Het stappenplan voor Amerika

Eerst het eerlijke verhaal: voor veel mensen bestaat er geen route naar Amerika. Dat is beter om nu te weten dan na een jaar zoeken. Amerika heeft geen puntensysteem zoals Australië, en geen vrij verkeer zoals in Europa.

Wat er wél is, is een handvol specifieke sleutels:

• Een Amerikaanse werkgever die je sponsort.
• Een eigen bedrijf waarin je investeert. Dat is de Nederlandse route, zie de volgende stap.
• Uitzonderlijk talent in je vakgebied.
• Directe familie met een Amerikaans paspoort.
• Geluk in de jaarlijkse Green Card-loterij.

Ruim ook meteen één hardnekkig misverstand op: ESTA is géén emigratieroute. Met ESTA reis je in via het Visa Waiver Program, de regeling waarmee Nederlanders zonder visum het land in mogen. Dat mag maximaal negentig dagen, en alleen voor zaken of toerisme.

De ambassade schrijft er expliciet bij: wie langer wil blijven, of komt als werknemer, voor een overplaatsing of als investeerder, heeft een echt visum nodig. Op ESTA aankomen en het daar alsnog regelen, bestaat dus niet.

Als Nederlander heb je een deur die de meeste nationaliteiten niet hebben: het E-2-visum. Dat is het visum voor wie een substantieel bedrag investeert in een echt Amerikaans bedrijf en dat bedrijf zelf gaat leiden. Je hebt er geen werkgever voor nodig, geen loterij en geen wachtrij.

Die deur bestaat dankzij een vriendschaps- en handelsverdrag met de Verenigde Staten, dat sinds 5 december 1957 van kracht is. Daardoor staat Nederland op de lijst van verdragslanden voor het E-2-visum.

Twee dingen om meteen goed te zetten:

• Er is geen vast minimumbedrag. Het consulaat in Amsterdam zegt letterlijk dat er geen bedrag bestaat dat als "substantieel" geldt. Het gaat om de verhouding tot wat het bedrijf kost: hoe goedkoper de onderneming, hoe hoger het aandeel dat je zelf moet inleggen.
• Het bedrijf mag niet marginaal zijn. Het moet meer kunnen opleveren dan alleen een minimaal inkomen voor jou en je gezin.

Weet ook dat dit visum nadrukkelijk tijdelijk is. Je mag het onbeperkt verlengen zolang het bedrijf draait. Maar je moet aantoonbaar de intentie houden om te vertrekken als je status eindigt. Het consulaat vraagt daar zelfs een ondertekende verklaring over. Verwacht je via deze route een green card, een permanent visum, dan kijk je naar het verkeerde spoor.

In deze stap zie je wat de verhuizing jullie gaat kosten. Amerika is een van de duurste bestemmingen, en het helpt om te weten wáár dat geld zit. Niet in de verhuizing zelf: die is vergelijkbaar met Australië. Het zit in twee posten die nergens anders bestaan:

• De afgiftefee op het E-visum. Dat is een bedrag dat de Verenigde Staten per nationaliteit rekenen. Voor Nederlanders loopt het per persoon in de duizenden.
• De zorgverzekering. Die betaal je volledig zelf. Er is geen publiek stelsel, en er is geen verdragsroute die je zorg uit Nederland meeneemt.

Reken beide door vóór je een besluit neemt. Tel ook de auto mee: die verkoop je hier en moet je daar opnieuw kopen.

Met deze stap beslissen jullie samen of Amerika het wordt, en onder welke voorwaarden. Amerika trekt om goede redenen: ruimte, tempo, en een arbeidsmarkt die durf beloont. Bespreek ook de andere kant, met echte getallen erbij.

Ga je alleen? Voer dit gesprek dan met de mensen die je achterlaat. De vragen hieronder werken ook voor hen.

Neem er drie avonden voor. Eén gesprek is te kort voor zo'n besluit. Spreek drie avonden af, met een week ertussen:

• Avond 1, waarom. Wat hopen we in Amerika te vinden? Wat laten we hier achter ons? Zou dat daar echt anders zijn?
• Avond 2, wat we opgeven. Wie en wat gaan we missen? Waar zien we het meest tegen op? Wat doen we als het tegenvalt?
• Avond 3, de voorwaarden. Wat moet er voor ieder van ons geregeld zijn om ja te zeggen? Wanneer kijken we samen of het goed gaat, bijvoorbeeld na zes en na twaalf maanden? En wat is voor ons een reden om terug te gaan?

Schrijf de voorwaarden op. Op de keukentafelkaart past alles op één A4.

