Het stappenplan voor Belize

In deze stap leer je hoe je in Belize mag gaan wonen. Met een Nederlands paspoort heb je geen visum nodig. Maar je mag telkens maar dertig dagen blijven. Wil je langer, dan verleng je bij Immigration, de migratiedienst, steeds met dertig dagen.

Wie wil blijven, kiest een van vier routes:

• De QRP. Het Qualified Retirement Program van het Belize Tourism Board, het BTB. Volgens het BTB voor wie 40 is of ouder en minstens 2.000 Amerikaanse dollar per maand van buiten Belize ontvangt, uit pensioen, lijfrente, AOW, beleggingen of spaargeld.
• Permanent verblijf. De permanent residence vraag je aan als je minstens een jaar legaal in Belize woont. In dat jaar mag je in totaal hooguit veertien dagen weg zijn.
• Werk. Een Temporary Employment Permit, een werkvergunning, via het Labour Department. Ook voor wie er als zelfstandige begint.
• Een Belizaanse partner. Wie met een Belizaan trouwt, kan na een jaar huwelijk burger worden.

Bijna alles gaat in het Engels. Elk document dat niet in het Engels is, laat je vertalen.

Weet ook dat het reisadvies van NederlandWereldwijd geel is. Dat betekent: je kunt erheen, maar er zijn bijzondere veiligheidsrisico's. Hoe dat je woonplaatskeuze raakt, staat in stap 1.3.

Nog niet met pensioen? De QRP vraagt inkomen dat je al ontvangt, maar dat mag ook uit beleggingen of spaargeld komen. Wie wil werken in Belize, kijkt naar de werkvergunning. Met de QRP mag je niet werken.

In deze stap zie je wat emigreren naar Belize doet met je belasting, je AOW en je zorg. Bij Belize liggen die drie verschillend.

De belasting. Nederland en Belize hebben geen belastingverdrag. Belize staat niet in de verdragstabel van de Belastingdienst. Dan mag Nederland heffen. Nederland blijft dus belasting heffen over je AOW, je pensioen en je lijfrente. Hoe dat uitpakt, staat in stap 3.2 en 3.3.

De AOW. Hier is Belize een uitzondering. Nederland en Belize sloten in 2005 een verdrag over de export van uitkeringen, dat sinds 1 april 2006 geldt. Belize staat daardoor bij de 36 landen waar de volledige AOW naartoe gaat. Ook wie alleen gaat, houdt de AOW voor een alleenstaande.

De zorg. Belize staat niet op de lijst van verdragslanden voor de zorg. Er is dus geen CAK. Je Nederlandse basisverzekering stopt als je je uitschrijft. Daarna is een eigen polis je zorg. Zie stap 3.1.

Je AOW-opbouw stopt. Het verdrag regelt de betaling, niet de opbouw. Wie in Belize woont en niet in Nederland werkt, is meestal niet meer verzekerd. Elk jaar tot je AOW-leeftijd kost dan 2 procent van je latere AOW. Je kunt je vrijwillig verzekeren bij de SVB. De aanmelding moet binnen één jaar binnen zijn.

In deze stap kies je waar je wilt wonen. Belize is klein, maar de verschillen tussen de cayes (de eilanden voor de kust), de kust en het binnenland zijn groot. Wie het land van vakantie kent, kent het nog niet.

Lees eerst het reisadvies van NederlandWereldwijd. De kleurcode is geel. Dat staat erin:

• Zware criminaliteit. Er zijn gewapende bendes actief. Vooral in de afgelegen bosrijke gebieden aan de grens met Guatemala en in de zuidelijke wijken van Belize City.
• De grensregio. De dorpen aan de grens met Guatemala hebben nauwelijks telefoon- of internetbereik.
• Tropische stormen. Die komen vooral voor tussen juni en november.
• De zorg is beperkt. Wie in het ziekenhuis belandt, moet soms naar een ander land worden overgebracht.

Kijk daarom bij elke plek naar drie dingen:

• De zorg. Vraag waar het dichtstbijzijnde ziekenhuis is, en of jouw polis vervoer naar een ander land dekt.
• De storm. Vraag hoe het huis gebouwd is, en waar je heen gaat als er een storm komt.
• De loketten. Je verlengingen en je verblijfsaanvraag regel je bij een kantoor van Immigration. Die zitten onder meer in Belmopan, Belize City, Corozal, Orange Walk, San Pedro, Big Creek en Punta Gorda.

Woon een paar weken op de plek die je kiest, in het seizoen waarin je er echt zult zijn. Met een Nederlands paspoort mag je dertig dagen blijven, en die verblijfstijd kun je verlengen.

In deze stap zie je wat de verhuizing jullie gaat kosten. De aanvraag verschilt sterk per route:

• De QRP kost 150 dollar aanvraag, 1.000 dollar voor jou en 750 voor elk gezinslid, en 200 dollar per kaart. Elk jaar komt de verlenging erbij.
• Permanent verblijf kost voor een Nederlander 6.000 Belizaanse dollar, voor een kind de helft. Daarvoor betaal je een jaar lang elke dertig dagen 200 Belizaanse dollar voor je verlenging.
• Een werkvergunning kost per jaar tot 3.000 Belizaanse dollar.

