Emigreren met je partner: het gesprek, de taakverdeling en jullie papieren

Wat als een van jullie meegaat zonder eigen inkomen?

Ook wie meegaat, is voor de Nederlandse overheid een emigrant met een eigen dossier. Wie buiten Nederland gaat wonen, is volgens de SVB "meestal niet meer verzekerd" voor de AOW, het staatspensioen, en de Anw, de uitkering voor nabestaanden.

• Voor elk jaar dat je niet verzekerd bent, krijg je later 2% minder AOW.
• Je kunt je bij de SVB vrijwillig verzekeren. Daarvoor heb je 1 jaar, vanaf het moment dat je niet meer verzekerd bent.
• Met weinig of geen inkomen betaal je in 2026 de minimumpremie: € 569 voor de AOW en € 3 voor de Anw.

Een vrijwillige verzekering geldt niet vanzelf voor het hele gezin. De SVB schrijft: "Uw partner moet zelf een vrijwillige verzekering afsluiten." Sluit alleen de werkende partner een verzekering af, dan bouwt de partner zonder inkomen niets op. Na dat ene jaar is de kans voorbij.

Bespreek ook het geld zelf: houdt de partner zonder inkomen een eigen rekening, en hoe beslissen jullie over grote uitgaven? Uitschrijven, zorg en het huis staan in Partner reist mee zonder eigen baan.

Maakt het uit of je getrouwd, geregistreerd of samenwonend bent?

Voor je verblijf in de EU en voor je nationaliteit wel. Voor de AOW niet: daar staat ieder er alleen voor.

Wat	Getrouwd	Geregistreerd partner	Samenwonend
Familielid onder de EU-verblijfsrichtlijn	ja	als het nieuwe land het partnerschap gelijkstelt met een huwelijk	nee, wel een makkelijker verblijf bij een bewezen duurzame relatie
Nederlanderschap houden als je de nationaliteit van je partner aanneemt	ja	ja	de wet noemt alleen huwelijk en geregistreerd partnerschap
Vrijwillige AOW-verzekering	ieder apart	ieder apart	ieder apart

Je verblijf in de EU. Voor een partner met "een deugdelijk bewezen duurzame relatie" vergemakkelijkt het nieuwe land volgens de Europese verblijfsrichtlijn (2004/38) binnenkomst en verblijf. Buiten de EU bepaalt elk land zelf wie als partner mee mag.

Je nationaliteit. Neem je vrijwillig een andere nationaliteit aan, dan verlies je volgens de Rijkswet op het Nederlanderschap meestal de Nederlandse. Niet als je "gehuwd is met een persoon die die andere nationaliteit bezit"; een geregistreerd partnerschap telt hier als huwelijk. Volgens de handleiding bij de wet geldt die uitzondering niet als twee Nederlandse echtgenoten op dezelfde dag een andere nationaliteit krijgen. Dan verliezen ze allebei het Nederlanderschap.

Je erfenis. Woon je als Nederlander in het buitenland, dan geldt volgens de Rijksoverheid voor je erfenis "het recht van het land waar u woont". Wil je het Nederlandse erfrecht, dan leg je die keuze bij de notaris vast in een testament.

Hoe vertel je het de kinderen?

Dat hangt af van hun leeftijd:

• Tot een jaar of vier: vertel het kort voor de verhuizing en houd vaste gewoontes aan, zoals het slaapritueel en de knuffel in de handbagage.
• Basisschool: vertel het ruim van tevoren en laat ze meekijken, met foto's van de school, de buurt en het huis. Laat ze iets kiezen, zoals hun kamer.
• Tieners: betrek ze bij het besluit zelf. Voor hen weegt het afscheid van vrienden het zwaarst. Spreek af hoe ze contact houden en wanneer ze hun vrienden terugzien.

Woont de andere ouder van je kind in Nederland, lees dan eerst Emigreren met kinderen na een scheiding.

Wie leert de taal, en wanneer?

Wie werkt, oefent de taal met collega's. Wie meegaat zonder baan, heeft die niet, en heeft de taal juist het hardst nodig: bij de huisarts en op school. Spreek af wie wat leert, en begin liefst al vóór vertrek, samen.

In Vertrekklaar hoort dit bij de fase Nederland afsluiten van het traject: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie — in jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk hoe het stappenplan werkt.