Het stappenplan voor Sint-Maarten

Sint-Maarten is sinds 10 oktober 2010 een autonoom land binnen het Koninkrijk, met een eigen Landsverordening toelating en uitzetting — een andere wet dan die van Curaçao en Aruba, al lijken ze op elkaar. Je Nederlandse paspoort geeft je het recht om er te wonen: de wet noemt dat toelating van rechtswege, met als voorwaarden goed gedrag over de laatste vijf jaar, huisvesting en voldoende middelen van bestaan. Dat recht laat je vastleggen in een Verklaring van Rechtswege bij de immigratiedienst IBP.

En één ding is hier anders dan waar ook in het Koninkrijk: de landsgrens loopt over het eiland. De noordkant is het Franse Saint-Martin — Frankrijk, EU, euro's. Wonen doe je aan één kant, en je rechten verschillen per kant; deze corridor gaat over het land Sint Maarten. Voor élke Nederlandse instantie is dit intussen een gewone emigratie: je zorgverzekering stopt, je toeslagen stoppen, je AOW-opbouw stopt.

Werken mag: als Nederlander met toelating van rechtswege val je buiten het werkvergunningsregime voor vreemdelingen, en de arbeidsmarkt is er Engelstalig en toeristisch gedreven. De zorg werkt wezenlijk anders dan op Curaçao: er is geen woonlandstelsel voor iedereen. De ZV-verzekering van uitvoeringsorgaan SZV dekt alleen werknemers onder de loongrens (XCG 120.000 per jaar). Wie daarboven verdient, onderneemt of van pensioen leeft, verzekert zich volledig particulier.

Voor gepensioneerden is dat het breekpunt van deze corridor: er is geen CAK-route (die bestaat binnen het Koninkrijk nergens — wrang genoeg wél op het Fránse deel van het eiland), premies stijgen hard met de leeftijd en boven de vijfenzeventig accepteren veel verzekeraars geen nieuwe klanten. Lees het zorgartikel vóór je verder plant; fase 2 regelt de overgang.

Vakantie-Sint-Maarten en woon-Sint-Maarten zijn twee verschillende eilanden. Het toeristische zuiden rond Simpson Bay rekent Amerikaanse prijzen in Amerikaanse dollars; daarbuiten zakt de huur, maar de boodschappen komen overal per boot. Verken beide kanten van de grens — boodschappen doen en uit eten kan aan de Franse kant, in euro's — en kijk eerlijk naar wat het eiland níét heeft: de anonimiteit, de keuze en de seizoenen van Nederland, op zestien bij dertien kilometer.

En weeg het orkaanseizoen (juni tot en met november) serieus: Irma legde het eiland in 2017 vrijwel plat, en dat risico zit in de verzekeringspremies, de bouwkwaliteit en de planning van je verhuizing. Wie het eiland buiten het hoogseizoen kent en dan nog wil, wil het echt.

De rekentool voor Sint-Maarten rekent op jullie eigen verhuiskeuzes. Het papierwerk is hier opvallend goedkoop — de Verklaring van Rechtswege kost zo'n honderd euro en het eiland is een vrijhaven, dus invoerrechten bestaan niet. Het echte geld zit in de zeecontainer, de huur in Amerikaanse dollars en — voor gepensioneerden — de particuliere zorgverzekering die elk jaar terugkomt.

Vuistregel: reken in dollars, niet in guldens. De huren en veel boodschappen zijn er de facto gedollariseerd, en wie zijn begroting op de officiële koersen van de gulden bouwt, rekent zich rijk.

Dit is de stap zonder formulieren, en toch mislukken hier de meeste trajecten. Bespreek met je partner en, afhankelijk van hun leeftijd, je kinderen: waarom willen we dit, wat geven we op, en wat is voor ieder van ons de voorwaarde om ja te zeggen?

Bij Sint-Maarten zijn de zware punten de afstand — je vliegt niet even op en neer voor een verjaardag — en de taal op school: het onderwijs is er overwegend Engelstalig, en dat is voor kinderen een grotere overstap dan het bij de folderfoto lijkt. En praat over het orkaanseizoen: elk jaar een paar maanden alertheid hoort bij het leven hier, en niet iedereen draagt dat even licht.

Sluit de oriëntatiefase af met een streefdatum voor vertrek. Niet als deadline — als kompas. De klokken die hier het tempo zetten zijn de Verklaring van Rechtswege (reken op weken tot maanden), de container (weken op het water) en het orkaanseizoen: plan je aankomst liever niet midden in september. Realistisch beeld: van serieus besluit tot geregeld zijn duurt dit traject voor de meeste mensen vier tot negen maanden.

Invullen doe je hieronder in deze kaart, en invullen ís afronden. Je streefdatum kun je altijd aanpassen — de planning past zich dan mee aan.