Het stappenplan voor Guyana

In deze stap leer je hoe je in Guyana mag verblijven. Met een Nederlands paspoort heb je geen visum nodig. Dat zeggen zowel NederlandWereldwijd als het Guyaanse ministerie van Buitenlandse Zaken.

Hoe lang je mag blijven, staat in de Immigration Act, de immigratiewet. Bij aankomst geeft de immigratiebeambte je een verblijf van hooguit drie maanden. Hij schrijft erbij waarvoor: als bezoeker, voor werk, voor zaken, voor medische behandeling of voor een ander tijdelijk doel. De Chief Immigration Officer kan het verblijf verlengen, tot hooguit drie jaar na de dag dat je binnenkwam.

Het loket is de Immigration Support Services, de immigratiedienst van het Ministry of Home Affairs. Op het e-loket staan deze aanvragen, elk met een verlenging:

• een bezoek;
• werk, via een werkgever in Guyana;
• zaken, met een sponsor of bedrijf in Guyana;
• studie, aan een erkende school.

Daarnaast is er de landing permit, de toestemming om binnen te komen voor werk, zaken of studie, die je vóór je reis aanvraagt.

Een route voor gepensioneerden staat er niet bij. Veel landen kennen een verblijf op pensioen of vast inkomen, zoals Colombia of Panama. Guyana niet: op de sites van de ministeries en in de immigratiewet vind je geen inkomensdrempel waarmee je mag blijven.

In deze stap zie je wat emigreren naar Guyana doet met je belasting, je AOW en je zorg. Bij elk van de drie is het antwoord hetzelfde: er is geen verdrag.

De belasting. Guyana staat niet in de tabel met verdragslanden van de Belastingdienst, van januari 2026. In de verdragenbank staan met Guyana alleen een luchtvaartverdrag, een bosbouwakkoord en verklaringen over de Ariane-raketten. Nederland blijft dus heffen over je AOW, je pensioen en je lijfrente. En Guyana belast je zodra je er inwoner bent: na meer dan 183 dagen in het jaar. Hoe dat uitpakt, staat in stap 3.2 en 3.3.

De AOW. Guyana staat niet bij de 36 landen waarmee Nederland een socialezekerheidsverdrag heeft. De AOW gaat wel mee, maar tot de gehuwdennorm. Voor een stel verandert er niets. Wie alleen gaat, valt terug van zeventig naar vijftig procent van het netto minimumloon.

De zorg. Guyana staat ook niet op de lijst van verdragslanden voor de zorg. Daar staat alleen Frans-Guyana, onder Frankrijk. Er is dus geen CAK. Je Nederlandse basisverzekering stopt als je je uitschrijft. Zie stap 3.1.

Je AOW-opbouw stopt. Wie buiten Nederland woont, is meestal niet meer verzekerd. Elk jaar tot je AOW-leeftijd kost dan 2 procent van je latere AOW. Je kunt je vrijwillig verzekeren bij de SVB. De aanmelding moet binnen één jaar binnen zijn.

In deze stap kies je waar je wilt wonen. De meeste loketten zitten in Georgetown: de Immigration Support Services in het GPO-gebouw aan Robb Street, en de Guyana Revenue Authority, de belastingdienst, aan Camp Street. Wie verder weg wil wonen, rijdt voor elke aanvraag naar de hoofdstad.

Kijk bij elke plek naar drie dingen:

• De weg naar de loketten. Je verlengingen en je werkvergunning lopen via Georgetown. Reken uit hoe lang je erover doet.
• De zorg. Het Georgetown Public Hospital is het belangrijkste verwijsziekenhuis van het land. Vraag bij elke plek waar het dichtstbijzijnde ziekenhuis is, en of jouw polis daar werkt.
• Het verkeer. Guyana rijdt links. Rijd een paar weken mee voordat je zelf achter het stuur gaat.

Je verkenningsreis kan meteen je eerste verblijf zijn. Met een Nederlands paspoort heb je geen visum nodig, en je krijgt hooguit drie maanden. Wil je langer blijven, vraag de verlenging dan op tijd aan. Zie stap 2.2.

In deze stap zie je wat de verhuizing jullie gaat kosten. Aan de kant van de loketten is Guyana goedkoop. Een verlenging van je bezoek kost 5.125 GYD, ongeveer 22 euro. Een belastingnummer kost 1.000 GYD, en vanaf 65 jaar niets.

Het geld zit in drie andere posten:

• De zorgpolis die het CAK vervangt, en die elk jaar terugkomt.
• De verhuizing over de oceaan. Over je inboedel betaal je invoerrecht, tenzij je de status van settler krijgt. Zie stap 4.2.
• De auto, want een Nederlandse auto heeft het stuur links en komt in Guyana in de regel niet op kenteken. Je verkoopt hem hier en koopt daar een andere.

In dit gesprek beslissen jullie samen of Guyana past, en wanneer. Bij dit land horen drie dingen die je samen moet zien.

• De grond om te blijven. Zonder werk, zaken, studie of een Guyaanse partner ben je bezoeker, met hooguit twee verlengingen. Weet vooraf op welke grond jullie blijven, en wat er gebeurt als die wegvalt.
• De AOW. De terugval naar de gehuwdennorm raakt alleen wie alleen gaat. Overlijdt een van jullie, dan wordt de ander alleenstaand. Ook dan blijft het de lagere AOW zolang je in Guyana woont.
• De afstand. Familie en kleinkinderen in Nederland zie je niet meer even tussendoor. Spreek af hoe vaak jullie terugkomen, en wie de reis betaalt.

Kies de dag waarop je wilt vertrekken. Het plan rekent vanaf die datum terug: wanneer je werkgever de aanvraag moet indienen, wanneer je papieren klaar moeten zijn en wanneer je je uitschrijft.

Reken twee klokken mee. Ga je voor werk, dan staat de vacature eerst drie maanden in de krant, en duurt de behandeling daarna een maand. En na aankomst loopt je verblijf af op de datum in je paspoort. Een verlenging vraag je aan vóór die datum.