Partner reist mee zonder eigen baan: uitschrijven, zorg, AOW en het huis
Je partner heeft daar een baan, een visum of een verblijfsrecht; jij gaat mee zonder eigen baan. Administratief ben je dan geen bijrijder: de uitschrijving, het einde van je zorgverzekering en je AOW-opbouw gelden voor jou apart. Wat je terugkrijgt als je het goed regelt, wat het kost als je het laat lopen — en wanneer "gewoon ingeschreven blijven" wél mag.
5 min lezen
Geschreven en nagelopen door Auke, op , aan de hand van de bronnen onderaan. Klopt er iets niet meer? Meld het hieronder, ik pas het aan.
Ga je "gewoon mee" met je partner, zonder eigen baan daar, dan ben je voor de Nederlandse overheid toch een zelfstandige emigrant met een eigen dossier. Ben je meer dan acht maanden per jaar weg, dan geldt voor jou:
- Je schrijft je uit bij de gemeente.
- Je zorgverzekering stopt.
- Je AOW-opbouw stopt. AOW is het Nederlandse staatspensioen. Die opbouw kun je voor minimaal € 569 per jaar vrijwillig doorzetten.
Blijf je minstens vijf maanden per jaar hier, dan mag je ingeschreven blijven. Dit geldt voor elke bestemming. Wat jij nodig hebt om daar te mogen wonen, een visum, een vergunning of alleen een registratie, staat in de landstappen van je stappenplan.
Waarom niet gewoon ingeschreven blijven?
Het is de eerste gedachte van bijna iedereen in deze situatie: waarom zou je je uitschrijven als je daar geen baan hebt? Omdat het bij de meeste plannen geen keuze is.
De Wet BRP, de wet over de inschrijving bij de gemeente, zegt dat je aangifte van vertrek doet als je naar redelijke verwachting ten minste twee derde van het jaar buiten Nederland verblijft. NederlandWereldwijd maakt daar "meer dan 8 maanden" van, niet per se aaneengesloten. Het waarschuwt dat je anders een boete kunt krijgen.
De regel geldt per persoon. Je partner kan zich uitschrijven terwijl jij blijft staan, als jij minstens vijf maanden per jaar hier bent.
Ingeschreven blijven terwijl je meer dan acht maanden weg bent, levert niets op: je paspoort blijft Nederlands, je BSN blijft geldig. Wat je verliest zijn aanspraken (zorgverzekering, toeslagen, AOW-opbouw), en die verlies je ook door ten onrechte ingeschreven te blijven, alleen dan met een boete of terugvordering erbij.
Wat je terugkrijgt als je het wél goed doet:
- een internationaal bewijs van uitschrijving (alleen als de uitschrijfdatum gelijk is aan je emigratiedatum);
- een uitschrijving die de gemeente zelf doorgeeft aan de Belastingdienst, je zorgverzekeraar en je pensioenfonds.
Wat stopt er op de uitschrijfdatum voor jou?
Je zorgverzekering hangt aan wonen in Nederland, niet aan je polis. Controleer of je meeverzekerd bent bij de werkgever van je partner en vanaf welke dag. Zo niet, dan sluit je zelf een verzekering af. Zie Zorgverzekering opzeggen zonder gat.
Je AOW-opbouw. Ieder jaar dat je niet verzekerd bent, krijg je later 2% minder AOW, en dat gat is niet meer in te halen. De SVB, de instantie die de AOW uitbetaalt, biedt een vrijwillige verzekering voor AOW en Anw. De Anw is de uitkering voor nabestaanden. De voorwaarden:
- Je meldt je aan binnen één jaar na het einde van de verplichte verzekering (meestal de dag van vertrek).
- Je moet direct vóór vertrek minstens één jaar aaneengesloten verzekerd zijn geweest.
Zonder eigen inkomen betaal je het minimum. Vraag de Anw meteen aan: overlijd je onverzekerd, dan krijgen je nabestaanden niets. Achtergrond in AOW bij emigratie.
Je toeslagen stoppen bij emigratie en zet je zelf stop. Zie Toeslagen stopzetten bij emigratie.
Je belastingpositie. Jullie worden allebei buitenlands belastingplichtig. Nederland belast dan alleen nog Nederlands inkomen, en onroerend goed in Nederland "is altijd in Nederland belast". Voor het jaar van vertrek doen jullie ieder een M-aangifte, de aangifte over het emigratiejaar.
Aftrekposten en heffingskortingen houd je alleen als kwalificerend buitenlands belastingplichtige. Daarvoor moet je aan twee dingen voldoen:
- Je woont in de EU, de EER, Zwitserland of op de BES-eilanden.
- Je betaalt over minimaal 90% van je inkomen belasting in Nederland. Als partners is dat samen over 90% van jullie gezamenlijke inkomen.
