Emigreren met een uitkering: wat gaat mee en wat stopt, met Turkije als voorbeeld

Of je uitkering meegaat, hangt af van twee dingen: welke uitkering het is en naar welk land je gaat. Een arbeidsongeschiktheidsuitkering (WIA, WAO of WAZ) neem je binnen de EU, de EER en Zwitserland altijd mee, en daarbuiten alleen naar een land waarmee Nederland een verdrag heeft. Turkije is zo'n land. Een WW-uitkering gaat hooguit drie maanden mee, en alleen binnen Europa. Wajong en bijstand stoppen. De valkuil zit in wat er náást de uitkering hangt: de toeslag van UWV en de vervolguitkering van de WGA gaan niet overal volledig mee, ook niet naar een verdragsland.

Welke uitkering kan ik meenemen als ik emigreer?

Uitkering	Binnen EU, EER en Zwitserland	Daarbuiten
WIA, WAO, WAZ	gaat mee	alleen naar een land met een verdrag; anders stopt hij
Ziektewet	gaat mee	alleen naar een land met een verdrag
WW	maximaal 3 maanden, met formulier PD U2	gaat niet mee
Wajong	stopt, op drie uitzonderingen na	stopt, op drie uitzonderingen na
Bijstand	stopt	stopt
Toeslag van UWV (Toeslagenwet)	gaat niet mee	in principe niet; per land anders
Anw (nabestaanden)	gaat mee	hangt af van het land; soms lager of niet
AOW	gaat mee	gaat mee; zonder verdrag alleen het bedrag voor gehuwden

De Rijksoverheid zegt over landen buiten Europa: "Dan is dit afhankelijk van een verdrag dat Nederland met het andere land heeft gesloten. En of dit verdrag daar dan in voorziet." UWV houdt de lijst bij en is er stellig over: "Als een land niet op deze pagina staat, kunt u uw uitkering niet meenemen." Op die lijst staan onder meer Turkije, Marokko, Suriname, Thailand, Indonesië, het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten, Canada, Australië, Nieuw-Zeeland, Zuid-Afrika, Japan, Panama en de eilanden van het Caribisch deel van het Koninkrijk. Hoe de AOW zich gedraagt staat in AOW bij emigratie.

Ik ben afgekeurd: kan ik met een WIA- of WAO-uitkering emigreren?

Ja, naar de EU en naar elk land op de lijst van UWV. Verhuis je naar een land zonder afspraken, dan is UWV kort: "Dan stopt uw uitkering." Wat je regelt:

• Melden, uiterlijk twee weken voor vertrek. In die twee weken kun je nog een medisch onderzoek krijgen bij een arts van UWV.
• Elk jaar het formulier Verklaring van in leven zijn. Je stuurt het binnen zes weken ingevuld en ondertekend terug.
• Meewerken aan een herbeoordeling. Die is bij een arts in het land waar je woont. UWV kan je ook verplichten naar Nederland te komen; je noodzakelijke reis- en verblijfkosten worden dan vergoed.
• Verandert je gezondheid, of word je opgenomen? Dat geef je binnen één week door.

Je houdt dus dezelfde plichten als in Nederland, met een paar erbij. Emigreren maakt je uitkering niet definitief.

Blijft mijn uitkering in het buitenland even hoog?

Niet altijd. Het woonlandbeginsel past sommige uitkeringen aan het kostenniveau van het land aan: je krijgt dan een percentage van het Nederlandse bedrag. Het geldt voor de Anw, voor de vervolguitkering van de WGA en de toeslag daarop, en voor kinderbijslag en kindgebonden budget. Het geldt niet voor de AOW.

