Een sabbatical voor een wereldreis: onbetaald verlof, je pensioen en de WW
Een sabbatical is onbetaald verlof met de afspraak dat je terugkomt. Je salaris en je vakantiedagen stoppen, je pensioen hangt af van je regeling, en je WW-recht blijft tot 78 weken verlof beschermd. Ben je korter dan een jaar weg, dan blijf je verzekerd voor zorg en AOW. Leg de terugkeer op papier.
5 min lezen
Geschreven en nagelopen door Auke, op , aan de hand van de bronnen onderaan. Klopt er iets niet meer? Meld het hieronder, ik pas het aan.
Een sabbatical is onbetaald verlof met de afspraak dat je daarna terugkomt bij je werkgever. Zo reis je een jaar zonder je baan op te geven, en de meeste verzekeringen lopen door. Wel stoppen je salaris en de opbouw van vakantiedagen, en je pensioen hangt af van je regeling. Je WW-recht blijft beschermd, tot 78 weken verlof. Dit artikel laat zien wat er doorloopt, en wat je met je werkgever op papier zet.
Drie dingen om vooraf te weten:
- Je regelt een sabbatical met je werkgever. Kijk ook in je cao of personeelsregeling.
- Ben je korter dan een jaar weg, dan blijf je verzekerd voor zorg en AOW, ook als je je uitschrijft.
- Wat er met je pensioen gebeurt, verschilt per pensioenregeling. Vraag het na.
Wat loopt door, en wat stopt?
| Wat | Tijdens het verlof |
|---|---|
| Salaris | Stopt |
| Vakantiedagen | Je bouwt er geen op |
| Pensioen bij je werkgever | Verschilt per regeling: vraag het je werkgever of pensioenfonds |
| Zorgverzekering | Loopt door bij een reis korter dan een jaar |
| AOW-opbouw en kinderbijslag | Lopen door zolang de SVB je als ingezetene ziet |
| WW-recht na terugkomst | Weken verlof tellen tot 78 weken niet mee |
| Toeslagen | Je inkomen daalt; geef dat door |
De Rijksoverheid noemt de belangrijkste gevolgen: je inkomen daalt, en dat kan gevolgen hebben "voor uw toeslagen en uitkeringen. En mogelijk ook voor uw pensioen en vakantiedagen."
Wat gebeurt er met mijn pensioen?
De Rijksoverheid is kort: "Pensioenregelingen verschillen per sector en per bedrijf." Er is dus geen algemene regel. Vraag je werkgever of pensioenfonds, schriftelijk:
- Stopt mijn pensioenopbouw tijdens het verlof?
- Kan ik de opbouw zelf voortzetten, en wat kost dat?
- Blijft het nabestaandenpensioen voor mijn partner gelden als ik tijdens het verlof overlijd?
- Blijft een verzekering voor arbeidsongeschiktheid gelden?
De laatste twee vragen gaan over wat er gebeurt als er onderweg iets misgaat. Juist dan wil je het antwoord al hebben.
Wat doet het verlof met mijn WW?
Je hebt pas recht op WW als je in de 36 weken vóór je werkloosheid in minstens 26 weken hebt gewerkt. Dat staat in artikel 17 van de Werkloosheidswet. Na een jaar reizen zou je daar niet aan komen.
Voor onbetaald verlof maakt de wet een uitzondering. Artikel 17a zegt dat weken waarin je "wegens het genieten van onbetaald verlof geen arbeid" deed, niet meetellen, "tot een maximum van 78 kalenderweken". De 36 weken worden dus verlengd met je verlof. Raak je kort na je terugkeer je baan kwijt, dan kijkt het UWV verder terug, naar de weken waarin je vóór het verlof werkte.
De Rijksoverheid voegt toe: het lagere inkomen tijdens het verlof heeft geen invloed op de hoogte van een uitkering. Maar "een periode van meer dan 18 maanden onbetaald voltijdverlof kan wel gevolgen hebben", voor het recht op en de duur van een uitkering. Houd het verlof dus onder de 78 weken.
Neem je ontslag in plaats van verlof, dan geldt die uitzondering niet. Meer over werk na de reis in terugkomen na een wereldreis.
Blijf ik verzekerd voor zorg en AOW?
Bij een reis van korter dan een jaar: ja. De Rijksoverheid schrijft: "Voor reizen korter dan 1 jaar blijft u verzekerd onder de Nederlandse wetgeving." Dat beslist de SVB, met beleidsregel SB1027. Wie minder dan een jaar weg is en terugkomt, blijft ingezetene. Je zorgverzekering, je AOW-opbouw en de kinderbijslag lopen dan door.
