Het stappenplan voor Luxemburg

In deze stap leer je welke meldingen je verblijf in Luxemburg rond maken. Als Nederlander heb je geen visum nodig en mag je in Luxemburg wonen zonder vergunning. Maar je moet je wel op tijd melden bij de gemeente, en daarvoor heeft Luxemburg twee klokken die de meeste EU-landen niet hebben.

Zo werken ze:

• Binnen acht dagen nadat je je woning betrekt, meld je je bij de bevolkingsdienst van je gemeente. Neem je paspoort en je huurcontract mee.
• Binnen drie maanden doe je bij diezelfde gemeente de registratieverklaring: daarmee leg je vast dat je hier als EU-burger blijft wonen. Daarna krijg je het registratiebewijs, en dat is onbeperkt geldig.

Twee loketten, één gebouw, twee termijnen. Haal je ze allebei, dan is je verblijfsrecht in Luxemburg geregeld.

In deze stap zie je dat je belasting naar Luxemburg verhuist, en hoe je zorg daar loopt. Dat bepaalt wat je verderop in het plan aanvraagt.

De belasting. Het belastingverdrag tussen Nederland en Luxemburg stamt uit 1968 en volgt het oude model. Een pensioen uit een vroegere baan is dan alleen belastbaar in het land waar je woont. Het verdrag heeft geen artikel over sociale zekerheid. Je AOW valt daarom onder het restartikel: de regel voor alles wat het verdrag niet apart noemt. Ook die legt de heffing alleen bij het woonland.

Nederland laat dus los, als je de vrijstelling loonheffing aanvraagt. Dan houdt Nederland geen belasting meer in op je pensioen en je AOW.

Luxemburg belast wat het krijgt. Zo werkt dat:

• Het tarief loopt progressief op, tot 42 procent.
• De tabel verschilt per belastingklasse. Een stel deelt het inkomen in die tabel door twee.
• Op een buitenlands pensioen houdt Luxemburg niets in. Je doet zelf een jaaraangifte en betaalt vier voorschotten per jaar.

Je overheidspensioen blijft Nederlands.

De zorg. Luxemburg is een verdragsland: je Nederlandse recht op zorg gaat mee. Met een Nederlands wettelijk pensioen loopt dat via het CAK, de Nederlandse instantie die je zorg in het buitenland regelt. Zo gaat het:

• Je vraagt bij het CAK een S1-formulier aan.
• Daarmee schrijf je je in bij de CNS, de Luxemburgse zorgkas.
• Je krijgt de Luxemburgse sociale zekerheidskaart.

De zorg werkt met terugbetaling. Je kiest vrij een arts, betaalt zelf en krijgt 88 procent terug. Of de arts rekent direct met de kas af.

In deze stap kies je waar je wilt wonen, met de talen en de woonlasten erbij.

Luxemburg-stad is een internationale hoofdstad op de schaal van een dorp. In de banken en de instellingen is Engels de werktaal. De gemeenten eromheen en het zuiden rond Esch zijn de woongebieden van het land. Het noorden, het Ösling in de Ardennen, is landelijk en goedkoper. Maar niets in Luxemburg is goedkoop.

Drie talen zijn officieel: Luxemburgs, Frans en Duits. Elke taal heeft zijn eigen plek:

• De overheid schrijft in het Frans.
• De kranten schrijven in het Duits.
• De buren spreken Luxemburgs.
• De school onderwijst in alle drie.

Wie Duits leest, komt ver. Wie Frans spreekt, komt verder.

Reken de woonlasten eerlijk mee. Huren en kopen kost in en rond de stad meer dan in de Randstad. Daarom woont een derde van wie er werkt over de grens.

In deze stap zie je wat de verhuizing jullie gaat kosten. Het papierwerk is hier klein:

• De meldingen bij de gemeente.
• Een zegel van 50 euro voor de auto.
• Een rijbewijs dat je hoogstens vrijwillig laat registreren.

Het geld zit in de woning en in het leven zelf. Bij de woning gaat het om de borg en de huur. Koop je een huis, dan betaal je 7 procent registratierechten, een belasting op de aankoop. Een belastingkorting haalt daar een deel van af.

In dit gesprek beslissen jullie samen of Luxemburg past, en waar jullie gaan wonen. Je eindigt met een paar voorwaarden op papier waar jullie allebei achter staan.

