Het stappenplan voor Bulgarije

Als Nederlander heb je geen visum nodig en mag je met je paspoort of identiteitskaart drie maanden in Bulgarije zijn. Blijf je langer, dan vraag je binnen die drie maanden een verblijfsbewijs voor langdurig verblijf aan bij de directie Migratie van het ministerie van Binnenlandse Zaken. Het kost 3,58 euro en geldt tot vijf jaar.

Dat bewijs is meer dan een papier: het geeft je het persoonsnummer waar de bank, de zorgkas en de verkeerspolitie om vragen. Zonder dat nummer begint er in Bulgarije niets.

De belasting. Het verdrag is nieuw, uit 2020, en van het moderne type: pensioenen, lijfrenten en socialezekerheidsuitkeringen mag de staat belasten waar ze vandaan komen. Nederland heft dus over je bedrijfspensioen én je AOW, zonder drempel. Een vrijstelling loonheffing bestaat hier niet.

En Bulgarije? Dat belast pensioenen niet — niet de eigen, en uitdrukkelijk ook niet die uit verplichte verzekering in het buitenland. Er is dus geen tweede heffing en niets om te verrekenen: wat je in Nederland betaalt, is wat je betaalt. Wat je in Bulgarije wél belast ziet, is loon, winst en huur uit een Bulgaars pand, tegen een vlaktaks van tien procent.

De zorg. Bulgarije is verdragsland. Met een Nederlands wettelijk pensioen loop je via het CAK: een S1-formulier, registreren bij de regionale kas van het ziekenfonds, en een huisarts kiezen op een formulier — daarna heb je dezelfde zorg als een Bulgaarse verzekerde.

Sofia heeft de internationale scholen en de Engelstalige artsen; Plovdiv is kleiner en warmer. Aan de Zwarte Zee, rond Varna en Burgas, wonen al veel Nederlanders en Britten, en in de dorpen daarachter en rond Veliko Tarnovo kosten huizen een fractie van thuis. De bergen — Rila, Pirin, de Rodopen — zijn koud en leeg.

Bulgaars is een Slavische taal in het Cyrillische alfabet. Buiten de steden en de kust is het de enige taal aan het loket, en de borden lees je pas als je het alfabet kent. Ga in de winter kijken: de zomers zijn heet, de winters in het binnenland koud, en een oud dorpshuis stoken is een echte post.

Het papierwerk is hier goedkoop: het verblijfsbewijs kost 3,58 euro, het rijbewijs hoeft niet om, de registratie van de auto 17,90 euro. Wat er wél is: een milieuheffing op de auto naar leeftijd, tot bijna tweehonderd euro voor een auto ouder dan tien jaar, en bij een koophuis de gemeentelijke overdrachtsbelasting tot drie procent. Sinds 1 januari 2026 rekent Bulgarije in euro's, dus de wisselkoers is uit het budget verdwenen.

Bespreek de taal vóór je de plek kiest. Voor volwassenen die thuis werken is Bulgaars een hobby; voor kinderen op een dorpsschool is het de hele dag, in een ander alfabet. Wie naar Sofia gaat, koopt gemak; wie naar de kust of het platteland gaat, koopt ruimte en een taal die niemand van jullie spreekt.

Vanaf hier telt alles terug. Dit traject kent twee klokken die je zelf start: drie maanden na binnenkomst voor het verblijfsbewijs, en een maand na binnenkomst van de auto voor de registratie. Zet ze allebei in je agenda op de dag dat je datum vaststaat.