Het stappenplan voor je nieuwe land

Met deze stap weet je wat dit plan voor je regelt, en welke regels voor jouw nieuwe land gelden.

Dit plan gaat over de Nederlandse kant van je vertrek: je zorgverzekering, je AOW-opbouw, toeslagen en uitkeringen, je belasting, uitschrijven en afsluiten. Het is voor wie het plan voor een land niet nodig heeft. Je bent al vertrokken en staat nog ingeschreven, je gaat naar een land waarvoor geen plan bestaat, of de kant van je nieuwe land is al geregeld via je werk of je partner.

Wat er niet in zit:

• Je inschrijving en je verblijfsrecht in je nieuwe land.
• De zorg daar, als je niet via Nederland verzekerd blijft.
• Het belastingverdrag met je nieuwe land, uitgewerkt voor jouw situatie.
• De verhuizing zelf.

Eén vraag bepaalt veel: ga je binnen of buiten de EU wonen? Binnen de EU, de EER (de EU plus Noorwegen, IJsland en Liechtenstein) en Zwitserland gelden Europese regels voor de sociale zekerheid. Die regelen in welk land je verzekerd bent, en wat er meegaat. Daarbuiten hangt alles af van een verdrag tussen Nederland en dat land, en zonder verdrag gaat er weinig mee.

Wat dat in de praktijk betekent:

• Zorg. Met een Nederlands pensioen of een Nederlandse uitkering regel je je zorg binnen de EU via het CAK, met een S1-formulier. Daarbuiten kan dat alleen in een verdragsland, zoals het Verenigd Koninkrijk, Turkije of Marokko. Elders regel je zelf een verzekering.
• Uitkeringen. Een uitkering bij arbeidsongeschiktheid (WIA, WAO of WAZ) gaat mee binnen de EU, de EER en Zwitserland. Daarbuiten alleen naar een land met een verdrag. WW gaat hooguit drie maanden mee, en alleen binnen Europa.
• De AOW. Wat je hebt opgebouwd, gaat overal mee. Zonder verdrag krijg je alleen het bedrag voor gehuwden.
• Kinderbijslag. Buiten Europa is meenemen in principe niet meer mogelijk. Vaak krijg je kinderbijslag uit je nieuwe land.
• Belasting. Een aanslag die Nederland bij vertrek oplegt over je pensioen of je bv, krijgt binnen de EU en de EER automatisch uitstel. Daarbuiten vraag je uitstel aan.

Bij elke stap staat wat het verschil voor die stap betekent. Vul bij je keuzes in of je binnen of buiten de EU gaat wonen.

Met deze stap weet je of je je moet uitschrijven. Dat hangt aan één getal.

De wet zegt: wie naar redelijke verwachting gedurende een jaar ten minste twee derde van de tijd buiten Nederland verblijft, doet aangifte van vertrek. Twee derde van een jaar is acht maanden.

Zo werkt de regel:

• Het gaat om je verwachting vooraf, niet om achteraf tellen.
• De maanden hoeven niet aaneengesloten te zijn. Twee keer vijf maanden binnen een jaar telt ook.
• Een inschrijving of verblijfsdocument in je nieuwe land verandert er niets aan. Het gaat om waar je feitelijk woont.
• Of je je huis in Nederland houdt, maakt niet uit.
• De regel geldt per persoon.

Wie emigreert, zit daar per definitie boven. Voor jou is het dus geen keuze. Wat je in geen geval doet: ingeschreven blijven terwijl je meer dan acht maanden weg bent. Dat bouwt een terugvordering op van zorgkosten en toeslagen, met terugwerkende kracht.

Eén ding om te weten: je zorgverzekering en je AOW hangen niet aan je inschrijving, maar aan waar je volgens de SVB woont. Ben je korter dan een jaar en tijdelijk weg, dan blijf je meestal verzekerd, ook als je je uitschrijft. Wie zich in een ander land vestigt, is dat niet meer. Daarover gaat de volgende fase.

Woon je straks een deel van het jaar in Nederland? Dan geldt de regel ook. Vier maanden hier en acht daar valt al onder de plicht om je uit te schrijven. Vijf maanden hier geeft marge.

Met deze stap sta je niet langer ingeschreven op een adres waar je niet meer woont. Daarmee stopt ook het risico dat er toeslagen of zorgkosten doorlopen die je later moet terugbetalen.

Te laat is niet te laat om het nog te doen. De regel is dat je je uitschrijft vóór je vertrek: vanaf vijf dagen ervoor tot uiterlijk de dag zelf. Woon je al in het buitenland en sta je nog ingeschreven, dan zegt NederlandWereldwijd: neem contact op met je gemeente. Hoe het dan gaat, verschilt per gemeente.

Zo pak je het aan:

• Zoek op de site van je gemeente naar "vertrek naar het buitenland" of "emigratie doorgeven", en neem contact op.
• Noem je echte vertrekdatum, en vraag welke datum de gemeente als datum van vertrek vastlegt.
• Ging niet het hele gezin mee, dan moet je in persoon langskomen. Vraag of dat vanuit het buitenland anders kan.
• Geef je adres in het buitenland op, als je dat hebt.

