Het stappenplan voor Zanzibar

In deze stap zie je wie wat regelt. Zanzibar hoort bij de Verenigde Republiek Tanzania, maar heeft een eigen regering. Dat merk je in bijna elke stap van dit plan: soms regel je iets bij een Tanzaniaanse dienst, soms bij een Zanzibarse.

Wat	Wie regelt het
Visum en verblijfsvergunning	de Tanzaniaanse immigratiedienst, met een eigen hoofdkantoor op Zanzibar
Nationaliteit	Tanzania
Inkomstenbelasting	de TRA, de Tanzaniaanse belastingdienst
Invoer van je inboedel en je auto	de TRA, met de douaneregels van de Oost-Afrikaanse Gemeenschap
Werkvergunning	de Labour Commissioner van Zanzibar
Investeren	ZIPA, de Zanzibarse investeringsautoriteit
Grond en huis	Zanzibar: een buitenlander krijgt alleen een lease
Btw, stamp duty en hotel levy	de ZRA, de Zanzibarse belastingdienst
Kenteken en rijvergunning	Zanzibar

Vier dingen om meteen te weten:

• Met een visum blijf je hooguit 90 dagen. Wie langer blijft, heeft een verblijfsvergunning nodig. Die vraag je in de meeste gevallen aan vóór je inreist.
• Een vergunning geldt hooguit twee jaar. Daarna verleng je hem. Een permanente verblijfsvergunning noemt de immigratiedienst nergens.
• Grond kun je niet bezitten. Alle grond op Zanzibar is van de staat. Een buitenlander krijgt een lease, volgens de wet van 1992 voor hooguit 49 jaar.
• Het reisadvies is geel, ook voor Zanzibar. Het oranje deel van Tanzania ligt ver weg, bij de grens met Mozambique.

In deze stap zie je wat emigreren naar Zanzibar doet met je belasting, je AOW en je zorg. Het korte antwoord: Tanzania heeft met Nederland geen belastingverdrag en geen verdrag voor de AOW en de zorg.

De belasting. Tanzania staat niet in het overzicht van de belastingverdragen van 1 oktober 2026. Dan geldt de Nederlandse wet. Woon je op Zanzibar, dan blijft Nederland belasting heffen over:

• je AOW, een uitkering van de SVB;
• je bedrijfspensioen en je ABP-pensioen, loon voor werk dat je in Nederland deed;
• je lijfrente, als je de premie ooit hebt afgetrokken.

Je pensioenfonds en de SVB houden dus loonheffing in, net als nu. Een vrijstelling, zoals bij landen met een verdrag, is er niet. Ook Tanzania belast een inwoner over zijn inkomen van overal, en verrekent dan de Nederlandse belasting. Hoe dat uitpakt, staat verderop in fase 3.

De AOW. Tanzania hoort niet bij de 36 landen waarmee Nederland een socialezekerheidsverdrag heeft. De regering schreef in 2024 over die andere landen: "Naar die landen worden geen uitkeringen geëxporteerd, met uitzondering van het AOW-pensioen ter hoogte van de gehuwdennorm." Voor een stel verandert er niets. Wie alleen gaat, valt terug van 70 naar 50 procent van het netto-minimumloon. Dat is bijna een derde minder. Een AOW-toeslag voor een jongere partner en een Anw-uitkering gaan niet mee.

De zorg. Tanzania staat niet op de lijst van verdragslanden voor de zorg. Er is dus geen CAK. Je Nederlandse basisverzekering stopt als je je uitschrijft, en je sluit zelf een internationale verzekering af.

Je AOW-opbouw stopt. Wie buiten Nederland woont, is meestal niet meer verzekerd. Elk jaar tot je AOW-leeftijd kost dan 2 procent van je latere AOW. Je kunt je vrijwillig verzekeren bij de SVB. De aanmelding moet binnen één jaar binnen zijn.

Blijf je ingeschreven en ga je elk jaar een half jaar? Dan geldt dit allemaal niet: je AOW-opbouw en je zorgverzekering lopen door. Lees de volgende stap.

In deze stap kies je tussen twee manieren van gaan. En je ziet wat Tanzania doet met je Nederlanderschap, als je er ooit Tanzaniaan wilt worden.

Een half jaar of helemaal? Het verschil zit in één regel van de Wet BRP. Je moet je bij je gemeente uitschrijven als je naar verwachting in een jaar ten minste twee derde van de tijd buiten Nederland bent. Twee derde van een jaar is acht maanden.

