WW, WIA en Ziektewet als je onderweg werkt en je uitschrijft

Q: Wat betekent dit als ik terugkom?

Dan telt de wekeneis van de WW. De wet zegt: je hebt recht op WW als je "in 36 kalenderweken onmiddellijk voorafgaand aan de eerste dag van werkloosheid in ten minste 26 kalenderweken ten minste één arbeidsuur per kalenderweek" hebt gewerkt. Wat dat betekent: Je stopte met werken voor de reis. Kom je na een jaar terug, dan heb je in de 36 weken daarvoor niet gewerkt. Je hebt dan geen WW. Je bouwt die pas weer op als je hier weer werkt. Je werkte onderweg door voor je Nederlandse werkgever en bleef verzekerd, verplicht of vrijwillig. Dan tellen die weken gewoon mee. Een vrijwillige WW keert pas uit na je terugkeer; vraag hem dan binnen een week aan. Je nam onbetaald verlof. Weken waarin je door onbetaald verlof niet werkte, tellen niet mee bij het terugkijken, tot een maximum van 78 weken. De 36 weken schuiven dan dus op. Werkte je onderweg in een ander EU-land en was je daar verzekerd, dan kan dat werk meetellen als je hier eerst weer werkt en dan werkloos wordt. Het bewijs is het formulier PD U1. Hoe dat werkt, staat in terug naar Nederland verhuizen . Heb je al een uitkering en wil je vertrekken, lees dan emigreren met een uitkering .

Werk je in loondienst onderweg, dan hangt je verzekering voor werkloosheid, ziekte en arbeidsongeschiktheid af van waar je werkt en of je officieel in Nederland woont. Buiten de EU kun je die verzekeringen kwijtraken als je langer dan een jaar weggaat. Binnen 13 weken na je vertrek kun je je bij het UWV vrijwillig verzekeren.

8 min lezen

Geschreven en nagelopen door Auke, op 27 oktober 2026, aan de hand van de bronnen onderaan. Klopt er iets niet meer? Meld het hieronder, ik pas het aan.

Werk je in loondienst en ga je onderweg, dan denk je aan je belasting en je zorgverzekering. Je werknemersverzekeringen vergeet je makkelijk. Dat zijn de verzekeringen die je inkomen opvangen als je werkloos wordt (WW), ziek wordt (Ziektewet) of na twee jaar ziekte niet meer volledig kunt werken (WIA). Binnen de EU ben je daarvoor altijd ergens verzekerd. Buiten de EU niet vanzelf: wie zich uitschrijft, kan ze kwijtraken.

Drie dingen om vooraf te weten:

Binnen de EU blijf je bij een Nederlandse werkgever meestal in Nederland verzekerd, met een A1-verklaring.
In een land buiten de EU zonder verdrag blijf je alleen verzekerd als je voor het UWV nog in Nederland woont, of als je je binnen 13 weken na je vertrek vrijwillig verzekert.
Kom je terug en word je werkloos, dan heb je pas recht op WW als je in de 36 weken daarvoor minstens 26 weken hebt gewerkt.

Wanneer ben ik nog verzekerd?

Het UWV maakt onderscheid naar het land waar je werkt.

Waar je werkt	Wat het UWV zegt
In de EU, de EER of Zwitserland	Meestal verzekerd in het werkland. In Nederland verzekerd als je in dienst bent van een Nederlandse werkgever. Je hebt dan een A1-verklaring nodig
In een land met een verdrag over sociale zekerheid	Hangt af van de afspraken met dat land. Bij een Nederlandse werkgever vaak in Nederland verzekerd, ook met een A1
In een land zonder verdrag	Alleen in Nederland verzekerd als je in dienst bent van een Nederlandse werkgever én officieel nog in Nederland woont, of als je een vrijwillige verzekering afsluit

Voor wie binnen de EU telewerkt, zegt de SVB: je blijft "in veel gevallen sociaal verzekerd in Nederland als u dit minder dan 24 maanden gaat doen en u in deze periode volledig vanuit de andere lidstaat telewerkt". Je werkgever vraagt de A1-verklaring aan. Meer daarover in op afstand werken voor je Nederlandse werkgever.

Het lastige deel zit dus buiten de EU, in landen zonder verdrag. Daar beslist je woonplaats.

Woon ik officieel nog in Nederland als ik weg ben?

Daar zegt het UWV twee dingen over.

