School in Bulgarije: kleuterplicht vanaf vier, en waarom nieuwkomers achteraan staan bij de eerste klas

Kan je kind in Bulgarije naar een gewone openbare school? Ja, en het openbare onderwijs kost niets: de verplichte kleuterklassen zijn gratis, en voor de eerste zeven klassen zijn ook de schoolboeken gratis. Twee dingen zijn anders dan in Nederland. De kleuterschool is verplicht vanaf het jaar waarin je kind vier wordt. En voor de eerste klas telt hoe lang je al in de buurt van de school woont; wie net is verhuisd, komt achteraan.

Vanaf welke leeftijd moet je kind naar school?

Leeftijd of moment	Wat er geldt
Het schooljaar dat begint in het jaar waarin je kind 4 wordt	kleuterschool verplicht, gratis in openbare scholen
Het schooljaar dat begint in het jaar waarin je kind 7 wordt	begin van de leerplicht op school; met 6 kan, als het kind er klaar voor is
Klas 1 tot en met 4	basisschool
Klas 5 tot en met 7	onderbouw
Na klas 7 of 8	toelatingsexamen voor gespecialiseerde scholen
16 jaar	einde van de leerplicht
15 september	begin van het schooljaar, bij sportscholen 1 september

Sinds het schooljaar 2023/2024 is de kleuterschool verplicht voor alle kinderen van vier. Staat en gemeente moeten daarvoor plaatsen hebben. In openbare kleuterscholen betalen ouders sinds de hervorming geen maandgeld meer voor opvang en maaltijden; alleen extra activiteiten buiten het programma kosten geld.

Hoe wordt de eerste klas verdeeld?

In plaatsen met meer dan één school maakt de gemeente een systeem voor de toelating tot de eerste klas. Het belangrijkste criterium is hoe dicht de school bij het vaste of huidige adres van het kind ligt. De kinderen worden dan in vier groepen verdeeld, naar hoe lang ze al in het gebied van de school wonen.

Wie net is aangekomen, staat in de laatste groep. De groepen lopen van meer dan drie jaar in het gebied, via één tot drie jaar, naar korter dan een jaar, en de school laat de groepen op volgorde toe. Een gezin dat net is verhuisd, komt bij een volle school dus pas na alle kinderen die er langer wonen. Een broer of zus tot twaalf jaar op dezelfde school zet je kind wel meteen in de eerste groep, ongeacht het adres.

Past een groep niet, dan beslissen extra criteria, zoals een broer of zus ouder dan twaalf op dezelfde school, of een gezin met meer dan twee kinderen. De kleuterschool werkt vergelijkbaar: een van de algemene criteria is dat minstens één ouder zijn vaste of huidige adres in de gemeente of de wijk van de kleuterschool heeft. In sommige steden loopt de aanmelding via een elektronisch systeem met een puntentelling.

In klas 1 tot en met 6 kan je kind het hele schooljaar door overstappen naar een vrije plaats, in dezelfde of een andere school. Wie na de start van het schooljaar komt, kan dus instromen als er plaats is.

Hoe leert je kind Bulgaars?

Kinderen uit een EU-land hebben recht op gratis Bulgaarse taalles, en daarnaast op les in hun moedertaal en cultuur. De taalles komt er alleen als de ouder erom vraagt. Hij wordt individueel of in een groepje gegeven, afhankelijk van wat je kind nodig heeft, zijn woonplaats, leeftijd en gezondheid. Vraag er dus zelf om bij de inschrijving; het gaat niet vanzelf.

Hoe ziet het schooljaar eruit?

Het schooljaar begint op 15 september en bestaat uit twee perioden; de eerste duurt achttien schoolweken. Kinderen hebben herfst-, kerst-, tussen-, voorjaars- en zomervakantie. De school bepaalt zelf het begin en einde van de schooldag, en voor het begin van elk schooljaar maakt de directeur dat bekend.

Welke school past, en waar vind je ze?

Het ministerie van Onderwijs houdt een openbaar register bij van alle kleuterscholen en scholen, met contactgegevens van openbare, gemeentelijke en particuliere instellingen. In grotere steden zijn er ook particuliere kleuterscholen en scholen; daar gelden de voorwaarden van de school en het contract dat je met haar sluit.

Het adres bepaalt dus je kansen. Kies de wijk met de school in gedachten, niet andersom, en regel het verblijfsbewijs voor het hele gezin op dat adres. Hoe school past in de rest van jullie verhuizing, staat in het stappenplan voor Bulgarije.

In Vertrekklaar is dit fase 5 van 5 van het traject, stap 5.4: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie — in jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject naar Bulgarije of ga meteen naar stap 5.4 in het open stappenplan.