Met een baan van je partner in Amerika of Australië haal je dat niet.
| Wat | Regel of bedrag |
|---|---|
| Uitschrijven verplicht | meer dan 8 maanden per jaar buiten Nederland |
| Aangifte van vertrek | vanaf 5 dagen vóór vertrek tot op de dag zelf |
| AOW-korting | 2% per niet-verzekerd jaar |
| Vrijwillige AOW-verzekering aanvragen | binnen 1 jaar na einde verplichte verzekering (meestal vertrek) |
| AOW-premie vrijwillig (2026) | 17,9% van je inkomen, minimaal € 569, maximaal € 5.693 |
| Anw-premie vrijwillig (2026) | 0,1%, minimaal € 3, maximaal € 31 |
| Kwalificerend buitenlands belastingplichtig | ≥ 90% van het inkomen in Nederland belast |
| Hypotheekrenteaftrek na vertrek, huis leeg te koop | nog 4 jaar |
| Auto schorsen bij de RDW | voor 1, 2 of 3 jaar |
Wat regel je zelf, en wat als je een deel van het jaar hier bent?
Drie dingen die je partner niet voor je kan doen:
- een werkende DigiD met de app;
- een bankrekening op je eigen naam, niet alleen een en/of-rekening (zie Bankrekening en DigiD aanhouden);
- een buitenlands adres dat je bij elke instantie doorgeeft.
Ben je een deel van het jaar hier, dan schors je de auto die je hier laat staan bij de RDW, de dienst die voertuigen registreert. Dan geldt: geen motorrijtuigenbelasting, verzekering of APK (de periodieke keuring), maar hij mag niet op de openbare weg.
Blijf je onder de grens, dan houd je je BSN, DigiD, huisarts en zorgverzekering. Die zorgverzekering hangt wel aan waar je werkelijk woont. Leg je ritme dus vooraf aan je verzekeraar en de SVB voor.
Wat gebeurt er met het huis?
De hypotheekrenteaftrek bestaat na emigratie alleen nog voor wie kwalificerend buitenlands belastingplichtige is. Staat het huis leeg te koop, dan mag je de rente nog vier jaar aftrekken. Daarna telt de woning als Nederlands vermogen in box 3, de belasting op sparen en beleggen, met de hypotheek als schuld ertegenover. Bij verhuur of aanhouden gebeurt dat meteen. Verkopen, verhuren of aanhouden leg je één keer, vóór de uitschrijving, naast een fiscalist.
Blijven er studerende kinderen achter, dan geef je hun aanvullende beurs van DUO je buitenlandse inkomen zelf door, via Mijn DUO. DUO is de dienst die de studiefinanciering uitvoert. Voor jongere kinderen die achterblijven gelden andere regels: Emigreren met kinderen na een scheiding. Wie het laat lopen, ontdekt de terugvordering, het AOW-gat en de weggevallen renteaftrek stuk voor stuk. Meestal is dat in het tweede jaar, als de M-aangifte binnenkomt.
In Vertrekklaar hoort dit bij de fase Nederland afsluiten van het traject: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie — in jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk hoe het stappenplan werkt.
Waar dit op rust
De feiten in dit artikel komen van deze officiële pagina's. Regels veranderen. Bij twijfel geldt de bron, niet dit artikel.
- NederlandWereldwijd — wanneer moet ik me uitschrijven bij een Nederlandse gemeente — nederlandwereldwijd.nl
- NederlandWereldwijd — hoe schrijf ik me uit als ik naar het buitenland ga — nederlandwereldwijd.nl
- Wet basisregistratie personen, artikel 2.43 — aangifte van vertrek bij ten minste twee derde van het jaar buiten Nederland — wetten.overheid.nl
- SVB — u gaat buiten Nederland wonen of werken, 2% minder AOW per jaar — svb.nl
- SVB — voorwaarden voor vrijwillig verzekeren — svb.nl
- SVB — wat vrijwillig verzekeren buiten Nederland kost — svb.nl
- Belastingdienst — bent u een kwalificerend buitenlands belastingplichtige? — belastingdienst.nl
- Belastingdienst — hypotheekrente aftrekken als kwalificerend buitenlands belastingplichtige — belastingdienst.nl
- Belastingdienst — wonen in het buitenland met Nederlands inkomen — belastingdienst.nl
- DUO — het inkomen van je ouders, ook uit het buitenland — duo.nl
- RDW — een voertuig schorsen — rdw.nl
Verder lezen
- Nederland verlatenAfsluiten en afmelden2 min
Een cadeau voor iemand die gaat emigreren: wat echt helpt
Wie emigreert, wil weinig spullen meenemen en heeft heel veel te regelen. Het beste cadeau is dus licht, of helpt bij het regelen. Tien ideeën, van een middag inpakken tot een stappenplan voor het nieuwe land.
Bijgewerkt 19 oktober 2026
- Nederland verlatenAfsluiten en afmelden5 min
Emigreren met je partner: het gesprek, de taakverdeling en jullie papieren
Een emigratie lukt het best als jullie er allebei achter staan. Drie avonden om het besluit samen te nemen, een verdeling van het werk, en wat het uitmaakt of je getrouwd, geregistreerd of samenwonend bent: voor je verblijf, je nationaliteit en je erfenis. Met de AOW-valkuil voor wie meegaat zonder eigen inkomen.
Bijgewerkt 17 oktober 2026
- Nederland verlatenAfsluiten en afmelden5 min
Emigreren met kinderen na een scheiding: de toestemming die vóór alles komt
Bij gezamenlijk gezag mag je niet zomaar met de kinderen naar het buitenland — je hebt toestemming van de andere ouder nodig, of vervangende toestemming van de rechter. Wat de rechter weegt, en waarom vertrekken zonder toestemming juridisch kinderontvoering is.
Bijgewerkt 26 september 2026