In de voorwaarden voor de vrijwillige WIA-verzekering staat: "Werknemers die niet langer dan een jaar in het buitenland verblijven worden beschouwd als wonend in Nederland." Wie langer dan een jaar weg is, geldt als wonend in het buitenland. Behalve als je gezin in Nederland blijft wonen: dan woon je ook na een jaar nog in Nederland.

En op de pagina over vrijwillig verzekeren: een vrijwillige verzekering is "niet nodig" als een werknemer "korter dan 1 jaar naar het buitenland gaat voor zijn werkgever", of als zijn gezin in Nederland blijft wonen. Hij blijft dan verplicht verzekerd via zijn werkgever.

Of je uitschrijving bij de gemeente telt, zegt het UWV niet met zoveel woorden. De wet wel: waar je woont "wordt naar de omstandigheden beoordeeld". Dat zijn dezelfde woorden als in de AOW, dus het UWV kijkt net als de SVB naar je hele situatie, niet alleen naar je inschrijving. Je uitschrijving weegt mee, maar beslist niet. Wat dat betekent:

Vertrek je voor langer dan een jaar of voor onbepaalde tijd? Reken erop dat je voor het UWV vanaf je vertrek in het buitenland woont. Je verplichte verzekering stopt die dag.
Vertrek je korter dan een jaar? Dan woon je voor het UWV nog in Nederland, ook als je je uitschrijft, en blijf je bij je Nederlandse werkgever verplicht verzekerd.
Weet je het nog niet? Dan gaat het UWV uit van wat je bij vertrek verwacht. Besluit je onderweg langer weg te blijven, vraag de vrijwillige verzekering dan meteen aan.

Twijfel je, vraag het dan vóór vertrek aan het UWV en vraag het antwoord op papier. Woon je op een boot met een thuishaven in Nederland? Dan geldt die boot voor de Ziektewet en de WW als deel van Nederland. Anders dan in de AOW staat daar niet "voor de bemanning" bij. Of de boot een Nederlandse thuishaven heeft, is wel een feitelijke vraag: zie AOW en zorg als je op je boot woont.

Kan ik me vrijwillig verzekeren?

Ja, in een aantal situaties. Volgens het UWV kan het als:

je voor een Nederlandse werkgever in het buitenland gaat werken, en ook officieel in het buitenland gaat wonen;
je voor een buitenlandse werkgever gaat werken, maar officieel in Nederland blijft wonen.

Per land verschilt welke verzekering je kunt afsluiten:

Waar je werkt	Vrijwillig te verzekeren
EU, EER of Zwitserland	alleen de WIA; je bent daar al verplicht verzekerd, en de Europese regels staan dan alleen voor arbeidsongeschiktheid een vrijwillige verzekering in een ander land toe; de uitkering in het werkland kan lager zijn dan in Nederland
Een land met een verdrag	in de meeste gevallen Ziektewet, WW en WIA
Een land zonder verdrag	Ziektewet, WW en WIA

Je werkgever kan de verzekering voor je aanvragen, met het formulier "Aanvragen verzekering van UWV".

De voorwaarden zijn voor de Ziektewet, de WW en de WIA gelijk. Ze staan in de wet zelf (Ziektewet artikel 64, Werkloosheidswet artikel 53, Wet WIA artikel 18). Werk je buiten Nederland voor een Nederlandse werkgever en woon je niet meer in Nederland, dan laat het UWV je toe als:

je de AOW-leeftijd nog niet hebt;
je direct na het einde van je verplichte verzekering voor die werkgever blijft werken, hooguit vijf jaar;
je daarvóór minstens een jaar aaneengesloten verplicht verzekerd was.

Je meldt je aan binnen 13 weken na het einde van je verplichte verzekering. Die termijn staat in alle drie de wetten (Ziektewet artikel 66, Werkloosheidswet artikel 54, Wet WIA artikel 19). Ben je te laat buiten je schuld, dan mag het UWV de aanvraag toch als op tijd zien. De verzekering gaat in op de dag na het einde van je verplichte verzekering, zonder gat.

Werk je voor een buitenlandse werkgever en blijf je in Nederland wonen? Dan geldt het jaar vooraf niet en is er geen maximum van vijf jaar. De termijn is dan 13 weken na je eerste werkdag buiten Nederland.

