Het stappenplan voor Frankrijk

Geen visum, geen registratie, geen verblijfskaart — de Franse wet zegt het letterlijk: EU-burgers hoeven geen verblijfsdocument te hebben. Wil je er toch een (handig bij sommige loketten), dan kun je een carte de séjour "Citoyen UE" aanvragen, maar niets verplicht je.

Voor de volledigheid, want deze site vertelt ook wat niemand vertelt: er stáát een melding bij de mairie in de wet, binnen drie maanden na vestiging. Er is geen boete op, het bewijs ervan mag nergens als voorwaarde gelden, en de overheidsvoorlichting noemt hem niet eens meer. Het enige gevolg van niet melden is dat je formeel geacht wordt er korter dan drie maanden te wonen.

De echte les is een andere: omdat geen enkel loket je dwingt, start er ook niets vanzelf. De zorg, de fiscus en de bank leren pas dat je bestaat als jij je meldt — en van die drie telt de zorg in maanden. Dit traject draait om klokken die jij moet starten.

Drie routes, net als in Spanje en Portugal — maar met een langere overbrugging, en dat is de kernwaarschuwing van deze corridor. Ga je in Frankrijk werken, dan heb je vanaf de start van je werk recht op het woonlandstelsel (PUMa) en kun je meteen inschrijven. Ben je gepensioneerd, dan regelt het S1-formulier van het CAK je toegang. Werk je niet — je leeft van vermogen, of werkt op afstand voor een Nederlandse werkgever — dan begint jouw recht pas na drie maanden stabiel verblijf, en moeten je middelen minstens op het niveau van het Franse sociale minimum liggen.

Tel daarbij op dat de behandeling van je inschrijving zelf maanden mag duren, en de som is duidelijk: tussen je Nederlandse dekking (die bij emigratie stopt) en je werkende Franse dekking zit een gat dat jij moet overbruggen. Hoe je dat doet regel je in fase 2 — hier hoef je alleen te wéten welke route van toepassing is.

Frankrijk is groot, en de regiokeuze heeft hier twee kanten die Nederlandse dromers allebei onderschatten. De eerste is geld: de officiële huurobservatoria meten in Parijs zo'n zesentwintig euro per vierkante meter, in de provinciesteden elf à dertien, en op het diepe platteland zes à zeven. Dezelfde maandhuur koopt buiten de Randstad-van-Frankrijk dus twee tot vier keer zoveel woning.

De tweede kant is voorzieningen. In delen van het platteland nemen huisartsen geen nieuwe patiënten aan — en zonder verklaarde huisarts vergoedt de zorg structureel minder (fase 5 legt uit hoe dat werkt). Wie voor de stilte kiest, checkt éérst of er een dokter, een school en een station binnen bereik zijn. En reken buiten de zomer: tweede-huizen-streken hebben een winterkant, met dichte luiken en een dorpsplein zonder mensen.

Buiten de steden is Engels geen vangnet. De taal weegt in dit traject zwaarder dan in Spanje of Portugal — neem hem mee in de keuze, niet als voetnoot.

De rekentool voor Frankrijk rekent op jullie eigen verhuiskeuzes en laat drie kostenblokken zien. Het aanvraagblok is bij Frankrijk vrijwel nul — er is immers geen registratie en er zijn geen leges. Het geld zit in de verhuizing (de kortste rit van al onze bestemmingen, dus ook de goedkoopste) en in de landing: borg en huur, leven zolang er nog geen inkomen binnenkomt, en de mutuelle — de aanvullende zorgverzekering die vrijwel elke Fransman heeft — in je maandbudget.

Vuistregel die het traject minder stressvol maakt: reken jezelf niet rijk op een snelle verkoop of een snelle baan, en begin pas met uitgeven als de eerste maanden gedekt zijn.

Dit is de stap zonder formulieren, en toch mislukken hier de meeste trajecten. Emigreren doe je niet alleen — ook als de papieren op één naam staan. Bespreek met je partner en, afhankelijk van hun leeftijd, je kinderen: waarom willen we dit, wat geven we op, en wat is voor ieder van ons de voorwaarde om ja te zeggen?

Bij Frankrijk verdient de taal het zwaarste gewicht van het gesprek. Het dagelijks leven — de school, de dokter, het gemeentehuis, de buren — loopt in het Frans, en anders dan in de Algarve of aan de Costa is er buiten de steden geen Engelstalig vangnet. Voor kinderen geldt wat overal geldt: jonge kinderen pikken het verrassend snel op, voor tieners is de overgang zwaarder en is extra ondersteuning geen luxe.

Sluit de oriëntatiefase af met een streefdatum voor vertrek. Niet als deadline — als kompas. Ook hier wacht je op niemands toestemming, dus het tempo is aan jou. Realistisch beeld: van serieus besluit tot geregeld zijn duurt dit traject voor de meeste mensen drie tot negen maanden — waarbij "geregeld" bij Frankrijk vooral betekent: de zorgklok uitgetikt.

Invullen doe je hieronder in deze kaart, en invullen ís afronden. Je streefdatum kun je altijd aanpassen — de planning past zich dan mee aan.