	Seizoen: zes à zeven maanden op Zanzibar	Emigreren
Inschrijving in Nederland	je blijft ingeschreven	je schrijft je uit
AOW-opbouw	loopt in de regel door	stopt, tenzij je je vrijwillig verzekert
Zorgverzekering	je Nederlandse polis loopt door	stopt; geen CAK, een eigen polis
AOW voor een alleenstaande	het bedrag voor alleenstaanden	het bedrag voor gehuwden
Op Zanzibar	per verblijf hooguit 90 dagen met een visum, daarboven een vergunning	een verblijfsvergunning

Twee dingen gelden in beide gevallen:

• Tanzania kan je als belastinginwoner zien. Wie in een jaar 183 dagen of meer in Tanzania is, is er inwoner. Zes à zeven maanden is daar al genoeg voor. Wat dat betekent, staat in fase 3.
• Werken verandert alles. Werk je op Zanzibar, dan heb je een Zanzibarse werkvergunning nodig, en kan ook je Nederlandse verzekering stoppen. Zie de seizoensstap in fase 3.

Wie de seizoensroute kiest, ziet in dit plan de uitschrijfstappen niet. Kies de route in je plan bij de stap "Kies je route".

Je Nederlanderschap. Je kunt op Zanzibar wonen als Nederlander, met een verblijfsvergunning. Tanzaniaan worden is iets anders:

• Tanzania kent geen dubbele nationaliteit. Wie naturaliseert, doet afstand van zijn andere nationaliteit, of verklaart dat te doen. Binnen 28 dagen na de goedkeuring doe je afstand en leg je de eed af. Anders vervalt de aanvraag.
• Nederland neemt je Nederlanderschap af als je vrijwillig een andere nationaliteit aanneemt. De uitzondering voor wie getrouwd is met iemand van die nationaliteit helpt hier niet: Tanzania vraagt toch dat je afstand doet.
• De voorwaarden. Je woont de twaalf maanden vlak voor de aanvraag onafgebroken in Tanzania, en in de tien jaar daarvoor samen minstens zeven jaar. Je spreekt voldoende Kiswahili of Engels.
• De kosten. Bij het indienen betaal je 1.500 dollar, die je niet terugkrijgt. De Tanzaniaanse ambassade in Den Haag noemt daarna nog 3.500 dollar na de goedkeuring.
• Via een huwelijk kan alleen een vrouw die getrouwd is met een Tanzaniaan naturaliseren, zolang haar man leeft. Voor een man staat die weg er niet.

Voor bijna iedereen in dit plan is de conclusie dus: je blijft Nederlander, met een Tanzaniaanse verblijfsvergunning. Een woning op Zanzibar geeft je geen paspoort, en een eigen bedrijf vraagt ook bij een half jaar per jaar een vergunning en kan je AOW-opbouw stoppen.

In deze stap kies je waar je gaat wonen, met het reisadvies naast je.

Het reisadvies. NederlandWereldwijd geeft voor Tanzania kleurcode geel, laatst gewijzigd op 09-10-2026 en nog geldig op 18-10-2026. Alleen het grensgebied met Mozambique, de regio Mtwara, is oranje. Voor Zanzibar geldt dus geel. Wat het reisadvies over Zanzibar zegt:

• Terrorisme. Er is kans op een aanslag. "Dit geldt ook voor Zanzibar."
• Criminaliteit. Let op zakkenrollers en diefstal. Er komen ook gewelddadige overvallen voor. Neem 's avonds geen bajaj, de driewielige taxi.
• Kleding. Op Zanzibar is 95 procent van de bevolking islamitisch. De overheid kan hoge boetes geven als je je schouders en knieën niet bedekt.
• Drugs. Ook softdrugs zijn verboden. Vooral op Zanzibar komt illegale drugshandel voor.
• Lhbtiq+. Seksuele handelingen tussen personen van hetzelfde geslacht zijn strafbaar, tot levenslange gevangenisstraf. Dat geldt ook voor buitenlanders. Weeg dat mee als het voor jou of je gezin speelt.

Kijk bij elke plek naar twee dingen:

• De zorg. In de grote steden is de gezondheidszorg redelijk, daarbuiten beperkt, schrijft het reisadvies. Wie in het ziekenhuis belandt, moet soms naar een ander land worden overgebracht. Vraag bij elke plek hoe ver het dichtstbijzijnde ziekenhuis is.
• Je gezondheid. Malaria, dengue en cholera komen vaker voor in het regenseizoen, van maart tot en met mei. Bedek je huid en gebruik een muggenmiddel. Een bewijs van vaccinatie tegen gele koorts is verplicht als je reist vanuit een land waar gele koorts voorkomt, of daar bent overgestapt.

Wie je kunt bellen. De Nederlandse ambassade zit in Dar es Salaam, op het vasteland, in Umoja House aan Garden Avenue. Een paspoort aanvragen of een document laten legaliseren kan daar op afspraak. In nood is NederlandWereldwijd dag en nacht bereikbaar op +31 247 247 247. Meld je aan voor de Informatieservice: dan krijg je een mail als het reisadvies verandert.

In deze stap zie je wat de verhuizing jullie gaat kosten, en beslissen jullie samen of Zanzibar past. Je eindigt met een paar voorwaarden op papier waar jullie allebei achter staan.

