AOW, pensioen en belasting in Thailand: het verdrag werkt mee, de verdragslijst niet

Bij Thailand lopen twee dingen door elkaar die niets met elkaar te maken hebben, en beide heten in het dagelijks gebruik "het verdrag". Ze hebben verschillende gevolgen, dus het is de moeite ze apart te houden.

Deel 1 — het belastingverdrag: welk land mag heffen

Nederland en Thailand hebben sinds 1975 een verdrag ter voorkoming van dubbele belasting, en dat regelt dit.

Artikel 18 — pensioenen en lijfrenten. Toegewezen aan de woonstaat: "slechts in die Staat belastbaar". Je bedrijfspensioen wordt dus in Thailand belast zodra je daar fiscaal inwoner bent. Er is een uitzondering voor uitkeringen die ten laste komen van de winst van een onderneming in de andere staat, maar die is voor een gewone pensioenuitkering niet aan de orde.

Artikel 19 — overheidsdienst. Het betalende land mag heffen. Een ABP-pensioen dat je in overheidsdienst hebt opgebouwd blijft dus in Nederland belast — ambtenaren, leraren in het openbaar onderwijs, politie, defensie. Precies dezelfde scheidslijn als bij Griekenland.

Wil je gebruikmaken van de toewijzing aan Thailand, vraag dan bij de Belastingdienst een vrijstelling van loonheffing aan voor je pensioenuitkering. Zonder die verklaring houdt je fonds gewoon Nederlandse loonheffing in en moet je die achteraf terugvragen.

Veel mensen hebben een gemengd pensioen: deels ABP uit overheidsjaren, deels een fonds uit particuliere jaren, plus AOW. Reken die delen apart door.

Deel 2 — de verdragslijst van de SVB, en daar staat Thailand niet op

Dit is een andere lijst, met een ander doel: landen buiten de EU/EER en Zwitserland waarmee Nederland afspraken heeft over werk en sociale zekerheid. Op die lijst staan onder meer Australië, Canada, China, India, Israël, Japan, Marokko, Nieuw-Zeeland, Turkije, de Verenigde Staten en Zuid-Korea.

Thailand staat er niet op.

Het belangrijkste gevolg zit bij de nabestaandenuitkering (Anw): zodra je buiten Nederland woont, ben je daar niet meer voor verzekerd, en je partner kan er dus geen aanspraak op maken als jou iets overkomt. Je kunt de verzekering vrijwillig voortzetten, maar dat moet je binnen een jaar na het einde van je verplichte verzekering aanvragen. Laat die termijn niet ongemerkt verlopen — reken uit wat het waard is en neem daarna een besluit.

Ga er verder van uit dat kinderbijslag niet meegaat, en laat de SVB dat bevestigen voordat je erop rekent.

Twee praktische dingen: regel je DigiD en Berichtenbox vóór vertrek, want de SVB correspondeert daarmee en er is geen balie in Thailand. En de SVB kan periodiek een levensbewijs vragen; reageer daar snel op, want uitbetaling kan worden opgeschort.

Deel 3 — wat Thailand zelf heft

Verblijf je 180 dagen of meer in een kalenderjaar in Thailand, dan ben je daar fiscaal inwoner. Als inwoner ben je belastingplichtig over je Thaise inkomen en over het buitenlandse inkomen dat je Thailand binnenbrengt.

Dat laatste is in 2024 veranderd, en het is de belangrijkste fiscale ontwikkeling voor Nederlanders in Thailand. Buitenlands inkomen dat vanaf 1 januari 2024 is verdiend, is belast zodra je het overmaakt — in hetzelfde belastingjaar of in een later jaar. De oude praktijk waarbij je inkomen een jaar liet staan en het daarna belastingvrij overmaakte, bestaat niet meer.

Voor een gepensioneerde die zijn pensioen maandelijks naar Thailand overmaakt, betekent dat simpelweg: dat pensioen is in Thailand belastbaar. Het verhaal dat in expatgroepen rondgaat dat pensioen in Thailand onbelast zou zijn, is achterhaald.

De rekensom die je vóór vertrek maakt

1. Welk deel van je pensioen mag Thailand belasten? Bedrijfspensioen en AOW wel, ABP uit overheidsdienst niet.
2. Hoeveel daarvan breng je werkelijk Thailand binnen? Alleen wat je overmaakt is daar belastbaar.
3. Wat betaal je nu in Nederland over datzelfde deel, en wat blijft er na de vrijstellingsverklaring hangen?
4. Wat is de Anw-voortzetting waard, en is die het binnen het jaar waard om aan te vragen?

Dit artikel legt de regels uit; het is geen fiscaal advies. Een gemengd pensioen, een eigen woning in Nederland of een aanmerkelijk belang hoort bij een fiscalist die beide stelsels kent — zie ook wanneer je een adviseur nodig hebt en wanneer niet.

In Vertrekklaar is dit fase 3 van 5 van het traject: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie — in jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject naar Thailand.