Ga je alleen? Voer dit gesprek dan met de mensen die je achterlaat. De vragen hieronder werken ook voor hen.

Neem er drie avonden voor. Eén gesprek is te kort voor zo'n besluit. Spreek drie avonden af, met een week ertussen:

• Avond 1, waarom. Wat hopen we in Luxemburg te vinden? Wat laten we hier achter ons? Zou dat daar echt anders zijn?
• Avond 2, wat we opgeven. Wie en wat gaan we missen? Waar zien we het meest tegen op? Wat doen we als het tegenvalt?
• Avond 3, de voorwaarden. Wat moet er voor ieder van ons geregeld zijn om ja te zeggen? Wanneer kijken we samen of het goed gaat, bijvoorbeeld na zes en na twaalf maanden? En wat is voor ons een reden om terug te gaan?

Schrijf de voorwaarden op. Op de keukentafelkaart past alles op één A4.

Verdeel het werk. Spreek af wie welk deel van dit plan trekt: de papieren, het huis en de opzeggingen, de school, de verhuizing. Zo draagt niet één van jullie alles. Nodig je partner uit in je plan; dan zien jullie allebei wat er af is.

Gaat een van jullie mee zonder eigen inkomen? Wie in Luxemburg woont en niet in Nederland werkt, bouwt meestal geen AOW meer op. Voor elk jaar dat je niet verzekerd bent, krijg je later 2 procent minder AOW. Vanaf het moment dat je niet meer verzekerd bent, heb je een jaar om je bij de SVB vrijwillig te verzekeren. Bespreek ook of die partner een eigen rekening en eigen geld houdt, en hoe jullie samen beslissen over grote uitgaven.

Getrouwd, geregistreerd of samenwonend? Dat kan uitmaken voor de verblijfsvergunning van je partner, voor meeverzekeren in de zorg en voor erven. Schrijft je partner zich in Luxemburg in als gezinslid van jou, dan telt een echtgenoot of geregistreerd partner meteen. Wonen jullie ongehuwd samen, dan moet de Direction générale de l'immigration (de immigratiedienst) eerst vaststellen dat jullie relatie duurzaam is. Dat vraag je aan vóór de registratie, niet erna. Kijk bij je inschrijving en bij je zorg verderop in je plan wat er verder voor jullie geldt.

Gaan er kinderen mee? Hoe je het vertelt, hangt af van hun leeftijd:

• Tot een jaar of vier: vertel het kort voor de verhuizing en houd vaste gewoontes aan, zoals het slaapritueel en de knuffel in de handbagage.
• Basisschool: vertel het ruim van tevoren en laat ze meekijken: foto's van de school, de buurt en het huis. Laat ze iets kiezen, zoals hun kamer.
• Tieners: betrek ze bij het besluit zelf. Voor hen weegt het afscheid van vrienden het zwaarst. Spreek af hoe ze contact houden en wanneer ze hun vrienden terugzien.

Bespreek de school vóór je de plek kiest. De Luxemburgse openbare school wisselt van taal:

• Ze begint in het Luxemburgs.
• Kinderen leren lezen in het Duits. Vanaf schooljaar 2027/2028 kunnen ouders ook voor het Frans kiezen.
• Daarna schakelt de school over op het Frans.

Voor een Nederlands kind is dat een driedubbele taalsprong. Er zijn ook openbare internationale scholen met Engelse en Franse secties, en dure private scholen. Waar die staan, bepaalt waar je gaat wonen.

Wie leert de taal, en wanneer? Luxemburg heeft drie officiële talen: Luxemburgs, Frans en Duits. De overheid schrijft in het Frans, de buren spreken Luxemburgs. Spreek af wie welke taal leert. Vaak heeft de partner zonder werk de taal het hardst nodig, en juist die heeft geen collega's om mee te oefenen. Plan het samen, liefst al vóór vertrek.

In deze stap leg je je vertrekdatum vast. Vanaf hier telt alles terug. Dit traject kent drie klokken die je zelf start:

• Acht dagen voor de melding, vanaf de dag dat je je woning betrekt.
• Drie maanden voor de registratie.
• Zes maanden voor de auto.

Zet ze alle drie in je agenda op de dag dat je datum vaststaat.