Het stappenplan voor Marokko

Met deze stap weet je welk traject je loopt. Dat hangt af van je nationaliteit: heb je naast de Nederlandse ook de Marokkaanse?

Wet 02-03 is de Marokkaanse vreemdelingenwet. Hij regelt binnenkomst en verblijf van vreemdelingen. Heb je ook de Marokkaanse nationaliteit, dan ben je in Marokko geen vreemdeling en val je buiten die wet. Dan geldt voor jou:

• Je hebt geen carte d'immatriculation nodig, de Marokkaanse verblijfskaart.
• Er loopt geen verlengklok: je hoeft geen kaart op tijd te laten verlengen.
• Er is geen motiefvermelding, de aantekening op de kaart van waarvoor je in Marokko bent.

Dat onderscheid is niet theoretisch. De Marokkaanse nationaliteit gaat via afstamming over, en je kunt haar niet opgeven. Veel Nederlanders hebben haar dus zonder er ooit iets mee gedaan te hebben. Voor hen begint dit traject bij het aanvragen of vernieuwen van de Marokkaanse identiteitskaart, niet bij een verblijfsaanvraag.

Weet je niet zeker of je de Marokkaanse nationaliteit hebt? Zoek dat dan als eerste uit, vóór al het andere. De rest van dit plan valt anders uit, afhankelijk van het antwoord. Het Marokkaanse consulaat kan vaststellen of je in de registers staat.

In deze stap zie je hoe je pensioen er belast wordt en hoe je zorg geregeld is. Op twee punten pakt het anders uit dan de meeste Nederlandstalige pagina's beweren.

De belasting. Nederland en Marokko sloten hun belastingverdrag in 1977. Dat verdrag heeft geen socialezekerheidsartikel: een artikel dat regelt waar uitkeringen zoals de AOW belast worden. Daardoor valt de AOW onder het restartikel, het artikel voor inkomen dat nergens anders in het verdrag geregeld is. Dat artikel legt de belasting helemaal bij Marokko. Je bedrijfspensioen gaat dezelfde kant op.

Een overheidspensioen is de uitzondering. Daaronder valt ABP, en alles wat uit een vroegere baan bij de overheid komt. Zo'n pensioen mag volgens het verdrag in beide landen worden belast. Een oud-ambtenaar heeft hier dus een heel ander plaatje dan iemand met alleen AOW en bedrijfspensioen. En dat verschil staat nergens.

De zorg. Marokko staat op de officiële lijst van verdragslanden: landen waarmee Nederland een verdrag heeft dat ook de zorg regelt. Het werkt zo:

• Je meldt je bij het CAK, de Nederlandse instantie die je zorg in het buitenland regelt, en je krijgt een verdragsformulier.
• Met dat formulier schrijf je je in bij de Marokkaanse zorginstelling.
• De verdragsbijdrage wordt ingehouden op je Nederlandse pensioen.

Je hebt dus geen levenslange particuliere polis nodig.

In deze stap kies je waar je gaat wonen. Kijk daarbij verder dan de plekken die je van vakantie kent. Marokko als vakantieland en Marokko als woonland zijn twee verschillende landen.

• Tanger, Agadir en Marrakesh hebben de voorzieningen, de vluchten en de Nederlandse gemeenschappen.
• Het Rifgebied en het Midden-Atlasgebied hebben de familie en de prijzen. Maar daar heb je ook de winters, en de afstand tot een ziekenhuis dat de zorg levert waar je via het verdrag recht op hebt.

Reken bij die keuze één ding mee dat op vakantie niet opvalt. Waar je woont, bepaalt welke zorg je echt kunt bereiken. Je verdragsrecht is een recht op het publieke stelsel. Het geldt niet voor de privéklinieken waar veel Nederlanders in de praktijk terechtkomen.

In deze stap zie je wat de verhuizing jullie gaat kosten. Het aanvragen is in Marokko goedkoop: de verblijfskaart kost tientjes, niet duizenden.

Het geld zit in twee andere posten:

• De eerste maanden op de nieuwe plek.
• De auto. Die is hier geen bijzaak; in fase 4 lees je waarom.

Reken het door met jullie eigen keuzes in de rekentool.

