Het stappenplan voor China

Werken in China vraagt drie papieren, in een vaste volgorde. Je werkgever vraagt eerst online de werkvergunningsnotificatie aan — zonder werkgever bestaat die aanvraag niet, dus wie eerst wil verhuizen en daarna zoeken, heeft hier geen route. Met die notificatie haal jij het Z-visum in Den Haag, en na de landing wordt het compleet: de werkvergunning zelf en de residence permit, elk met een eigen klok. Eén misverstand meteen opruimen: Nederlanders reizen momenteel dertig dagen visumvrij naar China — voor vakantie en zakenbezoek. Werken mag daarop uitdrukkelijk niet, geen dag.

China deelt buitenlandse werknemers in drie klassen in, en anders dan in Canada of Australië is dit een drempel, geen wedstrijd: er is geen pool, geen ranking en geen uitnodigingsronde. Klasse B is de standaard en de lat ligt lager dan mensen denken: een bachelor plus twee jaar relevante werkervaring — of zestig punten op de tabel, waar salaris, opleiding en leeftijd (26-45 scoort het hoogst) het zwaarst tellen. Klasse A (85 punten, of zes keer het lokale gemiddelde loon) geeft versnelde afhandeling, geen leeftijdsgrens en een vergunning tot vijf jaar. Chinees spreken is géén eis — het telt hooguit vijf bonuspunten. Tel je punten eerlijk; wie onder de zestig blijft en geen bachelor-plus-twee heeft, weet het nu.

De Chinese overheid is niet de kostenpost: de werkvergunning is gratis en het visum kost ruim honderd euro per persoon. Het geld zit in de landing — borg en courtage, een woning in de expatwijken van Shanghai of Peking, de buffer tot het eerste salaris — en vooral in één post die alles overschaduwt als je kinderen meegaan: de internationale school, die per kind in de tienduizenden euro's per jaar loopt. De rekentool zet het op een rij voor jullie situatie, vóór het baanaanbod er is.

Twee dingen die de wervingsverhalen overslaan. De taal: Engels opent de deur bij internationale werkgevers, maar het gemeentekantoor, het ziekenhuis, het huurcontract en vrijwel elke app spreken Chinees — en anders dan het schrift doet vermoeden is gesproken Mandarijn goed te leren; begin vandaag. Het internet: Google, WhatsApp, Instagram en de meeste Nederlandse nieuwssites zijn in China geblokkeerd. Het contact met thuis verschuift in de praktijk naar WeChat — ook voor je ouders in Nederland — en werkgevers regelen voor het werk gelicenseerde internationale lijnen. Dit is geen voetnoot maar een dagelijkse realiteit; proef er deze week eerlijk aan.

Bespreek de dingen die pas later gaan wegen. De partnercarrière: op een S1-gezinsvisum mag je partner níét werken — daarvoor is een eigen werkvergunning nodig, met dezelfde drempel als de jouwe. Twee carrières betekent twee keer klasse B halen. Ongehuwd? De wettelijke gezinskring kent alleen echtgenoten, kinderen onder de 18 en (schoon)ouders — voor ongehuwde partners is er geen route. De AOW-val: voor alleenstaanden zakt de AOW hier blijvend naar de gehuwdennorm — het volledige verhaal staat in fase 3, maar het hoort in dít gesprek. En het land zelf: je bouwt een leven op in een staat met een gefilterd internet en een andere rechtsorde, waar permanent verblijf voor vrijwel niemand is weggelegd. Voor veel mensen is het de ervaring van hun leven — maar maak de ruil hardop.

Kies hieronder de datum waarop jullie in China willen staan. Het stappenplan rekent uit of dat haalbaar is met wat er nog moet gebeuren — en dat is hier overzichtelijker dan je denkt: de baanzoektocht is de grote onbekende, maar de keten daarna is in weken geteld, niet in maanden. Een streefdatum is van jou: je kunt hem altijd verzetten, en verzetten is een prima uitkomst.