekenland de meest spectaculaire fiscale regeling voor gepensioneerden — en de scherpste uitzondering erop. Beide moet je kennen voordat je iets besluit, want ze bepalen samen of deze verhuizing je duizenden euro's per jaar oplevert of niets.

Eerst: welk land mag heffen?

Dat regelt het belastingverdrag tussen Nederland en Griekenland, en het antwoord is per soort pensioen anders.

Artikel 19 — pensioenen. "Pensioenen en soortgelijke uitkeringen betaald aan een inwoner van een van de Staten ter zake van vroegere werkzaamheden zijn slechts in die Staat belastbaar." Je bedrijfspensioen wordt dus Grieks belast, zodra je fiscaal inwoner van Griekenland bent. Voor niet-periodieke uitkeringen — een afkoopsom — geldt een uitzondering: die mag het bronland belasten.

Je AOW. Het verdrag noemt sociale zekerheid niet apart. Valt je AOW onder artikel 19 als "soortgelijke uitkering", dan heft de woonstaat. Valt hij daarbuiten, dan komt hij terecht bij artikel 23 (overige inkomsten) — en ook dat artikel wijst het heffingsrecht exclusief aan de woonstaat toe. Langs beide routes komt hij dus in Griekenland terecht.

Artikel 20 — overheidsdienst. En hier gaat het om. Een pensioen dat betaald wordt door of uit fondsen van de Nederlandse Staat mag Nederland belasten. Dat betekent: een ABP-pensioen dat je hebt opgebouwd in overheidsdienst blijft in Nederland belast. Ambtenaren, leraren in het openbaar onderwijs, politie, defensie — voor hen verandert er fiscaal weinig. De uitzondering op die uitzondering geldt alleen als je zowel inwoner áls onderdaan van Griekenland bent, en dat is voor Nederlandse emigranten zelden het geval.

Veel mensen hebben een gemengd pensioen: deels ABP uit overheidsjaren, deels een pensioenfonds uit particuliere jaren, plus AOW. Reken die delen apart door.

Dan: de 7%-regeling van artikel 5B

Voor het deel dat wél in Griekenland belast wordt, staat artikel 5B van wet 4172/2013 klaar. Wie zijn fiscale woonplaats naar Griekenland verplaatst, kan kiezen voor een vlaktaks van 7% over al zijn buitenlandse inkomen — en dat is ruimer dan alleen pensioen: ook huurinkomsten, dividend, rente en vermogenswinst uit het buitenland vallen eronder.

De voorwaarden:

• Je was vijf van de laatste zes jaar geen Griekse belastingplichtige.
• Je verplaatst je woonplaats uit een land waarmee Griekenland fiscaal samenwerkt. Nederland voldoet daaraan.
• De regeling loopt vijftien belastingjaren.
• Je vraagt hem aan uiterlijk 31 maart van het belastingjaar.
• Je kunt er elk jaar uitstappen; het is een keuze, geen fuik.

En dan de voorwaarde die het vaakst ontbreekt in wat je erover leest. Betaal je in enig belastingjaar niet het volledige bedrag, dan val je vanaf dat jaar buiten artikel 5B en word je voortaan op je wereldinkomen belast. Dat is geen boete maar het einde van de regeling — voor wie vijftien jaar op 7% rekende de zwaarste voorwaarde van allemaal, zwaarder dan de aanvraagdatum, want die kun je een jaar later opnieuw halen.

Nog iets dat de AADE er zelf bij zet: artikel 5B laat de belastingverdragen uitdrukkelijk onverlet. Wat Nederland als bronstaat mag heffen over je huis, je dividend of je rente hier, blijft dus gewoon gelden — zie wat Nederland blijft heffen ondanks de 7%.

Vergelijk dat met de gewone Griekse schijven en je ziet waar het over gaat. Die lopen sinds belastingjaar 2026 van 9% tot € 10.000, via 20%, 26% en 34%, naar 39% tussen € 40.000 en € 60.000 en 44% daarboven. Een bedrijfspensioen van € 45.000 komt daarmee op ruim € 10.000 aan belasting voordat de belastingvermindering van € 777 eraf gaat; onder artikel 5B is het € 3.150.

Dat verschil werd door de hervorming van 2026 iets kleiner — de oude tabel sprong van 36% meteen naar 44% boven € 40.000 — maar het blijft de kern van de zaak.

De rekensom die je vóór vertrek maakt

Zet de drie stukken naast elkaar:

1. Welk deel van je inkomen mag Griekenland belasten? AOW en particulier pensioen wel, ABP uit overheidsdienst niet.
2. Wat kost dat deel onder 7%, en wat onder de Griekse schijven?
3. Wat betaal je nu in Nederland over datzelfde deel?

Pas als die drie getallen op tafel liggen, weet je wat deze verhuizing fiscaal doet. Voor een gepensioneerd echtpaar met twee particuliere pensioenen kan dat over vijftien jaar in de tonnen lopen. Voor een oud-leraar met vooral ABP is het verschil bijna nul.

Dit artikel legt de regels uit; het is geen fiscaal advies. De toepassing op een gemengd pensioen, een eigen woning in Nederland of een aanmerkelijk belang hoort bij een fiscalist die beide stelsels kent — zie ook wanneer je een adviseur nodig hebt en wanneer niet.

Twee dingen die je niet moet vergeten

De conserverende aanslag. Heb je lijfrentes of een aanmerkelijk belang, dan legt Nederland bij emigratie een conserverende aanslag op. Die wordt niet ingevorderd zolang je niets doet wat hem opeisbaar maakt. Voor lijfrente en pensioen vervalt hij meestal na tien jaar — maar voor een aanmerkelijk belang is hij onbeperkt geldig. Zie de conserverende aanslag bij emigratie.

De datum. 31 maart is een harde grens. Wie in mei verhuist en pas in het najaar aan zijn belastingzaken denkt, mist het eerste jaar. Zet hem in de agenda voordat je vertrekt.

In Vertrekklaar is dit fase 2 van 5 van het traject: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie — in jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject naar Griekenland.