Het stappenplan voor Bulgarije

In deze stap lees je wat je regelt om in Bulgarije te mogen blijven. Het draait om één document: het verblijfsbewijs, met daarop je persoonsnummer.

Als Nederlander heb je geen visum nodig. Met je paspoort of identiteitskaart mag je drie maanden in Bulgarije zijn. Blijf je langer, dan vraag je binnen die drie maanden een verblijfsbewijs voor langdurig verblijf aan. Dat doe je bij de directie Migratie van het Bulgaarse ministerie van Binnenlandse Zaken. Het kost 3,58 euro en geldt tot vijf jaar.

Dat bewijs is meer dan een papier. Het geeft je je persoonsnummer, het Bulgaarse nummer dat lijkt op ons BSN. De bank, de zorgkas (de regionale kas van het ziekenfonds) en de verkeerspolitie vragen er allemaal om. Zonder dat nummer begint er in Bulgarije niets.

Met deze stap weet je waar je belasting betaalt en hoe je zorg geregeld wordt.

De belasting. Het belastingverdrag tussen Nederland en Bulgarije is nieuw, uit 2020. Het volgt de moderne regel: pensioenen, lijfrenten en socialezekerheidsuitkeringen mag het land belasten waar ze vandaan komen. Nederland heft dus over je bedrijfspensioen én je AOW, zonder drempel.

Een vrijstelling loonheffing bestaat hier daarom niet. Bij veel andere landen vraag je die aan, zodat je pensioenfonds geen Nederlandse belasting meer inhoudt. Voor Bulgarije hoeft dat niet.

En Bulgarije zelf? Dat belast pensioenen niet. Niet de eigen pensioenen, en uitdrukkelijk ook niet die uit verplichte verzekering in het buitenland. Er is dus geen tweede heffing en niets om te verrekenen. Wat je in Nederland betaalt, is wat je betaalt.

Bulgarije belast wel loon, winst en huur uit een Bulgaars pand. Daarvoor geldt een vlaktaks van tien procent: één tarief, hoe hoog je inkomen ook is.

De zorg. Bulgarije is een verdragsland: een land waarmee Nederland afspraken heeft over de zorg. Met een Nederlands wettelijk pensioen loopt je zorg via het CAK. Zo gaat het:

• Je vraagt bij het CAK een S1-formulier aan.
• Met dat formulier registreer je je bij de regionale kas van het Bulgaarse ziekenfonds.
• Je kiest een huisarts, op een formulier.

Daarna heb je dezelfde zorg als een Bulgaarse verzekerde.

In deze stap kies je waar in Bulgarije je wilt wonen. De regio's verschillen sterk:

• Sofia heeft de internationale scholen en de Engelstalige artsen.
• Plovdiv is kleiner en warmer.
• Aan de Zwarte Zee, rond Varna en Burgas, wonen al veel Nederlanders en Britten.
• In de dorpen daarachter en rond Veliko Tarnovo kosten huizen een fractie van thuis.
• De bergen (Rila, Pirin, de Rodopen) zijn koud en leeg.

Reken ook de taal mee. Bulgaars is een Slavische taal, geschreven in het Cyrillische alfabet. Buiten de steden en de kust is het de enige taal aan het loket. De borden lees je pas als je het alfabet kent.

Ga in de winter kijken. De zomers zijn heet en de winters in het binnenland koud. Een oud dorpshuis stoken is dan een echte kostenpost.

In deze stap zie je wat de verhuizing gaat kosten. Het papierwerk is hier goedkoop:

• Het verblijfsbewijs kost 3,58 euro.
• Je rijbewijs hoeft niet om.
• De registratie van de auto kost 17,90 euro.

Het geld zit in andere posten. De auto betaalt een milieuheffing naar leeftijd en aandrijving. Die is het hoogst voor een auto ouder dan tien jaar. En koop je een huis, dan betaal je de gemeentelijke overdrachtsbelasting, tot drie procent.