Dat geldt ook als je je moet uitschrijven. Ben je binnen een jaar meer dan acht maanden weg, dan schrijf je je uit bij de gemeente. Voor de SVB telt de duur van je reis, niet je inschrijving. Je zorgverzekeraar krijgt de uitschrijving wel door; stuur hem dan de beslissing van de SVB. Hoe je kiest tussen ingeschreven blijven en uitschrijven, staat in op wereldreis: ingeschreven blijven of uitschrijven.
Eén ding kan dat beeld veranderen: betaald werk onderweg. De SVB: "Gaat u tijdens uw reis werken? En krijgt u betaald? Dan kan het zijn dat u niet meer verzekerd bent voor de Wlz." Twijfel je, vraag dan een onderzoek Wlz aan. Meer in zorgverzekering op wereldreis.
Wat als ik onderweg ziek word?
Hoe loondoorbetaling bij ziekte werkt tijdens onbetaald verlof, vonden we niet als algemene regel bij de overheid. Het kan in je cao of arbeidsovereenkomst staan. Vraag het je werkgever, en neem het antwoord op in jullie afspraak. Voor de kosten van zorg onderweg heb je je zorgverzekering en een reisverzekering.
Wat leg ik vast met mijn werkgever?
Zet de afspraak op papier, met handtekening van allebei. Dit hoort erin:
- De begindatum en de datum waarop je weer begint.
- De functie en het aantal uren waarin je terugkomt.
- Wat er gebeurt als je eerder terug wilt, of later.
- Wat er gebeurt met je pensioen, en wie wat betaalt als je de opbouw voortzet.
- Wat er gebeurt als je tijdens het verlof ziek wordt, of ziek terugkomt.
- Of je vakantiedagen vóór het verlof opneemt of laat staan.
- Spullen van je werkgever, zoals een laptop of een auto van de zaak.
Geef je lagere inkomen door aan Dienst Toeslagen, en aan DUO als je kinderen een tegemoetkoming in de schoolkosten krijgen. Wat het jaar verder kost, staat in wat kost een jaar onderweg.
In Vertrekklaar is dit fase 2 van 5 van het traject, stap 2.15: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie — in jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject voor onderweg of ga meteen naar stap 2.15 in het open stappenplan.
Waar dit op rust
De feiten in dit artikel komen van deze officiële pagina's. Regels veranderen. Bij twijfel geldt de bron, niet dit artikel.
- Rijksoverheid — de gevolgen van onbetaald verlof voor pensioen, vakantiedagen, uitkeringen en toeslagen — rijksoverheid.nl
- Werkloosheidswet, artikel 17 en 17a — de wekeneis, en weken onbetaald verlof tellen tot 78 weken niet mee — wetten.overheid.nl
- SVB-beleidsregel SB1027 — korter dan een jaar weg blijf je ingezetene — puc.overheid.nl
- Rijksoverheid — zorg op reis, korter dan 1 jaar blijf je verzekerd — rijksoverheid.nl
- SVB — de Wlz als je op wereldreis gaat, en wat werken onderweg verandert — svb.nl
Verder lezen
- OnderwegJe basis in Nederland6 min
Box 3, je bv en erven als je nergens woont
Uitschrijven bij de gemeente is niet hetzelfde als emigreren voor de belasting. Wie nergens anders gaat wonen, kan inwoner van Nederland blijven. Daar hangen box 3, je bv en de erfbelasting aan. Wat er geldt als je wel of geen inwoner meer bent, en welke vragen je aan een fiscalist voorlegt.
Bijgewerkt 27 oktober 2026
- OnderwegJe basis in Nederland7 min
Digitale nomade: waar betaal je belasting en ben je verzekerd?
Voor de wet werk je in het land waar je achter je laptop zit. Dat land mag vaak belasting heffen over je loon, behalve onder de 183-dagenregeling. En wie drie maanden alleen buiten Nederland werkt, kan zijn Nederlandse verzekering voor zorg en AOW verliezen.
Bijgewerkt 27 oktober 2026
- OnderwegJe basis in Nederland6 min
Je eenmanszaak als je onderweg werkt: KVK-inschrijving, btw en uitschrijven
Wie geen werk meer in Nederland doet, moet zijn bedrijf bij de KVK uitschrijven, ook als hij Nederlandse klanten houdt. Daarna reken je fiscaal af en ben je voor de btw een buitenlandse ondernemer. Blijf je ingeschreven, dan doe je hier gewoon aangifte, met de KOR tot € 20.000.
Bijgewerkt 26 oktober 2026