Het stappenplan voor Albanië

In deze stap leer je hoe je in Albanië mag gaan wonen. Albanië is geen lid van de EU; het is kandidaat-lid. Toch heeft het sinds 2025 een eigen regeling voor EU-burgers, en die maakt het voor jou eenvoudiger dan veel sites doen denken.

Met een Nederlands paspoort of een ID-kaart heb je geen visum nodig. Je mag negentig dagen blijven binnen elke periode van 180 dagen. Zorg dat je document na je vertrek uit Albanië nog minstens drie maanden geldig is.

Sinds 2025: een registratie in plaats van een vergunning. Wet 43/2025 heeft de Albanese vreemdelingenwet aangepast. Een EU-burger mag nu langer dan drie maanden blijven zonder verblijfsvergunning. Je registreert je wel: binnen drie maanden na aankomst, online, bij de grens- en migratiedienst van je woonplaats. Je krijgt dan een registratiecertificaat, in het Albanees de certifikatë regjistrimi. Daarna schrijf je je in bij de gjendja civile, de burgerlijke stand van je gemeente. Na vijf jaar heb je recht op duurzaam verblijf.

Je registreert je op een van deze gronden:

• Eigen middelen. Je leeft van je pensioen, je vermogen of werk op afstand voor het buitenland, met genoeg geld en een zorgpolis in Albanië.
• Werk in loondienst. Bij een Albanese werkgever, zonder werkvergunning.
• Een eigen bedrijf. Ingeschreven bij de QKB, het Albanese handelsregister.
• Gezin. Als partner of kind van een EU-burger die er woont. Met een Albanese partner is er daarnaast een aparte vergunning.

Studeren is ook een grond; die staat niet in dit plan.

Twee dingen om nu al te weten:

• Veel sites zijn verouderd. Je leest nog vaak over de vergunning voor gepensioneerden, met een pensioen van 1.200.000 lek per jaar, over de nomadenvergunning, de vergunning voor huiseigenaren, of een vergunning van vijf jaar voor EU-burgers. Dat zijn vergunningen voor wie geen EU-burger is, of regels van vóór 2025. Voor jou als Nederlander gelden ze niet meer.
• De uitvoering is nieuw. Het uitvoeringsbesluit, VKM 240 van 1 april 2026, konden we niet lezen; alleen het ontwerp. Volgens dat ontwerp is de registratie gratis, gaat ze via e-Albania, het Albanese overheidsportaal, en duurt de controle vijf werkdagen. Vraag vóór je vertrek na of de dienst al op e-Albania staat, bij de grenspolitie (Policia e Shtetit) of op e-Albania zelf.

De Nederlandse ambassade zit in Tirana, aan de Rruga Asim Zeneli 10. Een nieuw paspoort aanvragen kan in Albanië niet: dat doe je bij de ambassade in Skopje, in Noord-Macedonië, of bij een Nederlandse grensgemeente. Ophalen kan wel in Tirana.

In deze stap zie je wat emigreren naar Albanië doet met je AOW, je belasting en je zorg.

De AOW. Nederland heeft met Albanië geen verdrag over sociale zekerheid. De AOW gaat wel mee, maar tot het bedrag voor gehuwden. Voor een stel verandert er niets. Wie alleen gaat, krijgt netto vijftig in plaats van zeventig procent van het netto minimumloon: ongeveer 30 procent minder. De nabestaandenuitkering (de Anw), een toeslag en de AIO-aanvulling gaan niet mee. De WW en de kinderbijslag stoppen.

De belasting. Er is wel een belastingverdrag, uit 2004, dat sinds 1 januari 2006 geldt. Je AOW, je bedrijfspensioen en je lijfrente mag in principe alleen Albanië belasten, als het land waar je woont. Een ABP-pensioen voor werk bij de overheid blijft in Nederland belast. Er is één uitzondering: belast Albanië je pensioen niet, of maar voor een deel, en krijg je samen meer dan 20.000 euro per jaar, dan mag Nederland je pensioen toch belasten. Of Albanië een buitenlands pensioen belast, is op dit moment niet zeker. Dat lees je in fase 3.

De zorg. Albanië staat niet op de lijst van verdragslanden voor de zorg. Er is dus geen CAK. Je Nederlandse basisverzekering stopt als je je uitschrijft. In Albanië is er het FSDKSH, het Albanese zorgfonds. Wie werkt, is er verplicht verzekerd. Wie niet werkt, kan zich vrijwillig aansluiten, voor 3.400 lek per maand, ongeveer 37 euro, met zes maanden wachttijd. Wie zich registreert op eigen middelen, heeft een zorgpolis in Albanië nodig.