De kosten. De verblijfsvergunning zelf is een duidelijke post. Volgens de immigratiedienst:

Vergunning	Kosten
Class C-2, gepensioneerd vanaf 55	500 dollar
Class C-11, koper van een woning	500 dollar
Class B-1, werk	2.000 dollar
Class A-3, investeerder	3.000 dollar
Dependant pass, per gezinslid	550 dollar
Re-entry pass, per persoon	50 dollar

Een vergunning geldt hooguit twee jaar. Vraag bij elke verlenging wat die kost. Daarbij komt de verplichte reisverzekering van de ZIC bij elke reis, 44 dollar per volwassene en 22 dollar per kind. Verder zit het geld in de verhuizing, de huur vooraf en een zorgverzekering die je zelf betaalt. Zie de rekentool.

Het gesprek. Ga je alleen? Voer dit gesprek dan met de mensen die je achterlaat. De vragen hieronder werken ook voor hen.

Neem er drie avonden voor. Eén gesprek is te kort voor zo'n besluit. Spreek drie avonden af, met een week ertussen:

• Avond 1, waarom. Wat hopen we op Zanzibar te vinden? Wat laten we hier achter ons? Zou dat daar echt anders zijn?
• Avond 2, wat we opgeven. Wie en wat gaan we missen? Waar zien we het meest tegen op? Wat doen we als het tegenvalt?
• Avond 3, de voorwaarden. Wat moet er voor ieder van ons geregeld zijn om ja te zeggen? Wanneer kijken we samen of het goed gaat, bijvoorbeeld na zes en na twaalf maanden? En wat is voor ons een reden om terug te gaan?

Schrijf de voorwaarden op. Op de keukentafelkaart past alles op één A4.

Bij Zanzibar horen drie dingen die op tafel moeten:

• Een half jaar of helemaal. Blijven jullie ingeschreven in Nederland en gaan jullie elk jaar een seizoen, of emigreren jullie? Dat beslist over je AOW, je zorg en je vergunning.
• De regels van het eiland. Lees samen wat het reisadvies zegt over kleding, drugs en lhbtiq+, en spreek af wat dat voor jullie betekent.
• De afstand. Familie en kleinkinderen in Nederland zie je niet meer even tussendoor. Spreek af hoe vaak jullie terugkomen.

Verdeel het werk. Spreek af wie welk deel van dit plan trekt: de papieren voor de vergunning, het huis en de opzeggingen, de school, de verhuizing. Zo draagt niet één van jullie alles. Nodig je partner uit in je plan; dan zien jullie allebei wat er af is.

Gaat een van jullie mee zonder eigen inkomen? Wie op Zanzibar woont en niet in Nederland werkt, bouwt meestal geen AOW meer op. Voor elk jaar dat je niet verzekerd bent, krijg je later 2 procent minder AOW. Vanaf het moment dat je niet meer verzekerd bent, heb je een jaar om je bij de SVB vrijwillig te verzekeren. Bespreek ook of die partner een eigen rekening en eigen geld houdt, en hoe jullie samen beslissen over grote uitgaven.

Getrouwd, of samenwonend? Dat maakt hier veel uit. De dependant pass, de vergunning voor gezinsleden, noemt een echtgenote en kinderen. Een mannelijke partner of een partner met wie je niet getrouwd bent, noemt de immigratiedienst niet. Kijk bij partner en kinderen in fase 2 wat er voor jullie geldt.

Gaan er kinderen mee? Hoe je het vertelt, hangt af van hun leeftijd:

• Tot een jaar of vier: vertel het kort voor de verhuizing en houd vaste gewoontes aan, zoals het slaapritueel en de knuffel in de handbagage.
• Basisschool: vertel het ruim van tevoren en laat ze meekijken: foto's van de school, de buurt en het huis. Laat ze iets kiezen, zoals hun kamer.
• Tieners: betrek ze bij het besluit zelf. Voor hen weegt het afscheid van vrienden het zwaarst. Spreek af hoe ze contact houden en wanneer ze hun vrienden terugzien.

Op Zanzibar is het basisonderwijs tien jaar verplicht en op openbare scholen gratis. De voertaal op de openbare basisschool is Kiswahili. Particuliere scholen vragen schoolgeld.

Wie leert de taal, en wanneer? Op de openbare basisschool is Kiswahili de voertaal, in het voortgezet onderwijs Engels. Vaak heeft de partner zonder werk de taal het hardst nodig, en juist die heeft geen collega's om mee te oefenen. Plan samen wie een cursus Kiswahili volgt, liefst al vóór vertrek.

Kies de dag waarop je wilt vertrekken. Het plan rekent vanaf die datum terug: wanneer je papieren gelegaliseerd moeten zijn, wanneer je de vergunning aanvraagt en wanneer je je uitschrijft.

Reken twee klokken mee. Een verblijfsvergunning vraag je in de meeste gevallen aan en krijg je goedgekeurd vóór je inreist. En een visum geldt hooguit 90 dagen: binnen die tijd heb je je vergunning rond, of je bent weer weg. Ga je voor een seizoen, kies dan ook de dag waarop je terugkomt.