Bij de WIA maakt het uit welk deel je hebt. De loongerelateerde WGA-uitkering blijft even hoog. Voor de vervolguitkering WGA geeft UWV per land een landenfactor: 0,5 voor Marokko, 0,7 voor Bonaire, 0,9 voor Curaçao, 1,0 voor Aruba en Sint Maarten. Een factor van 0,7 betekent dat je 70% krijgt van wat je in Nederland zou ontvangen. Bij de meeste verdragslanden, waaronder Turkije, Suriname, Thailand en Indonesië, staat "In onderhandeling": daar is nog geen factor afgesproken.

De toeslag die UWV betaalt als je uitkering onder het sociaal minimum blijft, is een apart verhaal. Die gaat naar de meeste landen niet mee, ook niet binnen de EU. Wie in Nederland van uitkering plus toeslag leeft, rekent dus eerst uit wat er zonder toeslag overblijft.

Emigreren naar Turkije met een uitkering: wat gaat mee?

Turkije is een verdragsland en staat op de lijst van UWV:

Uitkering	Naar Turkije
WIA en WAO	ja
WAZ	ja
Ziektewet en WAZO	ja
Landenfactor vervolguitkering WGA	in onderhandeling
Toeslag van UWV	"Onder voorwaarden. Neem voor meer informatie contact met ons op."
WW	nee
Bijstand	nee

De toeslag is in Turkije dus het onzekere deel: vraag UWV vóór je vertrekt schriftelijk of jij aan de voorwaarden voldoet, en plan met het bedrag zonder toeslag zolang je dat antwoord niet hebt.

Twee dingen hangen eraan vast. Je zorg: met een WIA- of WAO-uitkering meld je je bij het CAK voor de verdragsroute naar het Turkse staatsstelsel; hoe dat loopt staat in zorg in Turkije. En je belasting: het verdrag met Turkije laat uitkeringen uit het Nederlandse socialezekerheidsstelsel bij Nederland (artikel 18), zodat de loonheffing op je uitkering blijft staan. De uitwerking staat in AOW, pensioen en belasting in Turkije.

En met WW, Wajong, Anw of bijstand?

WW. Buiten de EU, de EER en Zwitserland gaat de WW niet mee. Binnen Europa mag je maximaal drie maanden met behoud van WW werk zoeken. Je moet dan volledig werkloos zijn, minimaal vier weken WW hebben en al die tijd beschikbaar zijn geweest. Je vraagt minimaal één week voor vertrek het formulier PD U2 aan en schrijft je binnen zeven dagen na vertrek in bij de uitkeringsinstantie van het nieuwe land. Dat is werk zoeken met een uitkering, geen emigratie met een uitkering.

Wajong. UWV: "Uw uitkering stopt op de eerste dag van de maand na uw vertrek." Er zijn drie uitzonderingen: je hebt een medische behandeling in het buitenland nodig, je hebt daar meer mogelijkheden om te werken, of je ouders of verzorgers moeten verhuizen en jij hebt hun verzorging nodig. Je vraagt dat per brief aan bij UWV en geeft de verhuizing door binnen één week nadat je het weet.

Anw. De SVB waarschuwt: "In sommige landen mogen wij geen nabestaandenuitkering betalen. Of maar een deel van de nabestaandenuitkering." Het woonlandbeginsel geldt hier ook. Vraag de SVB vooraf wat je in jouw land krijgt.

Bijstand. Die kun je nergens mee naartoe nemen: "Als u naar het buitenland verhuist, stopt uw bijstandsuitkering in Nederland."

Kinderbijslag en kindgebonden budget. Buiten Europa is meenemen in principe niet meer mogelijk. Wat je zelf stopzet staat in toeslagen stopzetten bij emigratie.

Wat is de valkuil?

De uitschrijving bij de gemeente is geen melding bij UWV of de SVB. Wie vertrekt zonder het te melden, krijgt de uitkering eerst gewoon door en later een terugvordering. Meld het vooraf, en vraag per uitkering én per toeslag een schriftelijk antwoord over het land waar je heen gaat.

In Vertrekklaar hoort dit bij de fase Nederland afsluiten van het traject: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie — in jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk hoe het stappenplan werkt.