Fødselsnummer, MinID en BankID: de Noorse keten

Ja, als Nederlander mag je in Noorwegen wonen zonder vergunning. Wel registreer je je twee keer, bij twee loketten met een heel ander tempo:

• Bij de politie meld je je binnen drie maanden als EER-burger. Bij complete papieren krijg je het registratiebewijs meteen mee.
• Bij Skatteetaten, de Noorse Belastingdienst, meld je je verhuizing binnen acht dagen. Dan begint de enige echte wachttijd van het traject: twee tot vijfentwintig weken tot het fødselsnummer er is.

Het fødselsnummer is het vaste Noorse persoonsnummer. Het is de sleutel tot de huisarts, het ID-kort, de bank en BankID. De valkuil is dus de volgorde: wie de acht dagen laat lopen, schuift alles op.

Wie mag er blijven, en wat moet ik aantonen?

De Noorse vreemdelingenwet geeft een EER-burger het recht om langer dan drie maanden te blijven op vier gronden. Welke bij jou past, bepaalt wat je bij de politie laat zien:

Grond	Wat je aantoont bij de registratie
Werknemer	een bevestiging van je werkgever dat je in dienst bent
Zelfstandige	een bewijs dat je als zelfstandige werkt
Voldoende middelen	een bewijs van middelen én een ziektekostenverzekering
Student	een bevestiging van inschrijving bij een erkende opleiding

Wie niet werkt, zoals de meeste gepensioneerden, komt uit bij de derde grond, en daar hoort een ziektekostenverzekering bij.

Helsenorge, de zorgsite van de Noorse overheid, zegt wat dat voor een gepensioneerde uit de EER is. Zorg dat je het S1-formulier hebt van het land waar je pensioen vandaan komt, en stuur het naar Helfo, de Noorse dienst voor zorgvergoedingen. Voor een Nederlands pensioen of uitkering is dat het CAK. Hoe dat werkt en wat het kost, staat in AOW, pensioen en belasting in Noorwegen en in zorg in Noorwegen.

Wie vijf jaar onafgebroken legaal in Noorwegen woont, krijgt een duurzaam verblijfsrecht, dat niet meer afhangt van werk of middelen. Het vervalt wel weer als je meer dan twee jaar achter elkaar buiten Noorwegen verblijft.

Loket één: de politie (snel)

Binnen drie maanden na aankomst registreer je je als EER-burger bij de politie. De wet zegt het zonder voorbehoud: bij het tonen van de vereiste documenten wordt het registratiebewijs direct afgegeven.

• Werkenden nemen de werkgeversverklaring mee.
• Wie van eigen middelen leeft, neemt het bewijs van de middelen en de zorgdekking mee.

De afspraak boek je via het portaal van de UDI, de Noorse immigratiedienst. Je moet persoonlijk komen, omdat de politie je identiteit controleert.

Dit loket is de formaliteit. De politie noemt de registratie zelf een formalisering van het verblijfsrecht dat de EER je al geeft.

Loket twee: Skatteetaten (traag, en alles wacht erop)

De folkeregisterwet is streng: wie naar Noorwegen verhuist om zich in een Noorse gemeente te vestigen, meldt dat binnen acht dagen na aankomst persoonlijk bij het belastingkantoor, met paspoort of vergelijkbare legitimatie. De identiteitscontrole die daarbij hoort, doet Skatteetaten op 42 kantoren, altijd in persoon.

Blijf je minstens zes maanden, dan krijg je na goedkeuring een fødselsnummer. Tot die tijd staat je status in het Folkeregister (het Noorse bevolkingsregister) niet op "inwoner".

Daarna is het wachten. Skatteetaten noemt voor een verhuizing naar Noorwegen twee tot vijfentwintig weken, en het antwoord komt per post. Heb je bij de melding alles aangeleverd wat nodig is, dan kan Skatteetaten de zaak snel behandelen.

Let op één ding dat Skatteetaten er zelf bij zet: in het Folkeregister als inwoner staan is niet hetzelfde als fiscaal inwoner zijn. Dat laatste is een eigen vraag, die in PAYE of gewone belasting terugkomt.