De verblijfsroutes naar Panama: pensionado, de dode Friendly Nations-mythe en de volgorde die werkt
Het pensionado-verblijf geeft permanent verblijf zonder verlenging bij een levenslang pensioen van B/. 1.000 per maand, aangevraagd via een advocaat met notariële volmacht. Het Friendly Nations-verblijf bestaat nog, maar als tweejarig voorlopig verblijf met een arbeidscontract of B/. 200.000 aan vastgoed of deposito. De routes, de bedragen en de documenten, uit de eisenlijsten van de migratiedienst zelf.
Vertrek je uit België? Lees de Belgische versie van dit artikel
5 min lezen
Geschreven en nagelopen door Auke, op , aan de hand van de bronnen onderaan. Klopt er iets niet meer? Meld het hieronder, ik pas het aan.
Ja, je kunt als Nederlander in Panama gaan wonen. Heb je een pensioen, dan is het er eenvoudiger dan bijna overal. Het verblijf als jubilado of pensionado (gepensioneerde):
- vraagt een levenslang pensioen van minstens B/. 1.000 per maand (B/. is de balboa, die gelijk staat aan de dollar);
- geldt voor onbepaalde tijd, zonder verlenging.
Goed om te weten: volgens de migratiedienst zelf begint de aanvraag met een notariële volmacht aan een advocaat. Zonder advocaat is er geen dossier.
De valkuil is het internet. Duizenden pagina's beschrijven het Friendly Nations-verblijf nog als een snelle permanente route met een eigen vennootschap. De eisenlijst van 2021 zegt iets heel anders.
Welke routes zijn er, en wat vragen ze?
| Route | Eis | Uitkomst | Leges uit de eisenlijst |
|---|---|---|---|
| Jubilado of pensionado | levenslang pensioen van B/. 1.000 per maand; B/. 750 bij een eigen woning van meer dan B/. 100.000 | verblijf voor onbepaalde tijd, geen verlenging | geen cheques in de eisenlijst |
| Specifieke landen (Friendly Nations) | arbeidscontract, of een woning of deposito van B/. 200.000 | voorlopig verblijf van twee jaar, daarna permanent | B/. 250 aan de Tesoro Nacional en B/. 800 aan Migración |
| Eigen economische solvabiliteit | B/. 300.000 in vastgoed of deposito, plus B/. 2.000 per gezinslid | permanent verblijf | volgens de eisenlijst |
| Toerist | paspoort nog drie maanden geldig, B/. 500 aan middelen, retourbewijs | geen verblijf; boete B/. 50 per maand bij overschrijding | geen |
Wat vraagt de pensionado-route precies?
Artikel 200 van het migratiebesluit stelt de route open voor wie een pensioen ontvangt van een buitenlandse overheid, een internationale organisatie of een particulier bedrijf en zich in Panama wil vestigen. De pensioenverklaring moet laten zien dat het om een levenslang pensioen van minstens B/. 1.000 per maand gaat, of het equivalent in vreemde valuta. Echtgenoten mogen hun pensioenen optellen om aan dat minimum te komen. Per gezinslid komt er B/. 250 per maand bij, aan te tonen met extra pensioen of een lokale bankreferentie.
Wie op eigen naam een woning in Panama heeft gekocht van meer dan B/. 100.000, mag terug naar B/. 750. Komt het pensioen van een particulier bedrijf, dan vraagt de dienst daarbovenop een brief van de pensioenuitvoerder, een bewijs dat het bedrijf bestaat en een betaalbewijs of bankafschrift.
De rest van het dossier:
- de notariële volmacht en aanvraag, waarin ook de naam en nationaliteit van je ouders staan;
- drie pasfoto's;
- een strafbladverklaring;
- een beëdigde verklaring over je antecedenten;
- als je een woning inbrengt, het certificaat van het Registro Público (het openbare register).
Elk buitenlands document draagt een apostille (een internationaal echtheidsstempel) en een Spaanse vertaling door een in Panama erkende vertaler. Bedragen in euro's krijgen een omrekening naar dollars van een bevoegde instantie.
Kinderen krijgen geen pensionado-status. Een meereizend kind krijgt een tijdelijk verblijf tot 25 jaar, zolang het voltijds studeert, en heeft geen recht op permanent verblijf of op de pensionado-voordelen. Alleen een kind met een ernstige beperking is uitgezonderd. Wie met tieners emigreert, plant dus een eigen route voor hen.
Bestaat het Friendly Nations-visum nog?
Ja, maar lees de datum van je bron. De eisenlijst die nu geldt, rust op decreet 226 van 20 juli 2021 en geeft geen permanent verblijf meer maar een voorlopig verblijf van twee jaar.
De economische band bewijs je op een van drie manieren:
- een arbeidscontract met een brief van de werkgever en de aanvraag bij het ministerie van Arbeid;
- een woning van minstens B/. 200.000 op eigen naam;
- een deposito van B/. 200.000 dat drie jaar vaststaat.
Daar komen twee gecertificeerde cheques bij, van B/. 250 en B/. 800. Na twee jaar vraag je het permanente verblijf aan met hetzelfde dossier, zonder strafbladverklaring en zonder de cheques.