Het internationaal bewijs van uitschrijving. Dat krijg je alleen als de datum van uitschrijving ook je vertrekdatum is. Dat zal bij jou meestal niet lukken. Vraagt een instantie in je nieuwe land erom, dan vraag je achteraf een internationaal uittreksel aan bij een van de 19 gemeenten met een RNI-loket. Dat komt binnen drie weken per post.

Kan er een boete komen? De gemeente kán een bestuurlijke boete opleggen als je geen aangifte van vertrek deed. Gemeenten leggen in hun eigen regels vast hoe hoog die is, vaak € 200 of € 325, en een boete kan alleen als het je te verwijten is. Meld het daarom liever nu dan later.

Je BSN blijft geldig. Na je uitschrijving staan je gegevens in de RNI, de registratie voor Nederlanders die buiten Nederland wonen.

Met deze stap zet je alles recht wat met je inschrijving is doorgelopen, en mis je de termijn voor de vrijwillige AOW niet. Eén regel geldt overal: geef je echte vertrekdatum door, niet de dag waarop je je uitschrijft.

De vrijwillige AOW: de termijn loopt al. Je kunt je bij de SVB vrijwillig verzekeren voor de AOW en de Anw (de uitkering voor nabestaanden). Aanvragen moet binnen een jaar na de datum waarop je buiten Nederland bent gaan wonen of werken. Die termijn loopt sinds je echte vertrek, niet sinds je uitschrijving. Reken dus uit hoeveel tijd je nog hebt, en vraag het nu aan als je het wilt. De datum waarop de SVB je aanvraag ontvangt, geldt als datum van aanmelding. Wacht ook niet met de Anw. Hoe de verzekering werkt, staat in de stap over je AOW-opbouw.

Je zorgverzekering. Je Nederlandse zorgverzekering eindigt vanzelf op de dag dat je verzekeringsplicht eindigt. Dat is niet de dag van je uitschrijving, maar de dag dat je volgens de regels niet meer in Nederland woont. Een verzekeraar kan de verzekering daarom met terugwerkende kracht beëindigen, en vergoedt dan alleen kosten van vóór die einddatum. Wat dat betekent:

• Geef je verzekeraar je echte vertrekdatum.
• Zorgkosten van na die datum kunnen voor je eigen rekening komen.
• Ben je korter dan een jaar en tijdelijk weg, dan blijf je vaak gewoon verzekerd. De SVB beslist dat, niet de gemeente.

Toeslagen. Geef je vertrek door bij Dienst Toeslagen, met de echte datum. Toeslag over de tijd dat je al buiten Nederland woonde, moet je meestal terugbetalen. Hoe eerder je het doorgeeft, hoe kleiner dat bedrag.

Uitkeringen. Je uitschrijving is geen melding bij het UWV of de SVB. Krijg je een uitkering, meld je vertrek dan zelf, met de echte datum. Wat er meegaat naar jouw land, staat in de stap over uitkeringen.

Had je inkomen, een eigen bedrijf of een huis in Nederland? Leg je situatie dan één keer voor aan een belastingadviseur die beide landen kent. Over het jaar van vertrek doe je een aparte aangifte, en de datum waarop je emigreerde telt daarin mee.

In deze stap zie je wat de Nederlandse kant van je vertrek kost. De rekentool hierboven rekent met jullie eigen keuzes.

De grootste posten zijn vaak niet eenmalig, maar lopen door:

• Zorg. Een verzekering die het gat dekt tussen je Nederlandse einddatum en je dekking in je nieuwe land. Of via het CAK een verdragsbijdrage, die op je pensioen of uitkering wordt ingehouden.
• De vrijwillige AOW. In 2026 is de premie 17,9 procent van je inkomen, met een minimum van € 569 en een maximum van € 5.693 per jaar. Voor de Anw komt er een klein bedrag bij.
• Opslag. Een opslagbox kost elke maand geld, zolang je spullen er staan.
• Wat in Nederland doorloopt. Een huis dat je aanhoudt, een abonnement voor je 06-nummer, een bankrekening met een buitenlandtoeslag.
• Advies. Een gesprek met een belastingadviseur die beide landen kent, als je een huis, een bv of pensioen hebt.

Daar staat iets tegenover. Wie op tijd stopt met toeslagen en zijn zorgverzekering laat aansluiten, voorkomt een terugvordering. En over het vertrekjaar krijg je met de M-aangifte vaak geld terug.

Met deze stap leg je de datum vast waarop je toewerkt. Het plan rekent vanaf die dag terug: welke stap wanneer moet beginnen, en wat al te laat is.

Moet je nog vertrekken? Kies dan je vertrekdatum. Let op twee dingen:

• Opzegtermijnen. Werk en huur hebben vaak een maand of langer.
• Je zorg. Je Nederlandse einddatum moet aansluiten op je dekking in je nieuwe land. Meld je verhuisdatum bij voorkeur twee maanden vooraf bij je verzekeraar.

Ben je al weg? Kies dan de datum waarop je de uitschrijving en de meldingen rond wilt hebben. Maak die datum kort. Elke week dat je ingeschreven blijft, loopt er misschien nog toeslag door. En de termijn voor de vrijwillige AOW loopt al.

Vul de datum hieronder in. Invullen is afronden, en je kunt hem later altijd verschuiven.