Je AOW-opbouw stopt. Wie buiten Nederland woont, is meestal niet meer verzekerd. Elk jaar tot je AOW-leeftijd kost dan 2 procent van je latere AOW. Je kunt je vrijwillig verzekeren bij de SVB. De aanmelding moet binnen één jaar binnen zijn.

In deze stap kies je waar in Albanië je wilt wonen. Grofweg kies je tussen drie soorten plekken: de hoofdstad Tirana, een stad of dorp aan de kust, of het binnenland met de bergen.

Kijk bij elke plek naar vier dingen:

• De zorg. Volgens het reisadvies is de gezondheidszorg beperkt, vooral buiten Tirana. Niet alle specialistische zorg is in Albanië te krijgen, ook niet in privéklinieken. Het grote universitaire ziekenhuis, het QSUNT, staat in Tirana.
• De natuur. Albanië kent aardbevingen, overstromingen en bosbranden. Wandelpaden zijn vaak niet gemarkeerd, en in afgelegen gebied heeft je telefoon soms geen bereik.
• Kopen of huren. Een buitenlander mag geen landbouwgrond, bos of weiden bezitten. Veel gebouwen hebben nog geen eigendomsbewijs. Hoe je veilig koopt, staat in fase 5.
• Werk en school. Wie in loondienst wil werken of kinderen naar een internationale school wil sturen, komt al snel bij Tirana uit. Internationale scholen vind je vooral daar; kijk op hun eigen sites naar plaats en lesgeld.

Ga eerst kijken. Je mag negentig dagen per 180 dagen in Albanië zijn. Zo zie je de buurt, de prijzen en de afstanden zelf, en hoe ver het dichtstbijzijnde ziekenhuis is.

In deze stap zie je wat de verhuizing jullie gaat kosten. Albanië betaalt in lek. Op 26 oktober 2026 was 1 euro volgens de Bank of Albania 90,80 lek. De bedragen hieronder zijn daarmee omgerekend en afgerond.

De registratie zelf kost weinig:

• Het registratiecertificaat is volgens het ontwerpbesluit gratis.
• De papieren kosten wel geld: een apostille per document, en een vertaling in het Albanees.

Het geld zit in andere posten:

• De zorg. Als werknemer betaal je 1,7 procent van je brutoloon aan het zorgfonds, en je werkgever ook. Vrijwillig verzekerd betaal je 3.400 lek per maand, ongeveer 37 euro, of 40.800 lek per jaar, ongeveer 450 euro. Wie niet werkt, heeft daarnaast een polis nodig.
• De woning. Bij koop schrijf je de akte in bij het kadaster. Elk jaar betaal je aan de gemeente een gebouwenbelasting van 0,05 procent van de waarde van je woning.
• De auto. Als verhuisgoed is hij vrij van rechten als hij minstens een jaar op je naam staat. Anders betaal je btw over de douanewaarde. Het Albanese kenteken kost 4.000 lek voor de platen en 2.500 lek voor het kentekenbewijs, samen ongeveer 72 euro.
• Het rijbewijs. Omwisselen kost 4.000 plus 4.500 lek, ongeveer 94 euro.
• Het leven. De btw is 20 procent. Het minimumloon is 50.000 lek bruto per maand, ongeveer 550 euro. Het gemiddelde brutoloon was in het tweede kwartaal van 2026 92.150 lek, ongeveer 1.015 euro.

In dit gesprek beslissen jullie samen of Albanië past, en wanneer. Je legt vast wat ieder van jullie nodig heeft om ja te zeggen.

Ga je alleen? Voer dit gesprek dan met de mensen die je achterlaat. De vragen hieronder werken ook voor hen.

Neem er drie avonden voor. Eén gesprek is te kort voor zo'n besluit. Spreek drie avonden af, met een week ertussen:

• Avond 1, waarom. Wat hopen we in Albanië te vinden? Wat laten we hier achter ons? Zou dat daar echt anders zijn?
• Avond 2, wat we opgeven. Wie en wat gaan we missen? Waar zien we het meest tegen op? Wat doen we als het tegenvalt?
• Avond 3, de voorwaarden. Wat moet er voor ieder van ons geregeld zijn om ja te zeggen? Wanneer kijken we samen of het goed gaat, bijvoorbeeld na zes en na twaalf maanden? En wat is voor ons een reden om terug te gaan?

