Het stappenplan voor Panama

Het pensionado-visum is de reden dat Panama dé pensioenbestemming van de Amerika's is: een aantoonbaar levenslang pensioen van US$ 1.000 per maand — AOW plus bedrijfspensioen telt mee — geeft permanent verblijf vanaf dag één. Geen jaarlijkse verlenging zoals in Thailand, geen deposito zoals in Indonesië, geen leeftijdseis.

Twee dingen horen er meteen bij. Elke aanvraag loopt verplicht via een Panamese immigratieadvocaat — dat is wettelijk zo geregeld, dus de advocaatkosten zijn geen luxe maar een vaste post. En het internet staat vol dode informatie over de oude Friendly Nations-route ("direct permanent met een eigen bv"): die is in 2021 afgeschaft. Deze corridor werkt met de regels van nu.

"Belastingvrij wonen in Panama" is de belofte van duizend Engelstalige sites, en hij verzwijgt de Nederlandse kant. Panama belast buitenlands inkomen inderdaad niet — maar het verdrag geeft Nederland het heffingsrecht over je AOW én je pensioen, en de loonheffing loopt dus gewoon door. Wat je wint is het premiedeel en de rechtszekerheid, niet de belasting. De AOW zelf gaat wél volledig mee: Nederland en Panama hebben sinds 2005 een exportverdrag, dus ook een alleenstaande houdt de 70%-norm.

De zorg: geen CAK-route — je verzekert volledig particulier, en de verzekeraars hanteren instapgrenzen (lokaal tot zo'n 65, internationaal tot zo'n 74). Lees beide artikelen vóór je verder plant; dit zijn de twee sommen die de beslissing dragen.

Panama is drie landen in één. Panama-Stad: een wereldstad met de beste ziekenhuizen en stadse prijzen. Boquete in de hooglanden: het expat-dorp op 1.200 meter, het hele jaar rond de twintig graden, koele nachten. Coronado en de stranden: warm, vochtig, een uur van de stad. Verken ze alle drie — en doe het in het regenseizoen (mei tot en met november), want wie alleen het droge seizoen kent, kent het land niet.

Kijk ook eerlijk naar veiligheid per wijk (Panama hoort bij de veiligste landen van Latijns-Amerika, maar de verschillen per buurt zijn echt) en naar de taal: buiten de expat-enclaves is Spaans geen optie maar een voorwaarde.

De rekentool voor Panama rekent op jullie eigen verhuiskeuzes. De grote eenmalige post is hier niet de verhuizing maar het visumtraject: advocaat, leges, apostilles en vertalingen tellen op tot duizenden euro's per persoon. Daarna is het land betaalbaar — zeker met de wettelijke pensionado-kortingen — en loopt alles in dollars.

Die dollar is meteen de waarschuwing: je AOW en pensioen komen binnen in euro's, je leven loopt in dollars, en dat wisselkoersrisico is een vaste bewoner van je begroting. Reken met een marge, niet met de koers van vandaag.

Dit is de stap zonder formulieren, en toch mislukken hier de meeste trajecten. Bespreek met je partner en, afhankelijk van hun leeftijd, je kinderen: waarom willen we dit, wat geven we op, en wat is voor ieder van ons de voorwaarde om ja te zeggen?

Bij Panama zijn de zware punten de afstand — ruim tien uur vliegen, en familie komt minder vaak dan iedereen bij het afscheid belooft — de taal, en voor alleenstaanden de AOW-som uit stap 1.2: twintig procentpunt minder AOW is voor sommige budgetten het verschil tussen ruim en krap. Voer dat gesprek met de echte getallen op tafel.

Sluit de oriëntatiefase af met een streefdatum voor vertrek. Niet als deadline — als kompas. De klokken die hier het tempo zetten: de zorgacceptatie (regelen vóór elke onomkeerbare stap), het visumtraject van drie tot zes maanden, en de documentenlogistiek met apostilles en beëdigde vertalingen. Realistisch beeld: van serieus besluit tot geregeld zijn duurt dit traject voor de meeste mensen zes tot twaalf maanden.

Invullen doe je hieronder in deze kaart, en invullen ís afronden. Je streefdatum kun je altijd aanpassen — de planning past zich dan mee aan.