De Belizaanse dollar staat vast op twee per Amerikaanse dollar. Het geld zit verder in drie posten:

• De zorgpolis die het CAK vervangt, en die elk jaar terugkomt.
• De verhuizing over de oceaan. Zonder QRP betaal je invoerrechten op je inboedel.
• De auto. Die mag mee, maar zonder QRP betaal je op een gewone personenauto ongeveer twee derde van de waarde aan rechten en belasting.

In dit gesprek beslissen jullie samen of Belize past, en wanneer. Je legt vast wat ieder van jullie nodig heeft om ja te zeggen.

Ga je alleen? Voer dit gesprek dan met de mensen die je achterlaat. De vragen hieronder werken ook voor hen.

Neem er drie avonden voor. Eén gesprek is te kort voor zo'n besluit. Spreek drie avonden af, met een week ertussen:

• Avond 1, waarom. Wat hopen we in Belize te vinden? Wat laten we hier achter ons? Zou dat daar echt anders zijn?
• Avond 2, wat we opgeven. Wie en wat gaan we missen? Waar zien we het meest tegen op? Wat doen we als het tegenvalt?
• Avond 3, de voorwaarden. Wat moet er voor ieder van ons geregeld zijn om ja te zeggen? Wanneer kijken we samen of het goed gaat, bijvoorbeeld na zes en na twaalf maanden? En wat is voor ons een reden om terug te gaan?

Schrijf de voorwaarden op. Op de keukentafelkaart past alles op één A4.

Bij Belize horen twee dingen die je op die avonden samen moet zien:

• Het eerste jaar. Kies je voor permanent verblijf, dan mag je in het jaar vóór je aanvraag in totaal hooguit veertien dagen weg zijn. Een begrafenis of een geboorte in Nederland kan dat jaar breken. Met de QRP ben je vrijer: je moet er elk jaar minstens dertig dagen aaneen zijn.
• De afstand en de zorg. Familie in Nederland zie je niet meer even tussendoor. En de zorg in Belize is beperkt. Spreek af wat jullie doen als een van jullie ernstig ziek wordt.

Verdeel het werk. Spreek af wie welk deel van dit plan trekt: de papieren voor je verblijf, het huis en de opzeggingen, de school, de verhuizing. Zo draagt niet één van jullie alles. Nodig je partner uit in je plan; dan zien jullie allebei wat er af is.

Gaat een van jullie mee zonder eigen inkomen? Wie in Belize woont en niet in Nederland werkt, bouwt meestal geen AOW meer op. Voor elk jaar dat je niet verzekerd bent, krijg je later 2 procent minder AOW. Je kunt je bij de SVB vrijwillig verzekeren. Daarvoor heb je een jaar, gerekend vanaf het moment dat je niet meer verzekerd bent. Bespreek ook of die partner een eigen rekening en eigen geld houdt, en hoe jullie samen beslissen over grote uitgaven.

Getrouwd, geregistreerd of samenwonend? Dat maakt in Belize uit. Bij de QRP telt je partner als gezinslid. Bij permanent verblijf mag alleen een wettige echtgenoot op dezelfde aanvraag; een partner met wie je samenwoont, dient een eigen aanvraag in. Kijk bij je route verderop in je plan wat er voor jullie geldt.

Gaan er kinderen mee? Hoe je het vertelt, hangt af van hun leeftijd:

• Tot een jaar of vier. Vertel het kort voor de verhuizing en houd vaste gewoontes aan, zoals het slaapritueel en de knuffel in de handbagage.
• Basisschool. Vertel het ruim van tevoren en laat ze meekijken: foto's van de school, de buurt en het huis. Laat ze iets kiezen, zoals hun kamer.
• Tieners. Betrek ze bij het besluit zelf. Voor hen weegt het afscheid van vrienden het zwaarst. Spreek af hoe ze contact houden en wanneer ze hun vrienden terugzien.

Hoe de school in Belize werkt, en welke vergunning een kind nodig heeft, lees je in het artikel over school bij deze stap.

Wie leert de taal, en wanneer? Bij de loketten, de bank en de arts gaat alles in het Engels. Wie Engels spreekt, kan dus meteen mee. Spreek af wie zijn Engels nog moet bijwerken, en plan dat vóór vertrek.

Kies de dag waarop je wilt vertrekken. Het plan rekent vanaf die datum terug: wanneer de papieren uit Nederland binnen moeten zijn, wanneer je je aanvraag indient en wanneer je je uitschrijft.

Reken drie klokken mee. Je verblijf als bezoeker loopt telkens na dertig dagen af. Een verklaring omtrent het gedrag is voor de QRP hooguit zes maanden oud, een medische keuring hooguit drie maanden. En wie permanent verblijf wil, telt een jaar vanaf de stempel in zijn paspoort.