Het stappenplan voor een leven onderweg

Met deze stap kies je je route. Daarmee zie je in dit plan alleen de stappen die voor jou gelden.

Dit plan is voor mensen die zich niet in één land vestigen. Er zijn drie manieren:

• Reizen. Een wereldreis of sabbatical, alleen of met het gezin, zonder te werken onderweg.
• Nomade. Je werkt onderweg op afstand, voor een werkgever, eigen klanten of een opdrachtgever in het buitenland.
• Zeilen. Je woont op een boot en vaart van haven naar haven.

Wie onderweg werkt, krijgt stappen over belasting en verzekering op dat werk. Wie op een boot woont, krijgt stappen over de boot: de vlag, je vaarbewijs, de btw en de grens. Werk je als zeiler ook onderweg, kies dan zeilen en lees de stap over werken onderweg toch mee.

Twee dingen gelden voor alle drie:

• Per land bepaalt dat land hoe lang je mag blijven. Dat staat in het reisadvies van NederlandWereldwijd, bij "Paspoort, visum, rijbewijs".
• Binnen de EU mag je als Nederlander in elk land drie maanden blijven zonder je als inwoner in te schrijven.

Weet je het nog niet? Kies dan bij je keuzes "weet ik nog niet". Je ziet dan alle stappen, en kiest later.

In deze stap kies je of je in Nederland ingeschreven blijft. Dit is de belangrijkste keuze van het plan: je zorg, je AOW, de kinderbijslag en de school hangen eraan.

De wet zegt: wie naar redelijke verwachting in een jaar ten minste twee derde van de tijd buiten Nederland verblijft, doet aangifte van vertrek. Twee derde van een jaar is acht maanden. NederlandWereldwijd noemt de wereldreis er uitdrukkelijk bij.

Zo werkt de regel:

• Het gaat om je verwachting vooraf, niet om achteraf tellen.
• De acht maanden hoeven niet aaneengesloten te zijn. Twee keer vijf maanden binnen een jaar telt ook.
• Of je je huis in Nederland houdt, maakt niet uit.
• De regel geldt per persoon.

Ben je minder dan acht maanden weg, dan blijf je ingeschreven. Je houdt je BSN, je zorgverzekering, je AOW-opbouw en de kinderbijslag. Maar je kind blijft leerplichtig in Nederland, en dat is voor een gezin vaak de grootste hobbel. Daarover gaat een stap verderop.

Ben je meer dan acht maanden weg, dan moet je je uitschrijven. Een briefadres bij familie is dan geen uitweg: wie meer dan acht maanden binnen een jaar weg is, kan niet ingeschreven blijven, ook niet op een briefadres.

Wat je in geen geval doet: ingeschreven blijven terwijl je weet dat je langer weggaat. Dat bouwt een terugvordering op van zorgkosten en toeslagen, met terugwerkende kracht.

Vul je keuze in bij je keuzes ("Blijven jullie in Nederland ingeschreven?"). Dan past het plan zich aan.

Met deze stap zie je in één overzicht wat er verandert als je ingeschreven blijft of je uitschrijft. Daarna weet je welke stappen in dit plan je het meeste werk geven.

Blijf je ingeschreven en ben je korter dan een jaar weg:

• Zorg. Je basisverzekering loopt door. In het buitenland vergoedt hij hooguit wat de zorg in Nederland kost.
• AOW. Je blijft meestal verzekerd. De SVB is daar voorzichtig over bij een wereldreis; laat het de SVB beoordelen.
• Kinderbijslag. Loopt meestal door.
• School. Je kind blijft leerplichtig in Nederland.
• Belasting. Je blijft in Nederland belastingplichtig, over al je inkomen.

Schrijf je je uit:

• Zorg. Je basisverzekering stopt. Je regelt zelf een internationale verzekering.
• AOW. Je opbouw stopt: elk jaar niet verzekerd is later 2 procent minder AOW. Je kunt je vrijwillig verzekeren.
• Kinderbijslag. Kan stoppen; de SVB kijkt waar je echt woont.
• School. De Nederlandse leerplichtwet geldt niet meer.
• Belasting. Heb je geen nieuw woonland en houd je banden met Nederland, dan kan de Belastingdienst je nog als inwoner zien.

Werk je onderweg, dan kan dat dit beeld veranderen, ook als je ingeschreven blijft. Dat staat in de stap over werken onderweg.

De overwintercheck op de site zet je ritme naast de grenzen van de gemeente, de SVB en een paar winterlanden. Handig als je twijfelt tussen zeven en negen maanden weg.

Met deze stap weet je wat de reis kost, naast het reizen zelf, en staat iedereen achter het plan.

De posten die mensen het vaakst vergeten:

• Verzekering. Een internationale zorgverzekering, of een reisverzekering die lang genoeg dekt. Een doorlopende reisverzekering heeft een maximale reisduur per reis, vaak een paar maanden.
• Vrijwillige AOW. Wie zich uitschrijft en het AOW-gat wil dichten, betaalt premie aan de SVB.
• Opslag. Een opslagbox kost elke maand geld, de hele reis lang.
• School. Afstandsonderwijs betaal je zelf.
• Visa. Per land, soms ook voor verlengen.
• Vaste lasten in Nederland. Een huis dat je aanhoudt, een auto die je niet schorst, abonnementen.
• Terugkomen. Een nieuwe huurwoning, een borg, spullen.

Praat daarna samen door wat jullie willen, en wat als het tegenvalt:

• Hoe lang gaan we, en wanneer beslissen we of we verlengen?
• Wie werkt onderweg, en hoeveel?
• Wat doen de kinderen aan school, en wie geeft les?
• Wat is ons plan als iemand ziek wordt of heimwee krijgt?
• Komen we terug in hetzelfde huis, dezelfde stad, dezelfde school?

Zet de antwoorden op papier. Ze bepalen je keuzes verderop in dit plan.

Met deze stap leg je je vertrekdatum vast. Het plan rekent vanaf die dag terug: welke stap wanneer moet beginnen, en wat al te laat is.

Kies een datum die past bij drie dingen:

• De school. Vertrekken aan het eind van een schooljaar maakt de terugkeer makkelijker.
• Opzegtermijnen. Werk en huur hebben vaak een maand of langer.
• Je eerste bestemming. Regentijd, orkaanseizoen of het zeilseizoen kunnen een maand verschil maken.

Vul de datum hieronder in. Je kunt hem later altijd verschuiven.