Wie een gezinslid wil meenemen, toont een inkomen van minstens B/. 1.000 per maand plus B/. 100 per gezinslid.
Voor een gepensioneerde met een kwalificerend pensioen is de pensionado-route dus vrijwel altijd korter en goedkoper. Friendly Nations is de route voor wie werkt of vermogen heeft, maar geen levenslang pensioen.
Wat als je geen pensioen en geen baan hebt?
Dan is er het permanente verblijf op eigen economische solvabiliteit: een investering van minstens B/. 300.000 in vastgoed, een deposito of een combinatie, waarvan je aantoont dat het geld uit het buitenland komt. Per gezinslid komt daar B/. 2.000 bij.
Waarom je nooit Panamees wordt
De grondwet is helder: wie zich na vijf jaar ononderbroken verblijf laat naturaliseren, doet uitdrukkelijk afstand van zijn nationaliteit van herkomst en bewijst zijn Spaans en zijn kennis van het land. Voor een Nederlander is permanent verblijf daarom het eindstation van deze corridor.
In welke volgorde?
Eerst het verblijf, dan de rest. De toeristenstatus geeft je geen verblijf. Wie de toegestane duur overschrijdt, betaalt B/. 50 per maand of deel daarvan en moet zich alsnog laten registreren.
Na de toekenning volgen de registratie en de nummers, de kaart van het Tribunal Electoral en pas daarna de bank en het rijbewijs. Die keten staat in registratie en nummers in Panama. Het hele traject, met de advocaatkeuze en de documentenlogistiek, staat in het stappenplan voor Panama.
In Vertrekklaar is dit fase 1 van 5 van het traject, stap 1.1: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie — in jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject naar Panama of ga meteen naar stap 1.1 in het open stappenplan.
Waar dit op rust
De feiten in dit artikel komen van deze officiële pagina's. Regels veranderen. Bij twijfel geldt de bron, niet dit artikel.
- Migración — de eisen voor het verblijf als jubilado of pensionado, artikel 200 (B/. 1.000, B/. 750 met woning, B/. 250 per gezinslid) — migracion.gob.pa
- Panamá Digital — het verblijf als jubilado of pensionado, met de regels voor apostille, vertaling en gezinsleden — panamadigital.gob.pa
- Migración — het voorlopige verblijf voor onderdanen van specifieke landen (Friendly Nations), decreet 226 van 2021 — migracion.gob.pa
- Panamá Digital — permanent verblijf op eigen economische solvabiliteit (B/. 300.000) — panamadigital.gob.pa
- Migración — veelgestelde vragen, met de inreiseisen voor toeristen en de boete bij overschrijding — migracion.gob.pa
- Constitución Política de Panamá — artikel 10, naturalisatie vraagt uitdrukkelijke afstand van de nationaliteit van herkomst — ministeriopublico.gob.pa
Verder lezen
- BraziliëJe verblijfsrecht5 min
De verblijfsroutes naar Brazilië: 2.000 dollar pensioen, 1.500 dollar op afstand, of een werkgever die het dossier draagt
Als Nederlander reis je Brazilië zonder visum in, voor hooguit 90 dagen per 180. Wie blijft, heeft een autorização de residência nodig, en de migratiewet van 2017 kent daar vaste deuren voor: een pensioen van minstens 2.000 dollar per maand, werk op afstand met 1.500 dollar per maand, een investering vanaf 500.000 real, een werkgever die vooraf in Brazilië indient, of een gezinslid dat er al woont. Je dient in bij het consulaat in Amsterdam of in Brazilië zelf, en registreert je bij de Polícia Federal: binnen 90 dagen na aankomst met een visum, of binnen 30 dagen na een toekenning in Brazilië.
Bijgewerkt 10 oktober 2026
- BulgarijeRegistratie in Bulgarije4 min
Verblijf in Bulgarije: drie maanden, een bewijs van 3,58 euro en een persoonsnummer
Als EU-burger mag je drie maanden in Bulgarije zijn zonder voorwaarden. Daarna vraag je binnen die drie maanden het verblijfsbewijs voor langdurig verblijf aan, voor 3,58 euro, tot vijf jaar geldig — en dat bewijs geeft je het persoonsnummer waar de bank, het ziekenfonds en de verkeerspolitie om vragen. Het adresbewijs is de valkuil: een notariële verklaring van je verhuurder, of een eigendomsakte.
Bijgewerkt 25 september 2026
- Costa RicaJe verblijfsrecht5 min
De verblijfsroutes naar Costa Rica: drie kaarten, een inkomenstoets in dollars, en een wachttijd die de folder niet noemt
Costa Rica geeft wie blijft een tijdelijke residentie als pensionado, rentista of inversionista, met een inkomenstoets die letterlijk in de wet staat: 1.000 dollar pensioen per maand, of 2.500 dollar vast inkomen. Je dient in Costa Rica zelf in, binnen de 180 dagen die je als toerist krijgt, en wacht daarna maanden op de beslissing. En de stimuleringswet van 2021 die elke folder noemt, is op 14 juli 2026 dichtgegaan.
Bijgewerkt 26 september 2026