Drie dingen om te weten:

De WW kun je alleen samen met de Ziektewet afsluiten, tenzij je werkgever bij ziekte je loon doorbetaalt.
De vrijwillige WW keert pas uit als je terug bent in Nederland.
De premie in 2026: Ziektewet 10,50 procent, WW 1,10 procent en WIA 8,59 procent van het dagloon dat je kiest. Dat dagloon is hooguit wat je zou missen en hooguit het maximumdagloon van € 304,25. Je betaalt per maand vooruit, over het aantal werkdagen in die maand. Bij een dagloon van € 200 kosten de drie samen ongeveer € 850 per maand. De premie voor de Ziektewet en de WIA is aftrekbaar.

Je vraagt de verzekering zelf aan bij het UWV, online met DigiD of per post. Je werkgever kan het ook voor je doen, met het formulier "Aanvragen verzekering van UWV".

Werk je onderweg niet? Dan heb je weinig aan het UWV. Ga je hooguit een jaar uit dienst en wil je daarna weer werken, dan kun je je voor de Ziektewet en de WIA tijdelijk verzekeren, binnen 13 weken na je laatste dienstverband. Dat kan alleen voor wie in Nederland blijft wonen. Voor de WW bestaat zo'n tijdelijke verzekering niet.

Werk je als zelfstandige? Dan ben je geen werknemer en dus niet verplicht verzekerd voor WW, WIA en Ziektewet, ook niet in Nederland. Wat wel kan, staat bij het UWV onder vrijwillig verzekeren als zzp'er. Zie ook je eenmanszaak onderweg.

Wat betekent dit als ik terugkom?

Dan telt de wekeneis van de WW. De wet zegt: je hebt recht op WW als je "in 36 kalenderweken onmiddellijk voorafgaand aan de eerste dag van werkloosheid in ten minste 26 kalenderweken ten minste één arbeidsuur per kalenderweek" hebt gewerkt.

Wat dat betekent:

Je stopte met werken voor de reis. Kom je na een jaar terug, dan heb je in de 36 weken daarvoor niet gewerkt. Je hebt dan geen WW. Je bouwt die pas weer op als je hier weer werkt.
Je werkte onderweg door voor je Nederlandse werkgever en bleef verzekerd, verplicht of vrijwillig. Dan tellen die weken gewoon mee. Een vrijwillige WW keert pas uit na je terugkeer; vraag hem dan binnen een week aan.
Je nam onbetaald verlof. Weken waarin je door onbetaald verlof niet werkte, tellen niet mee bij het terugkijken, tot een maximum van 78 weken. De 36 weken schuiven dan dus op.

Werkte je onderweg in een ander EU-land en was je daar verzekerd, dan kan dat werk meetellen als je hier eerst weer werkt en dan werkloos wordt. Het bewijs is het formulier PD U1. Hoe dat werkt, staat in terug naar Nederland verhuizen. Heb je al een uitkering en wil je vertrekken, lees dan emigreren met een uitkering.

Wat vraag ik vóór vertrek na?

Aan je werkgever:

Blijf ik verzekerd voor WW, WIA en Ziektewet in de landen waar ik ga werken?
Vraagt u een A1-verklaring aan, en voor welke landen?
Sluit u een vrijwillige verzekering af als dat nodig is?

Aan het UWV:

Woon ik voor u vanaf mijn vertrek in het buitenland, of nog in Nederland?
Vanaf welke dag lopen mijn 13 weken?

In Vertrekklaar is dit fase 2 van 5 van het traject, stap 2.17: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie — in jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject voor onderweg of ga meteen naar stap 2.17 in het open stappenplan.

Waar dit op rust

De feiten in dit artikel komen van deze officiële pagina's. Regels veranderen. Bij twijfel geldt de bron, niet dit artikel.

Klopt dit nog?

Verder lezen

Bereken je vertrek in twee minuten

Kies je land en beantwoord een paar korte vragen over jullie situatie. Je krijgt meteen een bandbreedte van wat het kost. Gratis, zonder account.

Ook weten of je vertrekdatum haalbaar is? Doe de vertrekscan: zeven vragen, en je ziet je hele plan in het klein →

Bereken je vertrek →

Begin bij fase 1 voor Onderweg

De eerste 5 stappen voor Onderweg staan open: wat je regelt, in welke volgorde, en bij elke stap de bron. Je hebt er geen account voor nodig.

Lees fase 1 gratis: 5 stappen Koop het plan voor Onderweg · € 299