Neem op de tweede avond ook deze vier punten mee:

• Zorg en werk. Je zorg hangt in veel gevallen aan je baan. Daardoor weegt ontslag daar zwaarder dan hier.
• Vakantie en verlof. Vakantiedagen en zwangerschapsverlof zijn niet wettelijk geregeld zoals in Nederland.
• De afstand. Familie is een vlucht van acht uur ver weg, en het tijdverschil maakt bellen lastig.
• Een tijdelijk visum. Gaan jullie op een tijdelijk visum, bespreek dan vooraf wat jullie doen als het bedrijf niet loopt of de baan wegvalt, want dan begint de klok van je verblijfsstatus meteen te lopen.

Verdeel het werk. Spreek af wie welk deel van dit plan trekt: de papieren voor het visum, het huis en de opzeggingen, de school, de verhuizing. Zo draagt niet één van jullie alles. Nodig je partner uit in je plan; dan zien jullie allebei wat er af is.

Gaat een van jullie mee zonder eigen inkomen? Wie in Amerika woont en niet in Nederland werkt, bouwt meestal geen AOW meer op. Voor elk jaar dat je niet verzekerd bent, krijg je later 2 procent minder AOW. Je kunt je bij de SVB vrijwillig verzekeren. Daarvoor heb je een jaar, gerekend vanaf het moment dat je niet meer verzekerd bent. Bespreek ook of die partner een eigen rekening en eigen geld houdt, en hoe jullie samen beslissen over grote uitgaven. Gaat je partner mee zonder eigen baan, dan staat er in je plan een eigen stap over.

Getrouwd, geregistreerd of samenwonend? Dat kan uitmaken voor de verblijfsvergunning van je partner, voor meeverzekeren in de zorg en voor erven. Bij de L-1 en de E-2 reizen alleen je echtgenoot of echtgenote en je ongehuwde kinderen onder de 21 mee als gezinslid. Een partner met wie je alleen samenwoont, staat niet in dat rijtje. Kijk bij het visum verderop in je plan wat er voor jullie geldt.

Gaan er kinderen mee? Hoe je het vertelt, hangt af van hun leeftijd:

• Tot een jaar of vier. Vertel het kort voor de verhuizing en houd vaste gewoontes aan, zoals het slaapritueel en de knuffel in de handbagage.
• Basisschool. Vertel het ruim van tevoren en laat ze meekijken: foto's van de school, de buurt en het huis. Laat ze iets kiezen, zoals hun kamer.
• Tieners. Betrek ze bij het besluit zelf. Voor hen weegt het afscheid van vrienden het zwaarst. Spreek af hoe ze contact houden en wanneer ze hun vrienden terugzien.

Hoe de Amerikaanse school werkt, en wat je per staat regelt, lees je in het artikel over school bij deze stap.

Wie leert de taal, en wanneer? Engels spreken jullie waarschijnlijk al. Maar een huurcontract, een gesprek met de dokter of een ouderavond is iets anders dan een vakantie. Vaak heeft de partner zonder werk de taal het hardst nodig, en juist die heeft geen collega's om mee te oefenen. Plan het samen, liefst al vóór vertrek.

Wie dat gesprek nu voert, hoeft het straks niet onder druk te voeren.

Bij een werkgeversroute is de meereizende partner in het visumverhaal een bijzaak. De partner krijgt een afgeleide status: een verblijfsstatus die afhangt van die van de werknemer, en die de werkgever "meeneemt".

In de Nederlandse administratie is diezelfde partner een volwaardige emigrant, met een eigen dossier. Meestal is dat zelfs het grootste dossier van de twee:

• Er is geen werkgever die een verzekering regelt.
• Er is geen salaris dat een pensioen opbouwt.
• Toch gelden dezelfde uitschrijving, hetzelfde einde van de zorgverzekering en hetzelfde AOW-gat (elk jaar weg betekent minder AOW).

Lees vóór er iets getekend wordt de twee artikelen bij deze stap:

• Het ene gaat over wat de afgeleide Amerikaanse status je geeft: verblijf, werkrecht en vrij reizen.
• Het andere gaat over de Nederlandse kant, die voor elke meereizende partner geldt.

Neem daaruit drie vragen mee naar de werkgever van je partner:

• Ben ik meeverzekerd op het zorgplan?
• Vanaf welke dag?
• Wat kost het gezinsdeel?

Die antwoorden bepalen het budget van het hele eerste jaar.

Kies hieronder de datum waarop jullie in Amerika willen staan. Het stappenplan rekent uit of dat haalbaar is met wat er nog moet gebeuren — en zegt het eerlijk als het krap wordt. In deze corridor bepaalt je route het tempo: een E-2-dossier bouw je in maanden op, en bij een werkgeversroute loopt de klok van de werkgever, niet die van jou. Een streefdatum is van jou: je kunt hem altijd verzetten, en verzetten is een prima uitkomst.