In deze stap beslissen jullie samen. Je eindigt met een paar voorwaarden op papier waar jullie allebei achter staan. Bij Marokko heeft dit gesprek een vorm die het bij andere landen niet heeft.

Voor een deel van de gezinnen is dit geen emigratie maar een terugkeer. Soms geldt dat voor de ene generatie wel en voor de andere niet. Kinderen die in Nederland zijn opgegroeid, verhuizen dan naar het land van hun ouders, niet naar hun eigen land.

Ga je alleen? Voer dit gesprek dan met de mensen die je achterlaat. De vragen hieronder werken ook voor hen.

Neem er drie avonden voor. Eén gesprek is te kort voor zo'n besluit. Spreek drie avonden af, met een week ertussen:

• Avond 1, waarom. Wat hopen we in Marokko te vinden? Wat laten we hier achter ons? Zou dat daar echt anders zijn?
• Avond 2, wat we opgeven. Wie en wat gaan we missen? Waar zien we het meest tegen op? Wat doen we als het tegenvalt?
• Avond 3, de voorwaarden. Wat moet er voor ieder van ons geregeld zijn om ja te zeggen? Wanneer kijken we samen of het goed gaat, bijvoorbeeld na zes en na twaalf maanden? En wat is voor ons een reden om terug te gaan?

Schrijf de voorwaarden op. Op de keukentafelkaart past alles op één A4.

Bespreek ook het geld. In fase 3 lees je over de fiscale korting op je pensioen. Die korting betekent dat een deel van jullie vermogen na de overmaking in Marokko blijft. Dat is een beslissing voor twee, niet voor één.

Verdeel het werk. Spreek af wie welk deel van dit plan trekt: de papieren voor het verblijf, het huis en de opzeggingen, de school, de verhuizing. Zo draagt niet één van jullie alles. Nodig je partner uit in je plan; dan zien jullie allebei wat er af is.

Gaat een van jullie mee zonder eigen inkomen? Wie in Marokko woont en niet in Nederland werkt, bouwt meestal geen AOW meer op. Voor elk jaar dat je niet verzekerd bent, krijg je later 2 procent minder AOW. Vanaf het moment dat je niet meer verzekerd bent, heb je een jaar om je bij de SVB vrijwillig te verzekeren. Bespreek ook of die partner een eigen rekening en eigen geld houdt, en hoe jullie samen beslissen over grote uitgaven.

Getrouwd, geregistreerd of samenwonend? Dat kan uitmaken voor de verblijfsvergunning van je partner, voor meeverzekeren in de zorg en voor erven. Kijk bij je verblijf en bij je zorg verderop in je plan wat er voor jullie geldt.

Gaan er kinderen mee? Hoe je het vertelt, hangt af van hun leeftijd:

• Tot een jaar of vier: vertel het kort voor de verhuizing en houd vaste gewoontes aan, zoals het slaapritueel en de knuffel in de handbagage.
• Basisschool: vertel het ruim van tevoren en laat ze meekijken: foto's van de school, de buurt en het huis. Laat ze iets kiezen, zoals hun kamer.
• Tieners: betrek ze bij het besluit zelf. Voor hen weegt het afscheid van vrienden het zwaarst. Spreek af hoe ze contact houden en wanneer ze hun vrienden terugzien.

Veel Nederlandse gezinnen kiezen een van de 44 erkende Franse scholen. Die hebben één toelatingsronde per jaar. Voor 2026-2027 schreef je online in van 5 januari tot 11 maart. Wie in de zomer aankomt, heeft die ronde dus gemist.

Wie leert de taal, en wanneer? Op de Franse scholen is het programma Frans, met daarnaast Arabisch. Spreekt een van jullie de taal van huis uit, dan ligt het gewicht bij de ander. Vaak heeft de partner zonder werk de taal het hardst nodig, en juist die heeft geen collega's om mee te oefenen. Plan het samen, liefst al vóór vertrek.

In deze stap kies je je streefdatum: de datum waarop jullie willen verhuizen. Vanaf die datum tel je alles terug.

Houd daarbij rekening met deze termijnen:

• De strakste termijn staat in fase 2. Binnen negentig dagen na aankomst moet de aanvraag voor je verblijfskaart liggen.
• Wat het vroegst begint, staat in fase 4: het huisdier. Daar loopt de voorbereiding al voordat je vertrekdatum vaststaat.