Zorg in Bulgarije: van het S1 van het CAK naar de huisarts die alles opent

Bulgarije heeft één nationaal ziekenfonds, de NZOK, met een regionale kas in elke provincie. Voor jou is de vraag niet welke verzekeraar, maar hoe je in dat fonds komt — en daarna welke huisarts.

Gepensioneerd: de S1-route via het CAK

Bulgarije staat op de lijst van verdragslanden. Heb je een Nederlands wettelijk pensioen of een uitkering, dan meld je je bij het CAK. Je krijgt een S1-formulier, en daarmee heb je recht op zorg in Bulgarije voor rekening van Nederland.

Je betaalt daarvoor geen Nederlandse zorgpremie meer maar een verdragsbijdrage, die in de meeste gevallen automatisch op je pensioen wordt ingehouden. Bulgarije rekent je daarnaast geen eigen premie: je valt niet onder de Bulgaarse verzekering maar onder de Nederlandse, en Bulgarije levert alleen de zorg.

Vraag het formulier ruim vóór je vertrek aan — reken op zes weken — en zeg je Nederlandse polis pas op als het rond is. Een gat tussen twee stelsels is het duurste dat je in dit traject kan overkomen.

Registreren bij de regionale zorgkas

Met je S1 en je verblijfsbewijs ga je naar de regionale kas van het ziekenfonds, de RZOK, van je woonplaats. Die registreert je dekking, meldt dat terug aan Nederland, en vanaf dat moment ben je in het Bulgaarse stelsel bekend. Het formulier in je la is geen verzekering; pas na deze registratie kun je de volgende stap zetten.

De huisarts is de sleutel

Om je rechten te gebruiken, moet je een huisarts kiezen, de личен лекар, op het registratieformulier voor de vaste keuze. Die huisarts is de eerste stap in elke behandeling en verwijst je naar een specialist; zonder verwijzing kom je daar niet.

Wisselen kan twee keer per jaar, van 1 tot 30 juni en van 1 tot 31 december. Wie verhuist, mag tussendoor tijdelijk kiezen, voor één tot zes maanden. Kies de huisarts in je eerste weken, en vraag bij de keuze naar Engels: in Sofia en aan de kust is dat te vinden, daarbuiten is Bulgaars de taal van de spreekkamer.

De eigen bijdragen

Per bezoek aan de huisarts of de tandarts betaal je een kleine eigen bijdrage: in 2025 was dat 2,90 lev, voor gepensioneerden 1 lev — omgerekend rond de anderhalve euro en een halve euro. In het ziekenhuis betaal je 5,80 lev per dag, alleen voor de eerste tien dagen. Sinds 2026 zijn die bedragen in euro's omgerekend tegen de vaste koers.

Wat het stelsel is, en wat niet

Je recht is een recht op de zorg uit het Bulgaarse stelsel: dezelfde zorg als voor Bulgaarse verzekerden, met dezelfde wachttijden en dezelfde eigen bijdragen voor medicijnen. Het publieke stelsel is goedkoop en ongelijk verdeeld: goede ziekenhuizen in Sofia, Plovdiv en Varna, dun op het platteland, en veel Bulgaren betalen privé bij voor specialisten en diagnostiek. Reken dat mee in je budget, ook met een S1: de registratie geeft je toegang, niet snelheid.

Werk je in Bulgarije: de route via de werkgever

Wie in loondienst gaat, wordt via de werkgever bij het ziekenfonds verzekerd, met de Bulgaarse premie, en kiest langs die weg een huisarts. Je Nederlandse verzekering eindigt op de dag dat je Bulgaarse begint, en het CAK komt er niet aan te pas. Wie zelfstandig is, verzekert zich via de eigen inschrijving als ondernemer.

De deadline voor vroegpensioen

Naar verwachting worden vanaf 1 november 2026 alleen nog nieuwe aanmelders met AOW of een arbeidsongeschiktheidsuitkering toegelaten tot de zorgroute voor gepensioneerden. Wie op vroegpensioen vertrekt zonder AOW valt er dan buiten en is aangewezen op een particuliere polis, of, bij werk, op het Bulgaarse stelsel via de werkgever.

Wie al klant is, houdt zijn rechten. Wie op het randje zit, heeft er belang bij vóór die datum aangemeld te zijn.