Sinds 1 januari 2026 rekent Bulgarije in euro's. De wisselkoers is dus uit het budget verdwenen.

In dit gesprek zorg je dat het hele gezin achter de keuze staat. Je legt vast wat ieder van jullie nodig heeft om ja te zeggen. En je bespreekt de taal vóór je de plek kiest.

Ga je alleen? Voer dit gesprek dan met de mensen die je achterlaat. De vragen hieronder werken ook voor hen.

Neem er drie avonden voor. Eén gesprek is te kort voor zo'n besluit. Spreek drie avonden af, met een week ertussen:

• Avond 1, waarom. Wat hopen we in Bulgarije te vinden? Wat laten we hier achter ons? Zou dat daar echt anders zijn?
• Avond 2, wat we opgeven. Wie en wat gaan we missen? Waar zien we het meest tegen op? Wat doen we als het tegenvalt?
• Avond 3, de voorwaarden. Wat moet er voor ieder van ons geregeld zijn om ja te zeggen? Wanneer kijken we samen of het goed gaat, bijvoorbeeld na zes en na twaalf maanden? En wat is voor ons een reden om terug te gaan?

Schrijf de voorwaarden op. Op de keukentafelkaart past alles op één A4.

Verdeel het werk. Spreek af wie welk deel van dit plan trekt: de papieren, het huis en de opzeggingen, de school, de verhuizing. Zo draagt niet één van jullie alles. Nodig je partner uit in je plan; dan zien jullie allebei wat er af is.

Gaat een van jullie mee zonder eigen inkomen? Wie in Bulgarije woont en niet in Nederland werkt, bouwt meestal geen AOW meer op. Voor elk jaar dat je niet verzekerd bent, krijg je later 2 procent minder AOW. Je kunt je bij de SVB vrijwillig verzekeren. Daarvoor heb je een jaar, gerekend vanaf het moment dat je niet meer verzekerd bent. Bespreek ook of die partner een eigen rekening en eigen geld houdt, en hoe jullie samen beslissen over grote uitgaven.

Getrouwd, geregistreerd of samenwonend? Dat kan uitmaken voor de verblijfsvergunning van je partner, voor meeverzekeren in de zorg en voor erven. Kijk bij de registratie en bij je zorg verderop in je plan wat er voor jullie geldt.

Gaan er kinderen mee? Hoe je het vertelt, hangt af van hun leeftijd:

• Tot een jaar of vier. Vertel het kort voor de verhuizing en houd vaste gewoontes aan, zoals het slaapritueel en de knuffel in de handbagage.
• Basisschool. Vertel het ruim van tevoren en laat ze meekijken: foto's van de school, de buurt en het huis. Laat ze iets kiezen, zoals hun kamer.
• Tieners. Betrek ze bij het besluit zelf. Voor hen weegt het afscheid van vrienden het zwaarst. Spreek af hoe ze contact houden en wanneer ze hun vrienden terugzien.

Voor kinderen op een dorpsschool is Bulgaars de hele dag, in een ander alfabet. Hoe de school werkt, en waarom je je kind op tijd aanmeldt, lees je in het artikel over school bij deze stap.

Wie leert de taal, en wanneer? Voor volwassenen die thuis werken is Bulgaars een hobby. Wie naar Sofia gaat, kiest voor gemak. Wie naar de kust of het platteland gaat, kiest voor ruimte, en voor een taal die niemand van jullie spreekt. Vaak heeft de partner zonder werk de taal het hardst nodig, en juist die heeft geen collega's om mee te oefenen. Plan het samen, liefst al vóór vertrek.

Met deze stap leg je je vertrekdatum vast. Vanaf hier telt alles terug.

Dit traject kent twee termijnen. Je zet ze zelf in gang, op de dag dat jij of je auto Bulgarije binnenkomt:

• Binnen drie maanden na je binnenkomst vraag je het verblijfsbewijs aan.
• Binnen een maand nadat de auto binnenkomt, registreer je hem.

Zet ze allebei in je agenda op de dag dat je datum vaststaat.