Schrijf de voorwaarden op. Op de keukentafelkaart past alles op één A4.

Bij Albanië horen twee dingen die je op die avonden samen moet zien:

• De grond en de duur. Je verblijf hangt aan je grond. Met werk aan je baan, met eigen middelen aan genoeg geld en een zorgpolis in Albanië. Pas na vijf jaar heb je duurzaam verblijf. Bespreek wat jullie doen als de grond om te blijven wegvalt.
• De zorg. Buiten Tirana is de zorg beperkt, en niet alle specialistische zorg is in Albanië te krijgen. Spreek af wat jullie doen als een van jullie ernstig ziek wordt: waar jullie heen gaan, en hoe jullie verzekerd zijn als jullie terug naar Nederland willen.

Verdeel het werk. Spreek af wie welk deel van dit plan trekt: de papieren voor je verblijf, het huis en de opzeggingen, de school, de verhuizing. Zo draagt niet één van jullie alles. Nodig je partner uit in je plan; dan zien jullie allebei wat er af is.

Gaat een van jullie mee zonder eigen inkomen? Wie in Albanië woont en niet in Nederland werkt, bouwt meestal geen AOW meer op. Voor elk jaar dat je niet verzekerd bent, krijg je later 2 procent minder AOW. Je kunt je bij de SVB vrijwillig verzekeren. Daarvoor heb je een jaar, gerekend vanaf het moment dat je niet meer verzekerd bent. Bespreek ook of die partner een eigen rekening en eigen geld houdt, en hoe jullie samen beslissen over grote uitgaven.

Getrouwd, geregistreerd of samenwonend? Zijn jullie allebei Nederlander, dan registreert ieder zich zelf: op een eigen grond, of als gezinslid van de ander. Wie precies als gezinslid geldt, staat niet in de wettekst die we lazen. Neem jullie huwelijks- of partnerschapsakte met apostille en vertaling mee. Heeft een van jullie de Albanese nationaliteit, dan kan ook een ongehuwde partner mee, met een notariële verklaring dat jullie samenwonen en een bewijs van middelen. Kijk bij je grond verderop in je plan wat er voor jullie geldt.

Gaan er kinderen mee? Hoe je het vertelt, hangt af van hun leeftijd:

• Tot een jaar of vier. Vertel het kort voor de verhuizing en houd vaste gewoontes aan, zoals het slaapritueel en de knuffel in de handbagage.
• Basisschool. Vertel het ruim van tevoren en laat ze meekijken: foto's van de school, de buurt en het huis. Laat ze iets kiezen, zoals hun kamer.
• Tieners. Betrek ze bij het besluit zelf. Voor hen weegt het afscheid van vrienden het zwaarst. Spreek af hoe ze contact houden en wanneer ze hun vrienden terugzien.

Hoe de school in Albanië werkt, en wat een internationale school of Nederlands afstandsonderwijs je biedt, lees je in het artikel over school bij deze stap.

Wie spreekt de taal? De overheid werkt in het Albanees: je stukken worden in het Albanees vertaald, en de openbare school geeft les in het Albanees. Volgens het reisadvies spreken hulpverleners weinig of geen Engels. Spreek af wie er vóór vertrek mee begint.

Kies de dag waarop je wilt vertrekken. Het plan rekent vanaf die datum terug: wanneer de papieren uit Nederland binnen moeten zijn, wanneer je je registreert en wanneer je je uitschrijft.

Reken vijf klokken mee:

• Je akten en je verklaring omtrent het gedrag mogen hooguit zes maanden oud zijn, met apostille en een Albanese vertaling.
• Na aankomst heb je drie maanden om je te registreren, en je negentig dagen zonder visum lopen gewoon door.
• Op eigen middelen heb je bij de registratie een zorgpolis in Albanië nodig. Het Albanese zorgfonds kent zes maanden wachttijd; zorg dat je polis vanaf de eerste dag dekt.
• Met een huisdier: laat de bloedtest voor de terugweg al in Nederland doen, minstens dertig dagen na de rabiësprik.
• Met een auto: als verhuisgoed is hij alleen vrij van rechten als hij minstens twaalf maanden op je naam staat.