School in Amerika: gratis vanaf vijf, leerplichtig vanaf zes, en de vaccinatielijst van je staat

Kunnen je kinderen in Amerika naar school, en wat kost dat? Ja, en openbaar onderwijs is gratis. Maar anders dan in Nederland is er geen landelijke leerplichtwet: elke staat bepaalt zelf vanaf welke leeftijd een kind naar school moet, tot welke leeftijd, en vanaf wanneer er een gratis plek beschikbaar moet zijn. De vondst bij de bron is dat die leeftijden echt verschillen, van een leerplicht tot zestien in New York tot negentien in Texas. De valkuil zit niet in de kosten maar in het dossier: de school mag pas inschrijven als de vaccinaties op orde zijn die de wet van díe staat voorschrijft, en die lijst is niet de Nederlandse.

Vanaf welke leeftijd moet, en mag, mijn kind naar school?

Het Amerikaanse stelsel loopt van kindergarten (vergelijkbaar met groep 2) via grade 1 tot en met grade 12, verdeeld over elementary, middle en high school. Voor de meeste staten begint de leerplicht op zes jaar, maar de plicht om gratis onderwijs aan te bieden begint eerder. De federale statistiekdienst NCES houdt het per staat bij:

Staat	Leerplicht	Gratis onderwijs verplicht beschikbaar vanaf	Tot en met
Californië	6 tot 18 jaar	5 jaar	21 jaar
New York	6 tot 16 jaar	5 jaar	21 jaar
Texas	6 tot 19 jaar	5 jaar	26 jaar
Florida	6 tot 16 jaar	4 jaar	niet vastgelegd
Washington	8 tot 18 jaar	5 jaar	21 jaar
Massachusetts	6 tot 16 jaar	3 jaar	22 jaar

Voor een gezin met een kleuter betekent dit dat er in de meeste staten vanaf vijf jaar een gratis kindergartenplek moet zijn; in Florida al vanaf vier, in Massachusetts vanaf drie. Een tiener van zeventien is in New York en Florida niet meer leerplichtig, maar heeft in die staten nog wel recht op een gratis plek tot zijn 21e. Kijk dus naar beide kolommen, niet alleen naar de leerplicht.

Welke vaccinaties vraagt de school?

Dit is de stap die de inschrijving ophoudt. De vaccinatie-eisen voor school en kinderopvang zijn per staat bij wet vastgelegd, en gelden in veel staten niet alleen voor openbare scholen maar ook voor particuliere scholen en kinderdagverblijven. Alle staten kennen een medische vrijstelling; sommige staten daarnaast een vrijstelling op religieuze of levensbeschouwelijke gronden. De staat legt ook vast hoe de school de eisen handhaaft.

Neem het Nederlandse vaccinatieboekje mee, in het Engels. De Amerikaanse lijst per staat wijkt af van het Rijksvaccinatieprogramma, en de school beoordeelt op de lijst van de staat, niet op de Nederlandse. Zoek de lijst van je staat vóór vertrek op, laat de ontbrekende prikken in Nederland zetten of plan ze meteen na aankomst bij een Amerikaanse arts, en zorg dat elke datum en elk vaccin leesbaar in het Engels op papier staat.

Hoe gaat de school om met een kind dat geen Engels spreekt?

Beter dan je vreest. Leerlingen die als English learner worden aangemerkt, kunnen meedoen aan taalondersteuningsprogramma's die hen naar Engelse taalvaardigheid en naar hetzelfde niveau als andere leerlingen brengen. Het gaat om een grote groep: in het najaar van 2021 was 10,6 procent van alle leerlingen op openbare scholen een English learner, 5,3 miljoen kinderen. In Texas is dat 20,2 procent, in Californië 18,9 procent. Een Nederlands kind dat instroomt, is voor de school dus geen uitzondering maar een bekend geval, met een bestaand programma erachter.

Wat dat programma precies inhoudt, verschilt per district: extra taalles naast de gewone klas, of tijdelijk een aparte taalklas. Vraag er bij de inschrijving naar, en vraag ook hoe de school de voortgang meet, want de vakinhoud loopt intussen gewoon door. Voor een tiener in high school weegt dat zwaarder dan voor een kleuter.

Wat kost het dan wel?

Openbaar onderwijs is gratis; particuliere scholen rekenen schoolgeld. De verhouding zegt iets over hoe gewoon de openbare school is: in het najaar van 2021 zaten ongeveer 5,5 miljoen leerlingen op een particuliere basis- of middelbare school, tegenover 32,5 miljoen kinderen op openbare scholen van kindergarten tot en met grade 8. Voor een gezin dat een paar jaar blijft en later terugkeert, is de vraag of het kind Nederlands blijft lezen en schrijven belangrijker dan de keuze tussen openbaar en particulier; dat regel je zelf, de Amerikaanse school doet er niets aan.

Woningkeuze is schoolkeuze

Het openbare onderwijs is georganiseerd per staat en per district, en de school van je kind hangt samen met waar je woont. Wie eerst een huis huurt en dan pas naar scholen kijkt, heeft de keuze al gemaakt. Kijk dus naar de scholen van een buurt vóór je een huurcontract tekent. Hoe deze stap in de eerste weken valt naast het burgerservicenummer en de zorgverzekering, staat in je eerste weken in Amerika; het volledige stappenplan op /amerika.

In Vertrekklaar is dit fase 5 van 5 van het traject, stap 5.6: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie — in jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject naar Amerika of ga meteen naar stap 5.6 in het open stappenplan.